Umumiy turk merosi: ozarbayjon olimlarining manasshunoslik va aytmatovshunoslikka qarashi

Qirg‘iziston poytaxti Bishkek shahrida akademik Abdildajon Akmataliyev tavalludining 70 yilligiga bag‘ishlangan “Manasdan Aytmatova: gumanitar fanlarning dolzarb muammolari” mavzusida o‘tkazilgan xalqaro ilmiy anjumanda AMEA olimlari mamlakatimiz nomidan ishtirok etdi Bu haqda “AZERTA”ga AMEA ma’lum qildi. Xalqaro ilmiy konferensiyaning yalpi majlisida Nizomiy Ganjaviy nomidagi Adabiyot instituti direktori o‘rinbosari, filologiya fanlari doktori Mehman Hasanli “Abdildajon Akmataliyevning aytmatovshunosligi: Ozarbayjon ilmiy muhitidan bir qarash” mavzusidagi ma’ruzasida A. Chingiz tmatovining fundamental tadqiqoti kontekstidagi ilmiy-madaniy ahamiyatini keng tahlil qildi. Turk dunyosi. U Abdildajon Akmataliyev Chingiz Aytmatovning zamondoshi bo‘lib, hayotligida yozuvchi bilan yaqin ilmiy-ijodiy aloqada bo‘lganini, uning bir qator asarlarining ilk qo‘lyozmalarini o‘qiganini, nashrdan oldin ham, keyin ham o‘sha matnlar haqida ilk ilmiy fikr bildirgan yetakchi tadqiqotchilardan biri bo‘lganini alohida ta’kidladi. Bu omil uning Aytmatov merosining muhim tadqiqotchilaridan biri ekanligini ko‘rsatadi Mehmon Hasanli o‘z nutqida Nizomiy Ganjaviy nomidagi Adabiyot instituti va Chingiz Aytmatov nomidagi Adabiyot instituti o‘rtasida tuzilgan ilmiy hamkorlik aloqalarining muhimligini ham alohida ta’kidladi. Uning aytishicha, mazkur hamkorlik doirasida “Chingiz Aytmatov entsiklopediyasi”ning Ozarbayjon tilidagi jildini tayyorlash bo‘yicha tizimli ishlar olib borilmoqda, shu bilan birga adibning boy epistolyar merosini to‘plash, o‘rganish va ilmiy muomalaga kiritish maqsadida yangi tadqiqot loyihalari boshlangan. Bu tashabbuslar turkiy dunyoda mushtarak adabiy-madaniy merosni chuqur o‘rganish, xalqaro ilmiy integratsiyani mustahkamlashga xizmat qilmoqda So‘ngra Folklor instituti direktori, filologiya fanlari doktori Hikmat Guliyev “Xalq og‘zaki ijodi va adabiyoti jamoaviy madaniy xotira kontekstida: Akademik Akmataliyevning ilmiy yondashuvlari va turkologik qarashlari” mavzusida ma’ruza qildi va akademik Akmataliyev qirg‘iz folklorshunosligining rivoji va taraqqiy etishida muhim rol o‘ynashi bilan bir qatorda, xalqshunoslik fanlari, folklorshunosligi va san’atshunosligi rivojida ham muhim rol o‘ynashini ta’kidladi. “Manas” dostonidan Chingiz Aytmatov ijodigacha bo‘lgan axloqiy va ilmiy yo‘nalishni asoslab beradi. Olim o‘z nutqida Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyevning “Bizning oilamiz turk dunyosi” degan fikrga to‘xtalib, bu konsepsiya turk dunyosining yangi integratsiya modelini belgilab berganini ta’kidladi. Mazkur model doirasida madaniy va ilmiy hamkorlik yanada kengayib borayotganini ta’kidladi. Ma’ruzachi folklor va adabiyotni yagona madaniy xotira tizimi sifatida tushunish muhimligini qayd etib, Akmataliyev tadqiqotlarida xalq og‘zaki ijodi dinamik, ko‘p qirrali va ijtimoiy funktsiyaga ega tuzilma sifatida ko‘rsatilganligini alohida ta’kidladi. Jumladan, “Manas” dostonini jamoaviy xotira namunasi sifatida tahlil qilish va uning turli variantlarini ilmiy muomalaga kiritishni muhim ilmiy yutuq sifatida baholadi Xalqaro anjumanda akademik Abdildajon Akmataliyevning turkiy dunyo mamlakatlari o‘rtasidagi ilmiy aloqalarni mustahkamlash, qo‘shma loyihalar ishlab chiqish, gumanitar sohada integratsiyani chuqurlashtirishdagi muhim xizmatlari keng ta’kidlandi 2026 © AZERTAC. Mualliflik huquqi himoyalangan. Ma'lumotlardan foydalanish giperhavola bilan havola qilinishi kerak