Suhbatdan qolgan tuyg'ular

Rostdan ham g‘alati: anchadan beri choy, suv ichish, ovqat yemaslik, ichishim kerak bo‘lgan dori-darmonlar tartibini unutib qo‘ydim, hatto katta muhabbat bilan yozgan romanimni oxiriga yetkazishga dangasa bo‘ldim. Lekin men bir narsani payqadim va tushundimki, nimanidir tezda yengib o‘ta olishning zamirida katta muhabbat va ehtirom bor. Hamma narsani o‘z holicha qabul qiladigan monoton hayotimda meni hayajonga soladigan va o‘zimni yaxshi his qiladigan his-tuyg‘ular hali ham borligi katta omad. O‘zim sevib tomosha qilgan “O‘lsam kechir meni”, “Tahmina”, “Park” kabi filmlar bosh qahramoni, xalq artisti, aktyor Faxreddin Manafov haqida qancha yozmayin, jumlalar his-tuyg‘ularimni, taassurotlarimni to‘liq yakunlay olmaydi. Hatto mubolag'asiz jumlalar ham kuchsizdir. Uning buyuk san'ati hammaga professionalligi va mahorati bilan ma'lum. Ammo uning shaxsiyati va insonparvarlik fazilatlari bilan tanishish uchun bir marta bo'lsa ham jonli muloqot qilish kerak. Uning tashqi ko'rinishi va xarizmasi qattiq va dahshatli ta'sir ko'rsatgan bo'lsa-da, suhbat davomida bergan javoblari uning butunlay boshqacha, samimiyroq shaxsiyatga ega ekanligini ko'rsatdi. Ba’zan menga san’at va madaniyatni eng ko‘p egallagan odamlarning ko‘ngli ochiq, ichki dunyosi boyligi, rang-barangligi bilan ajralib turadigandek tuyulardi. Biroq Faxriddin Manafov bilan bo‘lgan o‘sha unutilmas suhbat kuni u qaysi san’atkorlik kasbini egallashidan qat’i nazar, hozirgi insoniy fazilatlarini o‘zi bilan birga olib borishini ko‘rsatdi. Tasavvur qiling-a, ko'rinishi ming ma'noga ega bo'lgan va gapirishni boshlashdan oldin ko'p narsalarni ifodalagan odamni tasavvur qiling. Osmonga sig‘maydigan hayajon va qiziqish bilan aytadigan har bir so‘zini kutardim. Hatto soatlab Faxreddin Manafovni charchamay tinglardim... Chunki har bir uchrashuv, har bir suhbat menga yangi narsalarni o‘rgatadi. Bu suhbat menga so‘zning har ikki ma’nosida ham ko‘p narsani o‘rgatdi. Nafaqat savollarimga javob oldim, balki hayot, san’at, insoniylik haqida ham ko‘p narsalarni o‘rgandim. O'sha kundan beri bu men uchun katta faxr bo'ldi. Vatanga, millatga muhabbat, turmush o‘rtog‘iga sadoqat, o‘z kasbiga e’tibor kabi yuksak qadriyatlarga ega insondan ustozlik saboqini olgandek bo‘ldim Darvoqe, hayotimning monotonligi haqida gapirgan edim... Faxriddin Manafovdan intervyu olishimdan bir kun avval tundan tonggacha uyqum kelmadi. Bolaligimdan ekrandan hayratga tushgan ijodkor bilan uchrashishimni bilishning quvonchi va hayajoni butun qalbimni egallab oldi. Suhbat vaqti yaqinlashib qolganda yuragim tez urib, qo‘llarim qaltirab, bir tomondan quvonch, bir tomondan mas’uliyat tuyg‘ulariga to‘lib-toshgan edim. Xursand bo'ldim, chunki u o'ynagan barcha obrazlarni sevishining asl sababi Faxriddin Manafov o'sha rollarni ijro etgani edi. Faxriddin Manafov tufayli hammamiz o‘sha obrazlarni yaxshi ko‘rganmiz. Mening mas'uliyatimga asosiy sabab, buyuk san'atkor bilan uchrashganimdir. Rostini aytsam, uning daho ekanligini juda yaxshi bilardim. Yillar davomida ishtirok etgan har bir ko'rsatuv yoki intervyuni diqqat bilan kuzatib borarkan, buni yaqqol sezdi. Qadim zamonlardan beri shunday mutafakkirlar bo'lganki, odamlar o'z bilimlari oldida ular bilan gaplashishdan qo'rqib, hatto uyaldilar. Faxriddin Manafov men uchun shunday nuroniy. Uning buyuk san’ati va dahosidan xabardor bo‘lsam-da, shaxsiga bo‘lgan muhabbatim u kishidan intervyu olishga eng katta jasorat berdi. Ba’zi savollar takrorlansa ham, san’atkorni yana tinglash, u bilan suhbatlashish men uchun nom bera olmaydigan bebaho tuyg‘ular edi. Qolaversa, intervyu e’lon qilinganidan keyin ham atrofimdagi odamlarda ham xuddi shunday hayajonga guvoh bo‘ldim. Aksariyat javob va savollar bir xil bo‘lgani uchun men kabilarning Faxriddin Manafovga bo‘lgan muhabbati, qiziqishi o‘zgarmas edi. O'sha kuni telefon qo'ng'iroqlariim jim bo'lmadi va odamlardan mana shu jumlalarni eshitdim: "O'sha aktyor mening bolalik muhabbatim", "U haqiqatan ham daho", "Intervyuni qiziqib o'qiymiz", "Men ham o'sha artistni yaxshi ko'raman" va hokazo. Bu go‘zal so‘zlarni, samimiy e’tiroflarni eshitib, o‘zimni zaif his qildim... Rostini aytsam, bu hammaga g‘alati tuyulishi mumkin. Lekin yana bir bor eslatib o'taman. O‘tgan yillar davomida kelajagim bilan bog‘liq turli imtihonlarda qatnashdim, kitoblarim, maqolalarim chop etildi. Lekin umrimda hech qachon bunday shirin hayajonni va bunday kuchli mas’uliyat hissini his qilmaganman. Faxriddin Manafov bilan suhbat ertalab qaysi savol va javoblarni yozayotganimda, men hayajon, muhabbat va mas'uliyatni parallel his qildim. Yozishni tugatganimdan so'ng, men g'alati hissizlikni his qildim. Ko'pincha men sevimli kitobimni o'qib chiqqanimda yoki o'zim yozgan kitobimni tugatganimda shunday tuyg'uni boshdan kechirdim. Birinchi marta intervyu yozganimdan keyin shunday tuyg‘uni boshdan kechirdim – go‘yo o‘zim uchun qadrdon narsani qoldirayotgandek... Shunday ekan, bu men uchun shunchaki intervyu emasligini to‘g‘ri ta’kidladim O‘z-o‘zidan ayonki, ijodiy faoliyatimda hali ham sevimli ijodkorlarimdan intervyu olish ishtiyoqi saqlanib qoladi. Biroq Faxriddin Manafov shaxsiyati va san’atiga bo‘lgan muhabbatni endi hech qachon bunchalik chuqur his etmasligimga ishonchim komil. Men esa buni shunday talqin qilgan bo'lardim - tengsiz hurmat, chuqur sevgi, kuchli ehtirom! Nihoyat, shuni ham aytib o‘tmoqchimanki, (garchi har qanday maqolani tugatish men uchun qiyin bo‘lsa ham), nazarimda, nafaqat tabiat go‘zallari, balki o‘z san’ati cho‘qqisiga ko‘tarilgan shaxslar ham yurt boyligidir. Men uchun Faxriddin Manafov ana shu boylikning yorqin namoyandalaridan biri