Global tahdid bizning eshigimizni taqillatadi

So'nggi yillarda ob-havo qanday o'zgarganidan hammamiz xabardormiz. Qish kelmoqda, lekin biz kutgan sovuq va unumdor qorlar tushmaydi. Yoz kelganda g'ayritabiiy issiqlik nafas olishni qiyinlashtiradi. Bu nafaqat tabiatning injiqligi, balki global iqlim o'zgarishi, butun dunyo, shuningdek, bizning mintaqamiz oldida turgan eng katta muammodir Iqlim o'zgarishi uzoq Antarktidadagi muzliklarning erishi bilan cheklanmaydi. Bu jarayon har birimizning kundalik hayotimizga, dasturxonimizga keladigan nonga, ichayotgan suvimizga, nafas olayotgan havoga bevosita ta'sir qiladi. O‘zining geografik joylashuvi tufayli Ozarbayjon bu global inqirozdan eng ko‘p jabr ko‘rgan va kelajakda ham zarar ko‘rishi mumkin bo‘lgan davlatlar qatoriga kiradi. Mamlakatimiz uchun muammo yaratgan voqeliklarga birgalikda qaraylik Suv resurslarimizning kamayishi Eng katta signal suv tanqisligidir. Qo‘shni davlatlarga nisbatan suv resurslari jihatidan zaif mintaqamiz. Qolaversa, yer usti suv resurslarining qariyb 70 foizi respublika tashqarisidan, qo‘shni davlatlardan olinadi. So‘nggi yillarda Kura va Araz daryolarining sathi qanday pasayib ketganini barchamiz yurak ezish bilan kuzatyapmiz. Yoz oylarida Kura daryosining ayrim qismlarida suv shu qadar kamayadiki, hatto dengiz suvi daryo tubini toʻldiradi. Bu esa ichimlik suvi bilan ta’minlashga ham, minglab gektar yerlarni sug‘orishga ham jiddiy to‘sqinlik qilmoqda. Tog'larimizga yog'ayotgan qor miqdori yil sayin kamayib bormoqda. Qor erimasa, daryolarimizni oziqlantiradigan manbalar ham qurib qoladi. Agar suv bo'lmasa, hayot xavf ostida. Ozarbayjon aholisining katta qismi viloyatlarda yashaydi va qishloq xoʻjaligidan kun kechiradi. Iqlimning isishi va yog'ingarchilikning kamayishi tuproq unumdorligiga bevosita ta'sir qiladi Suvning kamayishi va havoning isishi natijasida tuproq tezda sho'rlanadi va foydalanishga yaroqsiz holga keladi. Bunday holda, hosildorlik pasayadi. G‘alla, paxta, meva-sabzavot maydonlari tashnalikdan qurib ketmoqda. Bu bozorda narxlarning oshishiga, mahalliy mahsulotlarning kamayishiga olib keladi Ba'zan bir necha oy davomida yomg'ir yog'maydi, keyin to'satdan kuchli suv toshqini va do'l bo'lib, butun hosilni bir necha daqiqada yo'q qiladi. Dehqon o‘zi ekkan hosilni ko‘ra olmasa, bu nafaqat uning, balki butun mamlakatning oziq-ovqat ta’minotiga ta’sir qiladi Kaspiy dengizining rasmi Ko‘z o‘ngimizda yo‘qolib borayotgan go‘zallik Boku va Absheron timsoli hisoblangan Kaspiy dengizi ham iqlim o‘zgarishi qurboniga aylanib bormoqda. So‘nggi yillarda dengiz qirg‘og‘ida bo‘lgan har bir kishi suvning qanchalik chekinayotganiga guvoh bo‘ldi. Sohildagi qoyalar va qumtepalar butunlay qurib qolgan. Buning asosiy sababi - Kaspiy dengizini to'ydiradigan Volga kabi yirik daryolarda haroratning oshishi va suvning kamayishi natijasida dengiz suvining tez bug'lanishi. Kaspiy dengizini chizish nafaqat vizual muammodir. Bu esa dengiz hayotining, ayniqsa, bektir va muhrlarning yo'q bo'lib ketishiga tahdid solmoqda. Shu bilan birga, portlar va dengiz transporti ishiga jiddiy zarar yetkazadi. Bizning shaharlarimiz va issiqlik to'lqinlari Biz Boku va boshqa yirik shaharlarda iqlim o'zgarishini juda keskin his qilamiz. Yoz oylarida binolar va asfalt issiqlikni o'ziga singdirishi natijasida shaharlarda chidab bo'lmas issiqlik paydo bo'ladi. Biz buni "issiqlik to'lqinlari" deb ataymiz. Bu haroratlar, ayniqsa, keksalar, bolalar va yurak-qon tomir kasalliklari bo'lgan odamlar uchun jiddiy sog'liq uchun xavf tug'diradi. Konditsionerlarning uzluksiz ishlashi elektr energiyasiga bo'lgan talabni oshiradi, bu esa o'z navbatida energiya tizimiga qo'shimcha yuk beradi Ozarbayjon davlati nima qiladi? Mamlakatimiz bu xavfni anglab, global miqyosdagi kurashga faol qo‘shildi. Ozarbayjon issiqxona gazlari emissiyasini, ya'ni havoni ifloslantiruvchi chiqindilar miqdorini kamaytirish majburiyatini oldi. Shu sababdan ham mamlakatimizda “yashil energiya”ga o‘tish jarayoni tezlashdi. Qorabog‘ va Sharqiy Zangezur viloyatlari, shuningdek, Naxchivon “yashil energiya” zonalari deb e’lon qilindi. Bu yerda quyosh va shamol elektr stansiyalari qurilmoqda. Daryolarda kichik GESlar tiklanmoqda. Maqsad – elektr energiyasi ishlab chiqarishda neft va gazdan kamroq foydalanish, tabiatga zarar yetkazmaslik. Shuningdek, mamlakatimizda suv yo‘qotilishining oldini olish maqsadida yer kanallari betonlashtirilib, zamonaviy tomchilatib sug‘orish tizimlariga o‘tish rag‘batlantirilmoqda Biz shaxs sifatida nima qila olamiz? Ba'zida bizga iqlim o'zgarishi katta mamlakatlar va fabrikalarning muammosi va oddiy odamlarning bu borada hech narsa qila olmaydigandek tuyuladi. Lekin bu noto'g'ri fikr. Har birimiz qilishi mumkin bo'lgan kichik qadamlar katta o'zgarishlarga olib kelishi mumkin. Kundalik hayotimizda nimani o'zgartirishimiz mumkin? Suv va elektr energiyasidan tejamkorlik bilan foydalanish kerak. Bu bizning byudjetimiz uchun ham, ham bu tabiat uchun yaxshi. Plastik idishlarni kamroq ishlatish tavsiya etiladi. Plastmassa xalta va idishlar parchalanib ketganda atrof-muhitni ifloslantiradi va zaharli gazlarni chiqaradi. Yashillikni oshirish muhim ahamiyatga ega. Daraxtlar - sayyoramizning o'pkasi. Har bir ekilgan daraxt havoni tozalash va haroratni pasaytirishni anglatadi Kelajagimiz o'z qo'limizda. Iqlim o'zgarishi bizning ostonamizda emas, u allaqachon bizning uyimizda. Bugun har bir inson Ozarbayjonning go‘zal tabiati, unumdor zamini, kelajak avlodlari hayotini muhofaza qilish uchun mas’ul bo‘lishi kerak. Tabiat bizga shafqatsiz emas, balki biz unga qanday munosabatda bo'lsak, u o'zimizni qaytaradi. Bugun suvimizga, yerimizga, havoga egalik qilmasak, ertaga kech bo‘lishi mumkin