Ozarbayjonda kasb-hunar ta’limi yangi bosqichga kirmoqda – deputat

Joriy yilning 4 aprel kuni Lankaran davlat kasb-hunar ta’limi markazida “Hududlarda kasb-hunar ta’limi: imkoniyatlar va istiqbollar” mavzusida o‘tkazilgan ta’lim forumini Ozarbayjonda kasb-hunar ta’limi rivoji yangi bosqichga qadam qo‘yganini ko‘rsatuvchi muhim voqea sifatida baholanishi kerak Milliy Majlisning Fan va ta’lim qo‘mitasi, Fan va ta’lim vazirligi hamda Lankaron shahar ijroiya hokimiyati ko‘magida tashkil etilgan mazkur forum davlatimiz tomonidan inson kapitali siyosati izchil va tizimli ekanini yana bir bor tasdiqlaydi. Zamonaviy iqtisodiy voqelik shuni ko‘rsatmoqdaki, barqaror rivojlanishni ta’minlash, noneft sektorini kengaytirish va hududlarning ijtimoiy-iqtisodiy salohiyatini ro‘yobga chiqarish bevosita malakali kadrlar bazasini shakllantirishga bog‘liq Shu munosabat bilan kasb-hunar ta’limi endi shunchaki muqobil ta’lim yo‘nalishi bo‘lib qolmay, balki iqtisodiyotning asosiy harakatlantiruvchi kuchlaridan biri bo‘lib xizmat qilmoqda. Mehnat bozorining moslashuvchan talablariga tez javob bera oladigan amaliy bilim va ko‘nikmalarga ega kadrlar tayyorlash kasb-hunar ta’limi tizimi orqali ta’minlanadi. So‘nggi yillarda Ozarbayjonda kasb-hunar ta’limining rivojlanish dinamikasi bu sohaga davlat tomonidan e’tibor kuchayib borayotgani va amalga oshirilayotgan maqsadli siyosat samarasidir. Ayni paytda mamlakatimizdagi 79 ta kasb-hunar ta’limi muassasasida 41 mingdan ortiq kishi 159 mutaxassislik bo‘yicha tahsil olmoqda. Bu ko‘rsatkichlar, bir tomondan, kasb-hunar ta’limiga qiziqish kuchayganligini, ikkinchi tomondan, tizimning institutsional asoslari mustahkamlanganligini ko‘rsatadi Kasb-hunar ta’limining ijtimoiy bazasi ham kengayib borayotganini statistik ko‘rsatkichlar tasdiqlaydi. 2025-2026 o‘quv yilida ayollar ulushining 40 foizga yetishi gender muvozanatini ta’minlashda ijobiy tendentsiya hisoblanadi. Shu bilan birga, umumiy o‘rta ta’lim bazasidan o‘quvchilarning salmoqli qismi o‘qishga qabul qilingani yoshlarning kasb tanlashni barvaqt ma’qul ko‘rishi, mehnat bozoriga tayyorgarlik ko‘rishini ko‘rsatmoqda. Hududlarda kasb-hunar ta’limini kengaytirish davlat siyosatining asosiy ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Bugungi kunda ta’lim olganlarning 59 foizi hududlar ulushiga to‘g‘ri kelayotgani, amaldagi qabul ko‘rsatkichlarida bu ulushning yanada ortgani hududlarda kasb-hunar ta’limiga qiziqish ortib borayotgani, bu borada amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar samaradorligi ko‘rsatkichidir. Bunday yondashuv hududlarda bandlik darajasini oshirish, mahalliy iqtisodiyotni rivojlantirish va aholining ijtimoiy farovonligini oshirishda muhim ahamiyatga ega Qabul ko'rsatkichlari dinamikasi ham e'tiborga loyiqdir. 2022-2025-yillarda rejalashtirilgan qabul va amaldagi qabulning 40 foizdan, davlat buyurtmasi bo‘yicha qabulning qariyb 48 foizga oshgani kasb-hunar ta’limi davlatimiz tomonidan ustuvor yo‘nalish sifatida belgilab berilganini yaqqol namoyon etadi. Bu ayni paytda fuqarolarning bepul ta’lim olish imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qilmoqda. Mehnat bozori talablariga javob beradigan malakaga bo‘lgan yuqori qiziqish ham tizim to‘g‘ri yo‘nalishda rivojlanayotganidan dalolat beradi. Xizmat ko‘rsatish va texnik sohalardagi ixtisosliklarga ustunlik berish, qisqa muddatli dasturlarning keng tarqalishi kasb-hunar ta’limi moslashuvchan va amaliy yo‘naltirilgan modelga o‘tganini tasdiqlaydi. Kasb-hunar ta'limining muhim xususiyatlaridan biri uning inklyuzivligidir. Turli yosh guruhlarini qamrab olish, uzluksiz ta’lim tamoyilini ta’minlash ushbu tizimning ijtimoiy ahamiyatini yanada oshiradi Ayni paytda dual ta’lim modelining kengayishi, ish beruvchilar bilan hamkorlikning mustahkamlangani ta’lim va mehnat bozori o‘rtasidagi munosabatlarni mustahkamlashga xizmat qilmoqda. Bitiruvchilarning bandlik ko‘rsatkichlari ham kasb-hunar ta’limi samaradorligini tasdiqlovchi asosiy ko‘rsatkichlardan biridir. So‘nggi yillar tahlili shuni ko‘rsatadiki, bitiruvchilarning salmoqli qismi mehnat bozorida o‘z o‘rnini egallab, tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanmoqda yoki o‘qishni davom ettirmoqda. Bu esa kasb-hunar ta’limining real iqtisodiy oqibatlari borligini isbotlaydi. Kasb-hunar ta'limini rivojlantirish yo'nalishida amalga oshirilayotgan davlat siyosati strategik xususiyatga ega. Ozarbayjon Respublikasi Prezidentining 2025-yil 5-dekabrdagi qarori bilan 2026-2030-yillarda yangi kasb-hunar ta’limi muassasalarini qurish va mavjud infratuzilmani yangilash ko‘zda tutilgan. Qator hududlarda amalga oshirilgan rekonstruksiya ishlari natijasida ta’lim muassasalarining quvvati 2-3 barobar oshgani bu boradagi ishlarning real samarasini ko‘rsatmoqda. Yangi kasb-hunar ta’limi muassasalarining, ayniqsa, ishg‘oldan ozod qilingan hududlarda tashkil etilishi ham “Buyuk qaytish” jarayoniga, ham o‘sha hududlarning iqtisodiy tiklanishiga xizmat qilmoqda. muhim hissa qo‘shadi Ayni paytda ta’lim dasturlarini yangilash, darsliklar bilan ta’minlashni kuchaytirish va moliyalashtirish mexanizmlarini takomillashtirish kasb-hunar ta’limi sifatini oshirishga xizmat qilmoqda. Aholi jon boshiga moliyalashtirish modelini qo'llash resurslarni yanada samarali boshqarish va natijaga yo'naltirilgan faoliyatni ta'minlash imkonini beradi. Bu omillarning barchasi Ozarbayjonda kasb-hunar ta’limi nafaqat ta’lim siyosatining, balki umuman davlatning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish strategiyasining asosiy tayanchlaridan biriga aylanganidan dalolat beradi. Lankaron shahrida bo‘lib o‘tgan Ta’lim forumi bu boradagi ishlarni muhokama qilish, bugungi kundagi vazifalarni belgilab olish, istiqboldagi maqsadlarni shakllantirishda muhim minbar vazifasini o‘tamoqda. Mazkur platforma kasb-hunar ta’limi mamlakatning barqaror rivojlanishi, inson kapitalini mustahkamlash va raqobatbardosh iqtisodiyotni barpo etishda ajralmas rol o‘ynashini yana bir bor isbotlaydi Mehribon Valiyeva, Milliy Majlis deputati