Nozimni xotirlash - Serkan Soyalan

Ustoz Nazim Hikmetni vafotining 63 yilligi munosabati bilan xotirlash maqsadida Respublika Turk partiyasi Famagusta tuman ayollar tashkiloti tashkiloti bilan tarixiy Martinengo Bastionda uchrashdik Nozim Hikmatni xotirlash tadbiriga o'tishdan oldin Martinengo qal'asi (Qo'shaloq janglar) haqida qavs ochishimiz kerak Venetsiyaliklarga, ayniqsa Usmonlilarga qarshi ehtiyot choralarini ko'rish va devorlarni o'qotar qurollarga qarshi mustahkamlash uchun devorlar 1550-yillarda Venetsiyadan olib kelingan muhandis Jovanni Girolamo Sanmichele va kapitan Nikolao Foskanini tomonidan kapital ta'mirlandi Martinengo qal'asi ham shu davrda qurilgan Yevropa Ittifoqi mablagʻlari va BMTTD texnik koʻmagida amalga oshirilgan loyiha natijasida saqlanib qolgan qal'a yana tashrif buyuruvchilarni qabul qila boshladi Biz bu tarixiy to‘qimalarda faqat shoirni xotirlash uchun yig‘ilganimiz yo‘q So‘zi chegaradan oshib ketgan, she’rlari butun dunyoda aks-sado bergan, o‘ylari tufayli yillarni qamoqda o‘tkazgan, Vatan sog‘inchi bilan yashagan, lekin umidini hech qachon yo‘qotmagan buyuk shaxs; Biz Nozim Ustani xotirlash uchun yig‘ildik Taqvim shu sanani ko‘rsatsa, Moskvada bir kuni ertalab Nozimning jangovar yuragi jim bo‘ldi Uning misralari bugun ham maydonlarda o‘qilayotgan bo‘lsa Agar odamlar bugun ham uning she’rlarida o‘zlarini topsalar Agar biz bugun ham butun dunyoda uning misralari bilan umid qila olsak Uning misralari bugun ham sevgan qulog'ingizga shivirlansa Ba'zi odamlar qoldirgan izlari bilan yashaydilar Nozim Hikmat turk tilining eng katta izlaridan biridir Nozim Hikmet 1902 yilda Usmonlilar imperiyasining so'nggi davrida Saloniki shahrida tug'ilgan Urushlar, halokat va o'zgarishlar yillari U adabiyotga juda yoshligida kirib kelgan She’riyat uning uchun kurash emas, nafas olishdek edi U yoshligida milliy ishlarga qiziqqan Umrining keyingi yillarida u haqida nafaqat she’rlari, balki g‘oyalari bilan ham so‘z boradi Ammo hech kim uni e'tiborsiz qoldira olmadi U turkiy she’riyat tilini o‘zgartirdi U she’riyatni qoliplardan ozod qildi U she’riyat markaziga odamlarni qo‘ydi Shunday qilib, hayotning o'zi Uning she’rlarida odamlar bor Eng muhimi, umid bor Shu bois bu satrlar bugun ham qalbimizni larzaga soladi: "Daraxt kabi yolg'iz va erkin yashash va o'rmon kabi birodar Nozim Hikmatning hayoti oson kechmagan U ko'p marta sudlangan U yillar davomida qamoqda qoldi U jami 13 yilni qamoqda o'tkazdi Ammo u hatto qamoqxonani she'rga aylantirdi U hatto umidsizlikni ham umidga aylantirdi She’rlaridan birida shunday deydi: u hali tashrif buyurmagan "Biz hali boshdan kechirmagan narsamiz." Bu misralar insonning kelajakni mahkam ushlash istagidir Nozim Hikmat hayotidagi eng katta azoblardan biri surgun edi 1951 yilda Turkiyani tark etishga majbur bo'ldi U hech qachon tug'ilgan yurtiga qaytib kela olmadi U ham buyuk sevgini boshdan kechirdi U sevgi haqida ham katta ma'noda gapirdi Balki shuning uchun ham uning she’rlari avloddan-avlodga o‘tib kelgan She’rlaridan birida shunday deydi: “Siz haqingizda o'ylash yoqimli dunyodagi eng chiroyli ovozdan Bu eng go‘zal qo‘shiqni tinglagandek...” Nurlar ichida dam oling, ustoz Nozim