Ozodlikdan Buyuk G‘alaba sari: Haydar Aliyev siyosatining tarixiy natijalari

Ozarbayjon davlatchiligi tarixida xalqimiz yetakchisi Haydar Aliyevning hayot yo‘li alohida o‘rin tutadi. U Sovet Ozarbayjoniga ham, mustaqil Ozarbayjon Respublikasiga ham ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy munosabatlarning turli bosqichlarida muvaffaqiyatli rahbarlik qildi. Haydar Aliyev faoliyatining barcha davrlarida o‘z hayotini xalq farovonligi, davlat mustaqilligini mustahkamlash, milliy manfaatlarni himoya qilishga bag‘ishladi. U tajribali siyosatchi sifatida milliy davlatchilik g‘oyasi xalqning tarixiy o‘tmishi va milliy xotirasi bilan chambarchas bog‘liqligini yaxshi bilardi. Buyuk Yo‘lboshchi ijtimoiy-siyosiy faoliyatining eng muhim bosqichi, o‘zi ta’kidlaganidek, mustaqil Ozarbayjon Respublikasiga rahbarlik qilgan davrdir Bu fikrlar Ozarbayjon davlat pedagogika universiteti Ozarbayjon tarixi kafedrasi mudiri, tarix fanlari nomzodi, dotsent Naiba Ahmadovaning “Ozodlikdan buyuk g‘alaba sari: oqilona siyosatning muvaffaqiyatli natijalari” maqolasida keltirilgan. “AZERTA” maqolani taqdim etadi Haydar Aliyevning Ozarbayjonda hokimiyatga qaytishi mamlakat taqdiri nuqtai nazaridan murakkab va ayni paytda hal qiluvchi davrga to‘g‘ri keldi. 1990 yil iyul oyida Ozarbayjonga qaytgan Haydar Aliyev qisqa vaqt ichida faol siyosiy faoliyatga kirishdi. 1993-yil 3-oktabrda Ozarbayjon xalqi koʻpchilik ovoz bilan uni Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti etib sayladi. Prezident lavozimiga kirishgach, Haydar Aliyev, birinchi navbatda, mamlakat oldida turgan eng jiddiy xavf – Armanistonning harbiy agressiyasining oldini olishga e’tibor qaratdi. O'sha paytda Ozarbayjon hududining taxminan 20 foizi bosib olingan va janglar davom etayotgan edi Buyuk Yo‘lboshchi o‘z faoliyatini yerlarimizni ozod qilish yo‘lida ikki asosiy yo‘nalishda yo‘lga qo‘ydi. Bir tomondan, milliy armiyani shakllantirish va mustahkamlash, ikkinchi tomondan, siyosiy-diplomatik muzokaralar yo‘li bilan tinchlikka erishish, hududlarni tinch yo‘l bilan qaytarish yo‘lida izchil qadamlar tashlandi Prezident Haydar Aliyevning 1994-yil 4-mayda Bryusselga tashrifi katta ahamiyatga ega edi. U NATO shtab-kvartirasida “Tinchlik yo‘lida hamkorlik” dasturining asosiy hujjatini imzoladi. Davom etayotgan urush sharoitida mamlakatning nafas olishi uchun vaqtinchalik tanaffus kerak edi. Shu maqsadda 8-may kuni Qirg‘iziston poytaxti Bishkekda “Bishkek protokoli” imzolandi va 12-may kuni frontda o‘t ochishni to‘xtatish kelishuvi kuchga kirdi O‘t ochishni to‘xtatish mamlakatda nisbatan barqarorlikni o‘rnatish va qurilish ishlarini boshlash imkonini berdi. To'rt oy o'tgach, Ozarbayjonning yangi tarixidagi eng muhim voqealardan biri sodir bo'ldi. 1994 yil 20 sentyabrda “Guluston” saroyida “Asr shartnomasi” deb nomlangan xalqaro neft shartnomasi imzolandi. Ushbu shartnoma Ozarbayjonning iqtisodiy rivojlanishi, xalqaro mavqeini mustahkamlash va mustaqilligini mustahkamlash uchun keng imkoniyatlar ochdi Haydar Aliyev hokimiyatga qaytgach, qisqa vaqt ichida oʻt ochishni toʻxtatishga erishdi va mamlakatni beqarorlashtirishga urinayotgan kuchlarning oldini oldi. yillar Ozarbayjon davlatchiligi va mustaqilligini saqlab qolish nuqtai nazaridan muhim tarixiy bosqich hisoblanadi Bu davrda mintaqaning yetakchi kuchlaridan biri bo‘lgan Rossiya bilan munosabatlarni normallashtirish yo‘lida muhim qadamlar qo‘yildi. Ozarbayjon tashqi siyosatida milliy manfaatlarga asoslangan muvozanatli yondashuv shakllandi. 1993-yil 24-sentabrda Ozarbayjon Respublikasi MDHga aʼzo boʻldi Kavkaz mintaqasi davlatlari bilan yaxshi qoʻshnichilik munosabatlarini oʻrnatish tashqi siyosatning asosiy ustuvor yoʻnalishlaridan biri boʻldi. 1996-yil mart oyida Haydar Aliyevning Gruziyaga rasmiy tashrifi chogʻida Armaniston bilan oʻt ochishni toʻxtatish kelishuviga erishilgani va Ozarbayjon-Gruziya deklaratsiyasi imzolangani bu yoʻnalishdagi muhim yutuqlar hisoblanadi Haydar Aliyev Eron bilan munosabatlarning ham xalqaro mavqeiga, ham mamlakatning ichki barqarorligiga ta’sirini hisobga olib, ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlarni rivojlantirishga alohida e’tibor qaratdi. Shu bilan birga, Ozarbayjon-Turkiya munosabatlarini “Bir millat, ikki davlat” tamoyili asosida strategik sheriklik darajasiga ko‘tarish maqsadida izchil siyosat amalga oshirildi. 1993 yilda Haydar Aliyevning hokimiyatga qaytishi bilan Ozarbayjon-AQSh munosabatlarida yangi bosqich boshlandi. Haydar Aliyev AQSh prezidenti Bill Klintonga yo’llagan maktubida “Erkinlikni qo’llab-quvvatlash qonuni”ga kiritilgan 907-o’zgartirishning ob’ektiv emasligini ta’kidlab, uni bartaraf etish uchun chora ko’rishni so’radi Armaniston-Ozarbayjon mojarosini hal qilish yoʻlida Ozarbayjon diplomatiyasining asosiy vazifalaridan biri biri xalqaro yordam ko'rsatish edi. Mojaroning borishi xalqaro huquq va xalqaro tashkilotlar pozitsiyasini hisobga olmasdan turib barqaror natijaga erishish mumkin emasligini ko‘rsatdi Ozarbayjon Respublikasining iqtisodiy, siyosiy va harbiy sohalarda erishgan yutuqlari pirovardida Vatan urushidagi tarixiy G‘alabaning asosini tashkil etdi. Ozarbayjon xalqi o‘z zaminini ozod qildi, mamlakat hududiy yaxlitligini tikladi, 30 yilga yaqin davom etgan bosqinchilikka barham berib, shonli G‘alaba tarixini yozdi. Ushbu Buyuk G‘alabaning asosini Umummilliy lider Haydar Aliyev belgilab bergan davlatchilik strategiyasi va milliy taraqqiyot yo‘li tashkil etdi 2026 © AZERTAC. Mualliflik huquqi himoyalangan. Axborotdan foydalanish giperhavola bilan havola qilinishi kerak