"Shahdeniz" - mintaqaning energetika xaritasini o'zgartirgan loyihaning 30 yilligi

2026 yilda "Shahdeniz" o'zining 30 yilligini nishonlaydi. Bu Ozarbayjon hukumati uchun ham, BP va uning Shoh-dengiz hamkorlari uchun ham muhim voqea bp kompaniyasi 2025-yilda “Shahdengiz Alfa” va “Shahdengiz Bravo” platformalaridan 27 milliard standart kub metrga yaqin gaz va 4 million tonnaga yaqin (taxminan 32 million barrel) kondensat ishlab chiqarilganini maʼlum qildi Birinchi qazib olish boshlanganidan 2026 yilning 1-choragi oxirigacha “Shohdengiz” konidan 271 milliard kub metr gaz va 53 million tonnaga yaqin kondensat qazib olindi "Shohdeniz" quduqlari BPning eng samarali quduqlari qatoriga kiradi. BPning dunyodagi eng yuqori ishlab chiqarish indeksiga ega 20 quduqdan 17 tasi “Shahdeniz” konida joylashgan. Bu to'shakning yuqori sifati va operatsion mukammalligini aniq ko'rsatadi Hozirda “Shohdengiz” konining eng samarali qudugʻidan qazib olish kuniga 28 ming barrel neft ekvivalentini tashkil etadi Bugungi kunga qadar “Shohdengiz” konida jami 34 ta quduq, jumladan, “Shohdengiz 1” konida 11 ta, “Shohdengiz 2” konida 23 ta quduq qazilgan. Hozirda ushbu quduqlardan 32 tasi ishlamoqda 2006-yilda foydalanishga topshirilganidan buyon SCPK va SCPK orqali taxminan 271 milliard kub metr Shohdengiz gazi, shu jumladan ichki bozorlarga eksport qilindi 2026-yilning 1-choragi yakuniga ko‘ra “Shohdengiz” loyihasi faoliyatiga jami 31 milliard dollarlik kapital mablag‘ sarflandi "Shahdengiz" loyihasi juda yuqori texnik xavfsizlik ko'rsatkichlariga ega va ekologik jihatdan mas'uliyatli loyiha sifatida "Shahdengiz" doirasida 98 ta dengiz, quruqlik va qirg'oqbo'yi hududlarida 16 ta atrof-muhitga ta'sirni baholash va monitoring tadqiqotlari o'tkazildi Bundan 30 yil avval, 1996-yil 4-iyun kuni Bokuda SOCAR va xorijiy kompaniyalar oʻrtasida “Shahdeniz” koni boʻyicha mahsulot taqsimoti toʻgʻrisidagi bitim (PSA) imzolangan edi. HPBS Milliy Majlis tomonidan ratifikatsiya qilindi va o'sha yilning 17 oktyabrida kuchga kirdi "Shahdeniz" Kaspiy dengizining chuqur suvli shelfida, Bokudan 70 km janubi-sharqda, 50 dan 600 metrgacha chuqurlikda joylashgan "Shohdengiz" koni 1999 yilda ochilgan. Dastlabki hisob-kitoblarga ko'ra, konda qariyb 1 trillion kub metr gaz va 2 milliard barrel kondensat zaxiralari mavjud “Shohdengiz” konidan ilk qazib olishga 2006 yilda erishilgan. Bu shuni anglatadiki, bu yil ham kondan ilk qazib olinganiga 20 yil to'ladi 2013-yil 17-dekabrda “Shohdengiz” konsorsiumi “Shohdengiz 2” loyihasini rivojlantirish bo‘yicha yakuniy investitsiya qarorini e’lon qildi. “Shohdengiz” konining ikkinchi bosqichi 2018 yilda ishlab chiqarila boshlandi Eslatib oʻtamiz, “Shohdengiz” dunyodagi eng yirik gaz-kondensat konlaridan biri boʻlib, hozirgacha bp tomonidan kashf etilgan eng yirik gaz koni hisoblanadi Qariyb 20 yil davomida “Shahdeniz” Janubiy Kavkaz quvuri (SCP) orqali Ozarbayjon, Gruziya va Turkiyaga xavfsiz va ishonchli gaz yetkazib bermoqda 2020-yil dekabr oyida Janubiy gaz yo‘lagining nihoyasiga yetishi natijasida “Shahdeniz” Kaspiy dengizidan minglab kilometr uzoqlikda joylashgan yevropalik iste’molchilarni gaz bilan ta’minlab, Yevropa uchun energiya ta’minotining yangi manbaiga aylandi Shoh-dengiz konining ochilishi va o‘zlashtirilishi Ozarbayjonning mintaqaviy va xalqaro miqyosda yirik gaz yetkazib beruvchisi sifatida ortib borayotgan rolini kuchaytirib, kelgusi o‘n yilliklarda mamlakatning neft va gaz daromadlarini oshirish uchun zamin yaratdi. Bu loyiha Ozarbayjonga eng yirik to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy sarmoya kiritdi va mamlakat iqtisodiyotini yanada mustahkamladi. Ozarbayjon quruqlikdagi yangi ob'ektlar, dengiz ob'ektlari va eksport infratuzilmasini sotib oldi. Ularning barchasi xalqaro standartlar asosida ilg‘or texnologiyalar asosida qurilgan Shoh-dengiz kelishuvi imzolanganining 30 yilligi Ozarbayjon neft va gaz sanoatining yangi tarixidagi muhim bosqichdir. Shuningdek, bu kun SOCAR, bp va Shoh-dengiz kelishuvidagi barcha boshqa sheriklar uchun tarixiy ahamiyatga ega bo‘lgan kundir Qayd etish joizki, “Shahdengiz”dagi ishtirok ulushlari quyidagilardan iborat: bp (operator – 29,99 foiz), LUKOIL (19,99 foiz), TPAO (19 foiz), Janubiy gaz koridori (16,02 foiz), NICO (10 foiz) va MVM (5 foiz) 2026 © AZERTAC. Mualliflik huquqi himoyalangan. Axborotdan foydalanish giperhavola bilan havola qilinishi kerak