Qorabog' va Sharqiy Zangezurda yashil va barqaror rivojlanish - SHARH

Qorabogʻ va Sharqiy Zangezur iqtisodiy rayonlari mojarodan keyingi davrda Ozarbayjonning rivojlanish strategiyasi doirasida yashil energiya zonasi va barqaror rivojlanish hududi sifatida shakllanish salohiyatiga ega. Garchi xalqaro adabiyotlarda keng qo‘llaniladigan “yashil o‘sish siyosati” yondashuvi ushbu kontekstda umumiy kontseptual asos bo‘lib xizmat qilsa-da, uning bevosita va standartlashtirilgan qo‘llanilishi mintaqaning o‘ziga xos xususiyatlarini to‘liq aks ettirmasligi mumkin. Shu munosabat bilan, Qorabog'ning ekologik, infratuzilmaviy va institutsional voqeliklarini hisobga olgan holda moslashuvchan va mahalliylashtirilgan bosqichma-bosqich rivojlanish modelini qo'llash maqsadga muvofiqdir Bu fikrlar UNEC Xalqaro hamkorlik bo‘limi Tashqi aloqalar bo‘limi mudiri, fan nomzodi, Ganja davlat universiteti ilmiy xodimi Rasul Yusibovning “AZERTA” nashriga taqdim etgan maqolasida o‘rin olgan. Maqolada taʼkidlanishicha, turli xalqaro baholashlarga koʻra, Ozarbayjonning transchegaraviy suv va gidroenergetika resurslarining salmoqli qismi (shu jumladan, potentsial foydalanishning 20-25 foizi) ishgʻol davrida samarali boshqaruvdan chetda qolgan. Bu boyliklar orasida Sarsang suv ombori, Sug‘uvushhon I va II gidrouzaklari, shuningdek, Qiz qal’a suv tizimi muhim o‘rin tutadi. Ushbu infratuzilma elementlari nafaqat energiya ishlab chiqarish, balki qishloq xo‘jaligi irrigatsiya tizimlari barqarorligi, ichimlik suvi xavfsizligi va mintaqaviy ekologik muvozanatni muhofaza qilish nuqtai nazaridan ham strategik ahamiyatga ega Shu bilan birga, uzoq muddatli boshqaruvdagi bo‘shliqlar suv resurslari sifati, gidroekotizimlarning barqarorligi va qishloq xo‘jaligi mahsuldorligi ko‘rsatkichlari bo‘yicha ma’lum xavflarni yuzaga keltirdi. Shu sababli ilmiy asoslangan monitoring tizimlarini yaratish, suvni boshqarishning raqamli mexanizmlarini joriy etish va suv resurslarini boshqarish sohasida institutsional muvofiqlashtirishni kuchaytirish zarur, deb hisoblanmoqda Shaharsozlik va xalqaro hamkorlik kontekstida Tsyurix shahridagi “SA Partners” tashkiloti bilan shaharsozlik va barqaror shaharsozlik sohasida hamkorlik qilish Qorabog‘ni qayta qurish jarayonida uslubiy va amaliy ahamiyatga ega. Ushbu hamkorlik doirasida “aqlli shahar”ni rejalashtirish, energiya tejamkor qurilish standartlari va ijtimoiy infratuzilmani optimallashtirish kabi yo‘nalishlar ustuvor yo‘nalishlar sifatida qaralmoqda. Shu bilan birga, Yaponiyaning TEPSCO kompaniyasining energetika va texnik loyihalash sohasidagi joriy tajribasi mintaqa energetika tizimlarini modernizatsiya va texnologik o‘zgartirish bo‘yicha hamkorlikning salohiyatli yo‘nalishi sifatida baholanmoqda Sanoat va qishloq xo‘jaligini tiklash doirasida Gubadli va Zangilon viloyatlarida qo‘shilgan qiymat zanjirlarini shakllantirish, ayniqsa, to‘qimachilik va qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishini rivojlantirish muhim ustuvor vazifalardandir. Bu jarayon ishlab chiqarish quvvatlarini oshirish bilan cheklanib qolmay, balki bilimlarni uzatish, institutsional o‘rganish va inson kapitalini rivojlantirishni ham o‘z ichiga oladi “Aqlli qishloq” modeli Qorabog‘ hududida qishloq xo‘jaligini raqamlashtirish va resurslarni samarali boshqarish nuqtai nazaridan nazariy va amaliy ahamiyatga ega. Sensorli sug‘orish tizimlari, raqamli tuproq monitoringi va ekologik ishlab chiqarish mexanizmlari ushbu modelning asosiy tarkibiy qismlari bo‘lib, qishloq xo‘jaligi mahsuldorligini oshirish bilan birga ekologik barqarorlikni ta’minlashga xizmat qiladi Logistika va transport infratuzilmasi nuqtai nazaridan “Ozarbayjon temir yoʻllari” YoAJ tomonidan amalga oshirilayotgan mintaqaviy integratsiya loyihalari Qorabogʻning iqtisodiy va savdo tizimlariga qayta integratsiyalashuvida muhim oʻrin tutadi. Ushbu infratuzilmani rivojlantirish past uglerodli transport tizimlarini shakllantirish va yashil logistika yondashuvlarini qo'llash nuqtai nazaridan ham muhimdir Natijada Qorabog‘ning barqaror rivojlanishi murakkab jarayon bo‘lib, nafaqat iqtisodiy, balki institutsional va ekologik o‘zgarishlarni ham talab qiladi. Yashil rivojlanish yondashuvini qo'llash dastlabki bosqichda yuqori investitsion va institutsional xarajatlarni talab qilsa-da, uzoq muddatda energiya xavfsizligi, investitsion jozibadorlik va ekologik barqarorlik nuqtai nazaridan yanada samarali natijalarni shakllantiradi. Shu nuqtai nazardan, maxsus iqtisodiy zonalar tashkil etish, soliq imtiyozlarini joriy etish va xalqaro texnologik hamkorlikni kengaytirish strategik rivojlanish vositalari bo‘lib xizmat qilmoqda 2026 © AZERTAC. Mualliflik huquqi himoyalangan. Axborotdan foydalanish giperhavola bilan havola qilinishi kerak