Siyosiy ishonch va strategik sheriklik energetika va transport loyihalari barqarorligini ta’minlovchi asosiy omillardir

So‘nggi yillarda dunyodagi geosiyosiy o‘zgarishlar, energetika bozorlarida shakllangan yangi voqeliklar ushbu hamkorlik formatining dolzarbligini oshirdi. Shu jihatdan Istanbulda o‘tkazilgan Ozarbayjon-Turkiya-Gruziya tashqi ishlar vazirlarining 10-uch tomonlama uchrashuvi ham mintaqaviy, ham xalqaro kontekstda alohida ahamiyatga ega bo‘lgan siyosiy voqeadir. Istanbul uchrashuvi nafaqat an’anaviy diplomatik maslahatlashuvlar bilan cheklanib qolmay, balki mintaqaning kelajakdagi rivojlanish yo‘nalishlarini belgilash nuqtai nazaridan muhim platforma bo‘lib xizmat qildi Iqtisodiyot fanlari doktori, professor Rasmiyya Abdullayeva “AZERTA” muxbiriga bergan bayonotida shunday fikr bildirdi Uning soʻzlariga koʻra, Ozarbayjon, Turkiya va Gruziya oʻrtasidagi uch tomonlama hamkorlik koʻp yillardan buyon oʻz samarasini koʻrsatib kelmoqda. Bu hamkorlik nafaqat siyosiy sohani, balki xavfsizlik, iqtisodiyot, energetika, transport va boshqa sohalarni ham qamrab oladi. Xususan, Boku-Tbilisi-Jayhon neft, Boku-Tbilisi-Erzurum gaz quvurlari, TANAP va Boku-Tbilisi-Kars temir yo‘li kabi strategik loyihalar uch davlatning muvaffaqiyatli hamkorligining aniq natijasi sifatida qaralmoqda. Shu munosabat bilan mavjud hamkorlik mexanizmlarini yanada chuqurlashtirish va hamkorlikning yangi yo‘nalishlarini belgilash Istanbul uchrashuvining asosiy maqsadlaridan biri bo‘ldi Ekspert Ozarbayjon yerlari ishg‘oldan ozod qilinganidan so‘ng Janubiy Kavkazda yangi geosiyosiy voqelik shakllanganini qayd etdi. Mintaqa allaqachon mojaro bosqichidan hamkorlik va integratsiya imkoniyatlari kengayib borayotgan yangi bosqichga kirdi. Ozarbayjon, Turkiya va Gruziya mintaqada barqaror tinchlik va xavfsizlik muhitini ta’minlashda manfaatdor tomonlar sifatida harakat qiladi va ularning umumiy pozitsiyasi mintaqaviy barqarorlikni mustahkamlashga muhim hissa qo‘shadi Uchrashuvning asosiy muhokama mavzularidan biri Oʻrta yoʻlakni rivojlantirish istiqbollari boʻldi. So‘nggi yillarda Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi savdo aloqalarining kengayishi, global ta’minot zanjirlarida kuzatilayotgan qiyinchiliklar va muqobil yo‘nalishlarga talabning ortishi O‘rta yo‘lakning strategik ahamiyatini oshirdi. Boku-Tbilisi-Kars temir yo‘li, Boku xalqaro dengiz savdo porti va Turkiyaning ilg‘or logistika infratuzilmasi birgalikda Yevropa va Osiyo o‘rtasida muhim transport va savdo aloqasini tashkil etadi R.Abdullayevaning aytishicha, energetika xavfsizligi masalalari yig‘ilishning asosiy ustuvor yo‘nalishlaridandir. Ayni paytda Ozarbayjon Yevropaning energiya xavfsizligini ta’minlashda muhim hamkorlardan biri sifatida faoliyat yuritmoqda. Yevropaning energiya manbalarini diversifikatsiya qilish siyosati Ozarbayjon energetika resurslariga qiziqishni yanada oshirdi. Ozarbayjon hozirda 16 davlatga tabiiy gaz eksport qilmoqda. Gruziya bilan tabiiy gaz oldi-sotdi shartnomasining uzaytirilishi, shuningdek, SOCAR va BOTAS o‘rtasida “Absheron” konining ikkinchi bosqichidan gaz yetkazib berish bo‘yicha erishilgan kelishuv energiya xavfsizligini mustahkamlashga muhim hissa qo‘shadi Har uchala davlat o‘rtasida o‘zaro siyosiy ishonch va strategik sheriklik muhiti mavjud bo‘lib, bu eng katta ustunlik sanaladi. Bu omil mintaqada amalga oshirilayotgan yirik energetika va transport loyihalari barqarorligini ta’minlovchi asosiy omillardan biridir. Professorning fikricha, Ozarbayjon-Turkiya-Gruziya hamkorligi nafaqat mintaqaviy loyihalarni muvofiqlashtiruvchi platforma, balki geoiqtisodiy ahamiyatga ega bo‘lgan strategik sheriklik mexanizmiga aylanib bormoqda Yakunda R.Abdullayevaning aytishicha, uchrashuvda AKT, yuqori texnologiyalar, qishloq xo‘jaligi, suv resurslarini boshqarish va turizm kabi sohalardagi hamkorlik masalalari ham muhokama qilingan. Demak, uch davlat o‘rtasidagi mavjud iqtisodiy aloqalar yuqori darajada bo‘lsa-da, salohiyat ancha keng. Ayniqsa, sanoat, logistika, raqamli iqtisodiyot, turizm va qishloq xo‘jaligi sohalarida hamkorlikning yangi mexanizmlarini shakllantirish mumkin. Umuman olganda, Istanbul uchrashuvi natijalari uch mamlakat o‘rtasidagi strategik sheriklikni chuqurlashtirishga muhim hissa qo‘shishi mumkin 2026 © AZERTAC. Mualliflik huquqi himoyalangan. Ma'lumotlardan foydalanish giperhavola bilan havola qilinishi kerak