Rossiya taslim bo'lmagan "Qorabog' tuzog'i" - Balayan bilan o'lgan orzu - SHARH

Armanistonda hukumat va siyosiy kuchlar joriy yilning iyun oyida bo‘lib o‘tadigan parlament saylovlariga hozirlik ko‘rmoqda. Rossiya ham bu siyosiy kampaniyaga turli formatlarda ta’sir o‘tkazishga harakat qilmoqda Saylovda qatnashish uchun Moskva tomonidan afzal ko'riladigan yetakchi deyarli yo'q. U tarbiyalagan arman milliarder Samvel Karapetyanning bu rolni o‘ynash imkoniyati nolga teng. Shuning uchun Rossiya Federatsiyasi o'zining barcha buzg'unchi, chalkash, ziddiyatli, hatto urush tezislari va g'oyalarini muomalaga chiqardi 1 aprel kuni Armaniston bosh vaziri Nikol Pashinyan xizmat safari bilan Moskvaga borib, Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan uchrashdi. Yig‘ilishda Rossiya Federatsiyasi rahbari Armaniston va Ozarbayjonning ichki ishlariga aralashish deb baholangan nutq so‘zladi Ozarbayjon Tashqi ishlar vazirligi Rossiyaning Qorabogʻ boʻyicha siyosiy spekülasyonlar boʻyicha pozitsiyasini baholab, bunday xatti-harakatlar va bayonotlarni qabul qilib boʻlmaydi, dedi Vazirlik Rossiya Federatsiyasi Prezidenti Vladimir Putin va Armaniston Bosh vaziri Nikol Pashinyanning Moskvada boʻlib oʻtgan taniqli uchrashuvi va undan soʻng Ozarbayjonning ichki ishlariga oid masalalar Rossiya rasmiylari tomonidan jamoatchilik muhokamalarida koʻrib chiqilganini taʼkidladi Muassasa rasmiysi Bokuning bunday chiqishlar toʻxtatilishi haqidagi pozitsiyasi va taxminlarini Rossiya prezidenti maʼmuriyati, hukumat va Tashqi ishlar vazirligi eʼtiboriga yetkazdi: "Yana bir bor eslatib o'tmoqchimizki, hech bir davlat, shu jumladan, Rossiya Federatsiyasi ham Ozarbayjonning, jumladan Qorabog' mintaqasining hududiy yaxlitligiga hech qachon shubha qilmagan. Biz Rossiya tomonining e'tiboriga Rossiya-Armaniston munosabatlari oddiy bo'lmagan hozirgi davrda Ozarbayjon suvereniteti bilan bog'liq masalalar jamoatchilik darajasidagi munosabatlarga oydinlik kiritish mavzusiga aylanmasligi haqidagi taxminlarimizni yana bir bor havola qilamiz" Biroq Rossiya prezidentining matbuot kotibi Dmitriy Peskov Armaniston-Rossiya munosabatlari boʻyicha oʻz pozitsiyasini bildirar ekan, Qorabogʻ mintaqasi Ozarbayjonning bir qismi sifatida avval Rossiya tomonidan tan olinishi yoki Armaniston tomonidan tan olinishi kerakligi haqida fikr bildirdi Aftidan, Kreml matbuot kotibida xotira muammosi bor. U fuqarosi bo‘lgan RF AQSH va Fransiya bilan bir qatorda YeXHT Minsk guruhining hamraisi, Qorabog‘ mojarosini hal qilishda xalqaro vositachi bo‘lganini unutadi. Bu guruhga aʼzo 11 davlat, jumladan, Rossiya Qorabogʻni Ozarbayjonning ajralmas qismi sifatida tan olishini va hozirgi mojaroni tinch muzokaralar yoʻli bilan hal qilish uchun diplomatik faoliyat olib borishini anglatardi Peskov kabi Rossiya rasmiylari BMT Xavfsizlik Kengashining Ozarbayjonning hududiy yaxlitligini tasdiqlovchi va Armanistonning bosib olingan yerlardan chiqib ketishini talab qiluvchi to‘rtta mashhur rezolyutsiyani unutib qo‘ymoqda Shuningdek, Qorabog‘ va uning atrofidagi viloyatlarning Ozarbayjonning ajralmas qismi ekanligi kimningdir qarori yoki e’tirofiga emas, balki tarix va xalqaro huquqqa asoslangan. Ozarbayjon buni 2023-yilda 44 kunlik urush va antiterror choralari bilan yana bir bor tasdiqladi Aytgancha, Ozarbayjon roziligi bilan mintaqaga joylashtirilgan Rossiya tinchlikparvar kontingenti Qorabog‘dagi bo‘lginchilar qoldiqlaridan iborat yangi qurolli terrorchilik guruhini tayyorlashga harakat qilgan. Tinchlikparvar kuchlarning bo'lginchilarni qo'llab-quvvatlashidan ruhlangan arman terroristlari ham ozarbayjon askarlariga hujum qilishga uringan Rossiya Qorabog‘ning Ozarbayjonning bir qismi ekanligiga hech qachon shubha qilmagan. U 1992 yil 10 aprelda Qorabog‘ va boshqa hududlar bilan birga Ozarbayjonni rasman tan oldi 2020-yil 10-noyabrgacha Prezident Vladimir Putin Qorabog‘ Ozarbayjon hududi ekanligini bir necha bor tan olgan. Bu sanada uch tomonlama deklaratsiya imzolangandan keyin ham Qorabog‘ va uning atrofidagi viloyatlar Ozarbayjonga tegishli ekanligini aytdi Nikol Pashinyan Vladimir Putin bilan uchrashuvda yana bir bor Ozarbayjonning hududiy yaxlitligi masalasiga to‘xtalib o‘tdi: Men Qorabog‘ harakatini davom ettirmasligimiz kerakligini e’lon qildim, Armaniston va Ozarbayjon o‘rtasida tinchlik o‘rnatildi, tomonlar bir-birining hududiy yaxlitligini tan oldi” U, shuningdek, Armaniston yaqin kelajakda Ozarbayjon hududi orqali Rossiyaga mahsulot eksport qilishni boshlashiga umid bildirdi Shu o‘rinda, Ozarbayjon hududi orqali Armanistonga yuk tashishni ham aytib o‘tish o‘rinlidir. 2025-yil oktabr oyidan boshlab, tinchlik dasturi doirasida Armanistonga yuk tranzitiga cheklovlar olib tashlandi. O‘shandan beri Ozarbayjon orqali Armanistonga muntazam ravishda Rossiya va Qozog‘istondan g‘alla, dizel yoqilg‘isi, o‘g‘it tashuvchi poyezdlar jo‘natiladi. Ozarbayjon qo‘shni davlatga hatto neft va neft mahsulotlarini eksport qiladi qildi Rossiya rasmiylarining Qorabogʻ masalasini yana kun tartibiga olib chiqishdan maqsadi Ozarbayjonni oʻz ixtiyori bilan tark etgan armanlarni hozirgi hukumatga qarshi koʻtarishdir. Chunki Rossiya o‘sha odamlarga vermishel, makaron, quruq sut, bir so‘z bilan aytganda, 5-10 dollarlik savdolashib, ularni qaytarib olmoqchi Bu masala bilan Kreml 2026 yilning iyuniga mo‘ljallangan parlament saylovlarida Pashinyan jamoasiga qarshi tashviqot kampaniyasini qurishga harakat qilmoqda.Bu Rossiya tomonidan ishlab chiqilgan klassik aralashtirish vositasi. Chunki 1998-yilda Armaniston prezidenti Levon Ter-Petrosyan o‘z lavozimini tark etishda shu vosita bilan o‘rnini egalladi va Xo‘jayli qotili Robert Kocharyan o‘rniga Serj Sarkisyan keldi 44 kunlik urush davomida Rossiya Ozarbayjonga qarshi tashviqot olib bordi, Eron hududidan oʻtib, Armanistonga harbiy texnika topshirdi. Biroq uning taktikasi amalga oshmadi, aksincha, samarasiz bo‘lib, Ozarbayjonga bo‘lgan ishonch va ishonchiga putur yetkazdi Nikol Pashinyan “Fuqarolar shartnomasi” partiyasi qurultoyidagi nutqi bilan Rossiyaning o‘z mamlakatidagi harakatlariga e’tibor qaratdi: Pasxa liturgiyasi paytida Garegin II Armaniston va "Artsax" ni himoya qilish uchun ibodat qildi. Bu xuddi shu markaz targ‘ibotining davomi. Chunki u boshchiligidagi cherkov, qoida tariqasida, boshqa davlat va elatlarga tegishli yerlarni egallash va o‘zlashtirishni targ‘ib qilgan, shuningdek, turli qurolli guruhlar va uyushmalar tuzishga baraka bergan Shuning uchun arman cherkovi qariyb 200 yil davomida Rossiya qo'lida vosita bo'lib kelgan Armaniston parlamenti raisi Alen Simonyan ham bu ruhoniy haqida shunday dedi: “Ktrich Nersisyan (Garegin II ni nazarda tutmoqda – S.I.) Armaniston uchun xavf manbai” Uning so‘zlariga ko‘ra, katolikosni lavozimdan chetlashtirish masalasini “Fuqarolar kelishuvi” partiyasi dasturiga kiritish maqsadga muvofiq, boshqa siyosiy tashkilotlar ham Arman Apostol cherkovini obro‘sizlantiradiganlarga qarshi turishi kerak Shu nuqtai nazardan qaraganda, Ktrich Nersisyan va Dmitriy Peskovning Qorabog‘ haqidagi bayonotlarini bir matnning turli qismlari deb hisoblash mumkin Garegin - Rossiya Armanistonda foydalanadigan oxirgi raqamlardan biri. Chunki Serj Sarkisyan va Raffi K. Ovannisyanning “Meros” partiyasi bo‘lajak parlament saylovlarida qatnashmasligini ma’lum qilgan. Samvel Karapetyan saylovda qatnasha olmaydi, chunki u Armaniston fuqarosi emas. Shuning uchun Nikol Pashinyan yoki uning jamoasi g‘alaba qozonmasligi uchun Moskvaga yetakchi va g‘oya kerak Shu kunlarda turklarga dushmanlik timsoli, sobiq SSSR va Rossiya tomonidan Ozarbayjon va Turkiyaga qarshi qoʻllagan lakay terrorchi Zori Balayan ham olamdan oʻtdi Uzoq yillar sho‘rolar yaratgan sharoitdan foydalanib, Ozarbayjon va turklarga qarshi yolg‘on, firibgarlik qildi. Zori Balayan yuzlab tinch ozarbayjonlarning nohaq qoniga duchor bo‘ldi. U Andranik Ozanyan va Garegin Njde bilan boshlangan turk dushmanligi g'oyasining targ'ibotchisi edi. Ularning targ‘ibotlari, turklarga qarshi qilgan qirg‘inlariga 44 kunlik urushda javob berildi Rossiya “tiriltirmoqchi” bo‘lgan “Qorabog‘ kartasi” bolalar bilan birga halok bo‘ldi. Chunki bu orzular chirigan, soxta fikrlarga asoslangan edi Shu sababli, Moskvaning Janubiy Kavkazga nisbatan an'anaviy buzg'unchi va dushmanona faoliyatini o'zgartirish zarurati allaqachon paydo bo'lgan. Bu uning uchun foydaliroq bo'ladi Ulardan foydalanishda saytdagi materiallarga murojaat qilish muhimdir. Veb-sahifalarda ma'lumotlardan foydalanilganda, giperhavola orqali havola qilish majburiydir