Umummilliy lider Haydar Aliyev tavalludining 103 yilligi

Bugun Ozarbayjon milliy yetakchisi Haydar Aliyev tavalludining 103 yilligi “Report”ning xabar berishicha, Haydar Alirza o‘g‘li Aliyev 1923-yil 10-mayda Ozarbayjonning Naxchivan shahrida tug‘ilgan 1939 yilda Naxchivan pedagogika texnikumini tamomlab, Ozarbayjon sanoat instituti (hozirgi Ozarbayjon Davlat neft akademiyasi) arxitektura fakultetida tahsil oldi. Urush unga o'qishni tugatishga imkon bermadi 1941 yildan Haydar Aliyev Naxchivan MSSR Ichki Ishlar Xalq Komissarligi va Naxchivan MSSR Xalq Komissarlari Sovetida bo‘lim boshlig‘i bo‘lib ishlagan, 1944 yilda esa davlat xavfsizlik organlariga ishga yuborilgan. 1964 yildan xavfsizlik organlari tizimida ishlab kelayotgan Haydar Aliyev Ozarbayjon SSR Vazirlar Kengashi huzuridagi Davlat xavfsizlik qoʻmitasi raisining oʻrinbosari boʻlib ishlagan, 1967 yildan esa general-mayor unvonigacha koʻtarilgan. O'sha yillarda u Leningrad (hozirgi Sankt-Peterburg) shahrida maxsus oliy ma'lumot oldi. 1957 yilda Ozarbayjon Davlat universitetining tarix fakultetini tamomlagan Haydar Aliyev Ozarbayjon Kommunistik partiyasi MKning 1969 yil iyul plenumida Markaziy Qoʻmitaning birinchi kotibi etib saylandi va respublika rahbari boʻldi. 1982 yil dekabr oyida Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi Markaziy Qo'mitasi Siyosiy byurosi a'zosi etib saylangan Haydar Aliyev SSSR Vazirlar Soveti raisining birinchi o'rinbosari etib tayinlandi va SSSR rahbarlaridan biriga aylandi. Haydar Aliyev yigirma yil davomida SSSR va Ozarbayjon SSR Oliy Kengashlari deputati, besh yil davomida SSSR Vazirlar Soveti raisining birinchi o‘rinbosari bo‘lib ishlagan Haydar Aliyev 1987 yil oktyabr oyida Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi Markaziy Qo'mitasi Siyosiy byurosi va shaxsan Bosh kotib Mixail Gorbachyov tomonidan kiritilgan siyosiy yo'nalishga qarshi norozilik belgisi sifatida o'z lavozimidan iste'foga chiqdi 1990-yil 20-yanvarda Haydar Aliyev Moskvadagi Ozarbayjon vakolatxonasida sovet qoʻshinlari tomonidan Bokuda sodir etilgan qonli fojia yuzasidan bayonot berib, Ozarbayjon xalqiga qarshi sodir etilgan jinoyat tashkilotchilari va aybdorlarini jazolashni talab qildi. U SSSR rahbariyatining Tog‘li Qorabog‘dagi keskin mojaro vaziyatiga nisbatan ikkiyuzlamachilik siyosatiga norozilik belgisi sifatida 1991 yil iyul oyida Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi safini tark etdi 1990-yil iyul oyida Ozarbayjonga qaytgan Haydar Aliyev dastlab Bokuda, keyin esa Naxchivanda yashab, oʻsha yili Ozarbayjon Oliy Kengashiga deputat etib saylangan. Naxchivon Muxtor Respublikasi Oliy Majlisining raisi, Ozarbayjon Respublikasi Oliy Kengashi raisining o‘rinbosari bo‘lgan. 1992 yilda Naxchivanda boʻlib oʻtgan taʼsis qurultoyida Haydar Aliyev “Yangi Ozarbayjon” partiyasining raisi etib saylandi 1993-yilning may-iyun oylarida hukumat inqirozi nihoyatda keskinlashib, mamlakatda fuqarolar urushi va mustaqillikni yoʻqotish xavfi tugʻilganda Ozarbayjon xalqi Haydar Aliyevni hokimiyatga keltirish talabi bilan koʻtarildi. Ozarbayjonning o‘sha paytdagi rahbarlari Haydar Aliyevni Bokuga rasman taklif qilishga majbur bo‘ldilar. 1993 yil 15 iyunda Haydar Aliyev Ozarbayjon Oliy Kengashi raisi etib saylandi va 24 iyulda Milliy Majlis qarori bilan Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti vakolatlarini amalga oshirishga kirishdi 1993-yil 3-oktabrda umumxalq ovoz berish natijasida Haydar Aliyev Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti etib saylandi. 1998-yil 11-oktabrda jamoatchilikning yuqori ishtiroki sharoitida o‘tkazilgan saylovlarda 76,1 foiz ovoz to‘plab, Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti etib qayta saylandi. 2003-yil 15-oktabrda boʻlib oʻtgan prezidentlik saylovlarida nomzodini koʻrsatishga rozi boʻlgan Haydar Aliyev sogʻligʻi tufayli saylovda qatnashishdan bosh tortdi Ozarbayjon Milliy yetakchisi, Prezident Haydar Aliyev 2003-yil 12-dekabrda o‘zi davolanayotgan Klivlend klinikasida (AQSh) vafot etdi va 15 dekabr kuni Bokudagi Faxriy xiyobonga dafn etildi Haydar Aliyev koʻplab davlat orden va medallari, xalqaro mukofotlar bilan taqdirlangan, turli mamlakatlar universitetlarining faxriy doktori etib saylangan 2022-yil 29-sentabrda Prezident Ilhom Aliyev “Ozarbayjon Respublikasida 2023-yilni “Gaydar Aliyev yili” deb e’lon qilish to‘g‘risida”gi farmonni imzoladi. Davlat rahbari tomonidan 2022-yil 28-noyabrda imzolangan yana bir farmon bilan “Ozarbayjon Respublikasida 2023-yilni “Gaydar Aliyev yili” deb eʼlon qilish boʻyicha chora-tadbirlar rejasi” tasdiqlandi. Tadbirlar rejasiga muvofiq, Buyuk Yo‘lboshchi tavalludining 100 yilligi munosabati bilan mamlakatimizda va xorijda turli tadbirlar o‘tkazildi Milliy lider Haydar Aliyevning eng katta orzusi Qorabog‘ning ishg‘oldan ozod etilishi va hududiy yaxlitligimiz tiklanishi edi. Buyuk Yo‘lboshchining bu orzu va vasiyatini uning munosib izdoshi, Ozarbayjon Prezidenti, Qurolli Kuchlar Oliy Bosh Qo‘mondoni Ilhom Aliyev amalga oshirdi Yurtboshimiz Ilhom Aliyev 2023-yil 19-sentabr kuni xalqimizga navbatdagi g‘alaba quvonchini tuhfa etdi.U ko‘hna va boqiy zaminlarimiz – Xonkendi, Xo‘jayli, Xo‘javand, Agdara, Askeron kabi yerlarda davlat bayrog‘imizni baland ko‘tarib, xalqimizning orzu-istaklarini ro‘yobga chiqardi. Shunday qilib, mustaqil Ozarbayjonning suvereniteti to‘liq tiklandi Bosqindan ozod qilingan Qorabog‘ va Sharqiy Zangezurda bugungi kunda qaytadan barpo etilmoqda, hududlar minalardan tozalanmoqda, keng ko‘lamli restavratsiya va rekonstruksiya ishlari olib borilmoqda Ulardan foydalanganda saytdagi materiallarga murojaat qilish muhimdir. Veb-sahifalarda ma'lumotlardan foydalanilganda, giperhavola orqali havola qilish majburiydir