Yashirin guvohlar va yopiq sud jarayoni yoki Tashiyev ishidagi yangi tafsilotlar

Qirg‘izistonda yana bir shov-shuvli siyosiy jarayon boshlandi. Bir paytlar mamlakatning eng kuchli siyosiy tandemi sifatida ko‘rilgan Sadir Japarov va Qamchibek Tashiyev o‘rtasidagi ittifoq amalda barbod bo‘lgan ko‘rinadi. Bugun nafaqat Tashiyev, balki sobiq Bosh prokuror Qurmanqul Zulushev va Jogorku Keneshning sobiq spikeri Nurlanbek Shakiyev ham davlat to‘ntarishiga urinish bilan bog‘liq jinoiy ishda shaxs sifatida tilga olinmoqda Hokimiyat almashinuvi, inqiloblar va siyosiy kurashlar Qirg‘iziston uchun yangilik emas. Biroq, bu ishning farqli tomoni shundaki, ayblanuvchilar mamlakat boshqaruv tizimining asosini tashkil etgan shaxslardir. Shu sababli, bu ish nafaqat qonuniy jarayon, balki Qirg'izistonning kuch konfiguratsiyasidagi o'zgarishlarning belgisi sifatida ham ko'rilmoqda "75-ning maktubi" ishi nima? Hozirgi siyosiy mojaroning markazida "75-ning maktubi" deb nomlanuvchi jinoiy ish turibdi. Tergovchilarga ko‘ra, ish ommaviy tartibsizliklar uyushtirish, hokimiyatni kuch bilan egallab olishga tayyorgarlik ko‘rish va davlat to‘ntarishiga urinish bilan bog‘liq ayblovlarni o‘z ichiga oladi Shu yilning 29 aprel kuni Qirg‘iziston Milliy xavfsizlik davlat qo‘mitasining sobiq raisi Qamchibek Tashiyev, sobiq bosh prokuror Qurmanqul Zulushev va parlamentning sobiq spikeri Nurlanbek Shakiyevga rasman ayblov e’lon qilindi. Tashiyevga ham mansab vakolatini suiiste'mol qilganlikda ayblov qo'yilgan 12 may kuni Bosh prokuratura ayblov xulosasini tasdiqladi va ishni Bishkekning Pervomayskiy tuman sudiga yubordi. Ish bo‘yicha yana yetti kishi ham ayblanuvchi sifatida ko‘rildi Yopiq sud jarayoni va yashirin guvohlar Jinoyat ishi maxfiylashtirilgan. Shu sababdan sud majlislari yopiq eshiklar ortida o‘tkazilmoqda. Tergov va sud materiallarini oshkor qilish taqiqlangan bo‘lsa-da, jarayonning ayrim tafsilotlari ommaga oshkor bo‘ldi Advokatlarning so‘zlariga ko‘ra, ishda uchta maxfiy guvoh bor. Hozircha guvohlarning hech biri so‘roq qilinmagan, sud hali asosiy tinglov bosqichiga o‘tgani yo‘q. Hozircha sud protsessual masalalarni ko'rib chiqish bilan cheklanadi Bu ishning yuqori siyosiy ahamiyatidan dalolat beradi. Ayblanuvchilar orasida avval yuqori lavozimlarda ishlagan, jumladan, mamlakat xavfsizlik xizmati rahbari, parlament spikeri va bosh prokuror ham bor Japarov hamma narsani bilarmidi? Prezident Sadir Japarov ham bu boradagi fikrlari bilan e’tiborni tortdi. Uning soʻzlariga koʻra, u “75-lar maktubi” bilan bogʻliq voqealardan boshidan xabardor boʻlgan va vaziyatni boshidanoq kuzatib kelgan Japarovning aytishicha, u murojaat parlamentga kiritilgan paytdan boshlab uning harakatini kuzatib borgan va masala yalpi majlisga yetguncha chora ko‘rgan Prezident yana bir muhim bayonot bilan chiqib, parlament ichidagi ma’lum bir guruh siyosiy fitna uyushtirishga uringanini iddao qildi. Uning fikricha, ayrim deputatlarning mandatdan voz kechish qarori ham shu voqealar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin Bu bayonotlar tergov versiyasiga siyosiy tus berdi va voqealar ortida ichki hokimiyat kurashi bormi degan savollarni yanada kuchaytirdi Japarov-Toshiyev tandemi qanday parchalanib ketdi? Qamchibek Tashiyev va Sadir Japarov ko‘p yillar davomida Qirg‘iziston siyosatidagi eng kuchli siyosiy juftliklardan biri sanalgan. Ular 2010-yillarning boshidan bir xil siyosiy lagerda faoliyat olib borgan va 2020-yil oktabr voqealaridan keyin mamlakat rahbariyatidagi asosiy shaxslarga aylangan Japarov prezidentlikni taʼminladi, Tashiyev esa Milliy xavfsizlik davlat qoʻmitasi rahbari sifatida xavfsizlik tuzilmalari ustidan nazoratni taʼminladi. Ko'pgina kuzatuvchilar bu duetni mamlakatning haqiqiy siyosiy markazi deb bilishgan Biroq joriy yilning fevral oyida Tashiyev kutilmaganda lavozimidan chetlatildi. Oradan ko‘p o‘tmay, unga yaqin bo‘lgan bir qator amaldorlar ham lavozimidan chetlashtirildi. Endi esa sobiq xavfsizlik boshlig‘i davlat to‘ntarishiga urinishda ayblanmoqda Aksariyat ekspertlar buni Qirg‘izistonda hokimiyatning qayta taqsimlanishi va Japarovning siyosiy tizim ustidan nazoratini yanada kuchaytirishga qaratilgan harakatlarining bir qismi sifatida baholamoqda Ish ortida nima bor? Sud sudlanuvchilarning aybdor yoki aybsizligini hali aniqlagani yo‘q. Tergovchilarning aytishicha, davlat to‘ntarishiga tayyorgarlik ko‘rilgan. Ayblanuvchilar va ularning advokatlari esa barcha ayblovlarni siyosiy bosim sifatida baholamoqda Shu sababli, "75-ning maktubi" ishi oddiy jinoyat ishiga qaraganda kengroq ahamiyatga ega. Sud majlislari hali ham davom etmoqda. Ammo bir narsa aniq: kechagina shtatdagi eng qudratli shaxslardan biri bo‘lgan Qamchibek Tashiyev hozir sudlanuvchi mahkamasidan o‘z taqdiri uchun kurashmoqda. Bu Qirg‘iziston siyosati qanchalik tez va keskin o‘zgarishi mumkinligini yana bir bor ko‘rsatadi Ish tafsilotlari bilan tanishish uchun QALAMPIR.UZ’ning YouTube’dagi sahifasida videoni tomosha qiling