Qaytish mafkurasining intellektual imzosi

G‘arbiy Ozarbayjonga tinch va munosib qaytish kontseptsiyasi nafaqat siyosiy-huquqiy platforma, balki ilmiy, ma’rifiy va ma’naviy saviyada olib borilayotgan buyuk milliy harakatdir. Professor Mohira Nagi qizi Huseynova ana shu ma’naviyat harakatining boshida turib, butun umrini milliy qadriyatlar, ona tili va tarixiy xotirani muhofaza qilishga bag‘ishlayotgan taniqli ziyolilarimizdan biridir. G‘arbiy Ozarbayjon jamiyati boshqaruv kengashi a’zosi, Daraleyaz tumani Keshkend tumani jamiyati raisi va Ozarbayjon Davlat Pedagogika Universiteti (ADPU) xalqaro aloqalar bo‘yicha prorektori, taniqli shoir Filologiya fanlari doktori Mohira xonimning ham olim, ham jamoat arbobi sifatidagi faoliyati yagona maqsadga – insonning asosiy huquqlarini tiklashga, Vatan sog‘inchiga barham berishga xizmat qiladi Mohira Huseynovaning G‘arbiy Ozarbayjon hamjamiyatidagi missiyasini uning boy ilmiy va pedagogik ijodidan tashqari tasavvur qilish qiyin. Taniqli tilshunos va turkolog olim sifatida Mohira xonim tadqiqotining katta qismi bevosita G‘arbiy Ozarbayjon, xususan, Darelayoz tumanining joy nomlari (onomastik birliklar), shevalari va boy folklorini o‘rganishga qaratilgan. Arman vandallari tomonidan soxtalashtirilgan toponimlarning asl tarixiy-lingvistik kelib chiqishini ochib beruvchi ilmiy maqolalar, aslida, o‘sha yerlar Ozarbayjonning tarixiy vatani ekanligini isbotlovchi eng inkor etib bo‘lmas lingvistik faktdir Mohira xonimning tashabbusi va faol ishtiroki bilan bugun ADPUda G‘arbiy Ozarbayjonning tarixiy geografiyasi, adabiy muhiti va xalq og‘zaki ijodini tadqiq etish yo‘nalishida juda muhim loyihalar amalga oshirilmoqda. Uning tashkiliy ko‘magida universitetning xalqaro aloqalar bo‘yicha prorektorligi qoshida faoliyat yurituvchi G‘arbiy Ozarbayjon ilmiy-tadqiqot markazi, shuningdek, ushbu faktlarni keng ommaga yetkazuvchi “Yurt ovozi” gazetasi va “Iz” jurnali nashr etilmoqda Yosh avlod tariximizni unutmasligi uchun ushbu ilmiy-ma’rifiy ishni strategik ahamiyatga ega deb hisoblagan professor shunday ta’kidlaydi: "Har bir toponimning ortida tarix, xotira va milliy oʻziga xoslik bor. Biz yoshlarimizga Gʻarbiy Ozarbayjon tarixi, geografiyasi, boy xalq ogʻzaki ijodi haqida chuqur bilim berishimiz kerak, toki qaytish mafkurasi ilmiy asoslarda avloddan-avlodga oʻtadi" Mohira Huseynova Deraleyyaz tumanidagi qadimiy Keshqand mahalla fuqarolar yig‘ini rahbari sifatida respublikamizning turli hududlarida istiqomat qilayotgan yurtdoshlarimizni yagona platformada tashkil etish, birlashtirish yo‘lida tinimsiz mehnat qilmoqda. Uning rahbarligida “Keshkand” mahalla fuqarolar yig‘ini rasmiy muassasa emas, balki tirik ma’naviyat markaziga aylandi Deportatsiya qilingan yurtdoshlarimizning tarixiy hujjatlari, mulk huquqini tasdiqlovchi arxiv materiallari va shaxsiy xotiralarini to‘plash jamiyatning eng muhim vazifalaridan biridir. Mohira xonim har bir yig‘ilishda bu to‘plangan hujjatlar nafaqat o‘tmish yodgorligi, balki kelajakda xalqaro huquqda muhim dalil bo‘lib xizmat qilishini alohida ta’kidlaydi. Ayni paytda yoshlar o‘rtasida mahalla ruhini yuksaltirish maqsadida tashkil etilayotgan ilmiy seminarlar, madaniy loyihalar, qishloq kunlari o‘z ildizlariga bog‘langan yangi avlodning kamol topishiga katta xizmat qilmoqda “Faxriy o‘qituvchi” faxriy unvoni va turli davlat mukofotlari bilan taqdirlangan professor Mohira Huseynova jamiyat nomidan yozayotgan nutqlari, maqola va bayonotlarida chuqur insonparvarlik mohiyati, tiniq mantiqi bilan doimo alohida ajralib turadi. Professor har bir platformada G‘arbiy Ozarbayjon hamjamiyatining asosiy maqsadi tinchlik, xalqaro huquq va tarixiy adolatni tiklash ekanligini ta’kidlaydi. U Ozarbayjon davlatining prinsipial pozitsiyasini qat’iy himoya qiladi va bu kurash hech bir davlatning hududiy yaxlitligiga qarshi emas, shunchaki insonning buzilgan asosiy huquqlari – Vatanga xavfsiz va munosib tarzda qaytish huquqini ta’minlash talabi ekanini ta’kidlaydi U rahbarlik qilayotgan ommaviy axborot vositalari va nashriyot loyihalari orqali xalqimiz duchor bo‘layotgan etnik tozalash siyosati turli tillarga tarjima qilinib, xalqaro tashkilotlar, xorijiy hamkorlarga yetkazilmoqda. Turk dunyosi ziyolilari bilan o‘rnatilgan yaqin aloqalar ushbu mavzuning xalqaro ilmiy miqyosda qabul qilinishiga katta turtki bo‘lmoqda Professor Mohira Huseynovaning faoliyati G‘arbiy Ozarbayjonga qaytish harakati nafaqat siyosiy maqsad, balki ziyolilarimiz yelkasiga yuklangan muqaddas missiya ekanligini yana bir bor isbotlaydi. Keshqanddan boshlangan bu ma’naviy sayohat Mohira xonimdek fidoyi allomalarimizning ilmiy azmi, ona tilimizga mehri, ijtimoiy faoliyati tufayli o‘zining tarixiy maqsadiga albatta yetadi – vatanimizga tinchgina qaytadi ADPU ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi, filologiya fakulteti o‘qituvchisi