Qadimgining hidi bor qalbimda

Qalbimda eskilikning hidi bor Va kun o‘tgan sayin ichimda bir donishmand o‘sadi, mendan alohida o‘tirib, indamay pivolaydi Ba'zi odamlar o'zlarini kelajakka tegishlidek his qilishadi. Men bo‘lsam, har qancha uzoqqa qaramayin, o‘tmishning nafis soyasini yelkamda ko‘taraman. Bolaligimdan beri hamma eski narsalar meni o'ziga tortdi Qadimgi qo‘shiqlar, plastinalardan xira shitirlashlar, eski kitoblar sahifalariga singib ketgan hid, sandiqlardan chiqayotgan to‘rlar, yog‘och eshiklar, tosh devorlar, eski ko‘chalar Go‘yo o‘tgan zamon ruhi qayerdadir meni chaqirayotgandek Bu satrlarni yozar ekanman, ro‘paramda o‘zining ulug‘vorligida to‘lin oy turibdi. Yozning birinchi nafasi tunga tegdi. Balkonimdagi rang-barang gullar engil shamol bilan tebranadi. Osmon tinch, shahar biroz charchagan, tun esa tinch Orqa fonda eski qoʻshiq yangradi Kamuran Oqkorning ovozi tunga ohista tegadi: “Meni olovga tashlading...” Keyin Gulden Karabochek… Ajabo, bu qo‘shiqlar menda shunchaki his-tuyg‘ularni uyg‘otmaydi. Menimcha, bu sevgi, ajralish yoki sog'inish haqida gapirishdan ko'ra ko'proq. Masalan, ular meni boshqa vaqtlarga olib boradilar Oq-qora ekranlar nurida o'tgan oqshomlarga Bir piyola choy soatlab davom etadigan suhbatlarga hamroh bo'ladigan uylarga So'z o'lchangan, aytilgan zamonlarga Odamlar bir-biriga qo'ng'iroq qilganda ham e'tibor bergan yillarga Balki men sog'ingan narsa o'tmish emasdir Balki men sog'inganim o'sha davr ruhidir Chunki o‘sha yillarda odamlar baxtliroq bo‘lganmi, bilmayman, lekin hayot ritmi sekinroqdek tuyulardi. Odamlar bir-birlarini tinglash uchun vaqt ajratdilar. Xat yo‘lini kutib, telefon jiringlashini kutib, bayram tongini hayajon bilan kutib olishardi Bugun biz bir necha soniya ichida kirishimiz mumkin bo'lgan narsalar o'sha paytda kunlar, ba'zan oylar kutishga to'g'ri keladi Lekin, menimcha, aynan shuning uchun uni qadrlashdi Hozir hammasi juda tez Va biroz baland ovozda Odamlar bir-biriga har qachongidan ham yaqinroq ko'rinsa-da, ehtimol ular har qachongidan ham uzoqroqdir Do'stlik ekranga sig'adi Bir necha qator xabarlar orasidagi munosabatlar charchaydi Taslim bo'lish osonroq bo'ldi Sabr deyarli unutilgan fazilatga o'xshaydi Biroq, qadimgi odamlar qanday kutishni bilishgan Menga o‘sha eski filmlardagi xijolatli ko‘rinishlar yoqadi Bir-biriga hurmat bilan yondashgan insonlar Oddiy stollarda uzoq suhbatlar Ularning oddiy, ammo samimiy hayotlari Bolalar ko'chada yugurib o'ynagan, kechqurun onalarining ovozini eshitgan kunlar Baholar hayotning markazida bo'lmagan paytlar Bizni raqobatga emas, baham ko'rishga o'rgatgan yillar Balki imkoniyatlar bugungidek keng emas edi Ehtimol, texnologiya yo'q edi Ehtimol, odamlar ko'proq charchagandir Ammo ular kichik narsalar bilan baxtli bo'lish sirini bilishgan Radiodan kelayotgan mashhur qo'shiq Derazadan yomg'ir ko'rindi Yangi sotib olingan kitob Hayit kuni ertalab kiyiladigan oyoq kiyimlar Ba'zan bular odamni tabassum qilish uchun etarli edi Imkonsizlar orasida baxt o'sib borardi Noma'lum joylardan umid chiroqlari paydo bo'ldi Orzular bugungidek osonlik bilan iste'mol qilinmadi, ular uzoqroq yashadi Balki shuning uchundirki, o‘sha yillar xotiralari haligacha iliq Meni taniganlar biladi Qalbimda doim eskilarning hidi bor Har safar qaytganida yana bir xotirani o'g'irlash Qadimgi choy kabi, uning ta'mi kutayotganda chuqurlashadi Har bir burchakda boshqa hikoyani yashirish Albatta, men o'tmishda yashamayman Lekin o‘tmishning nafisligini bugungi kunga olib kirishga harakat qilaman Chunki ba'zi qadriyatlarni vaqt bilan yengib bo'lmaydi Dunyo qanchalik o'zgarmasin; mehribonlik, sadoqat, samimiylik, sabr-toqat va inson bo'lish mehribonligi hamisha qadrlidir Balki shuning uchundirki, har bir yangi kunni bugungi odam sifatida boshlasam ham, qalbimning bir burchagida qadim zamonlardan bir darcha doim ochiq qoladi Ba'zan o'sha oynadan qo'shiq kirib keladi Ba'zan eski fotosurat Ba'zan ular unutilgan ko'cha chiroqlari ostida yurgan odamlarning siluetlari Shunda men tushunaman; Kimdir kelajakni sog'inadi, kimdir o'tmishni sog'inadi Menga kelsak; Men bugungi kun qalbida o‘tmish ruhini saqlab qolishni yaxshi ko‘raman Chunki qalbimda eskilarning hidi bor Va bu hid yillar o'tgandan keyin ham so'nmaydi Aslida atrofim gavjum Atrofimda hayotning turli ranglaridan va turli hikoyalardan odamlar bor. Ba'zida men ko'p gapiradigan, ko'p kuladigan va juda faol odamman. Ba'zan olomon o'rtasida sukunatga chekinaman. Ba'zan men shunchaki tomosha qilaman; odamlar, hayot, vaqt Lekin insonning asl uyi uning yuragi, buni yillar o‘tgan sayin yaxshiroq tushunamiz Mening do'stligimda; Bir qo'lning barmoqlarida men bilan bir xil ruhda pishgan odamlar juda kam. Xuddi shu qo'shiqlarda Ular to'xtab, o'sha sukunatlarda dam olishdi, o'sha eski zamonlarning hididan nafas olishdi Chunki inson hamma bilan gaplasha oladi, lekin hamma bilan bir xil ruhiy muhitda uchrasha olmaydi Mening haqiqiy dunyom biroz boshqacha Tashqaridan ko'rinadigan narsaning orqasida mening bir qismim borki, u eski zamonlarning xotirjamligidan panoh topadi. Men hamon bir qo‘shiqda adashib, kitob sahifasida soatlab qolib ketaman, bir piyola choy bug‘ida o‘tmish izlarini qidiraman Men to'liq yashashni yaxshi ko'raman Balki hayot aynan shu yerda yashiringandir Yugurish paytida biz o'tkazib yuborgan tafsilotlarda Bir gul ochilishida Qo'shiq qoldirgan izda Bir necha daqiqada biz osmonga qarab o'tkazdik va fikrlarimizni yo'qotdik Va ko'pincha bizga jimgina yuboriladigan kichik xabarlarda Darhaqiqat, ko'rishni biladiganlar uchun hayot hech qachon jim bo'lmaydi; pichirlaydi, eslatadi, o'rgatadi Ba’zan esa to‘lin oy oqshomida eski qo‘shiq jo‘rligida kishining ruhiga ohista aytadi: Sekin Chunki hayot manzilda emas; Bu his qilingan daqiqada yashiringan, shunday emasmi? Shu satrlar davrasida yana uchrashgunimizcha, xayr va salomatlik