Milliy ozodlik kuni: Ozarbayjonning barqarorlikdan G'alaba sari rivojlanish yo'lining boshlanishi

Ozarbayjon tarixiga Milliy ozodlik kuni sifatida muhrlangan 1993-yil 15-iyun voqeasiga 33 yil to‘ldi. Bu sana mustaqil davlatchiligimizning najot topishi, mamlakatimizning kelajakdagi taraqqiyotini belgilab beradigan taqdirli bosqichdir. O‘sha kuni xalq talabi bilan umummilliy lider Haydar Aliyevning siyosiy hokimiyatga qaytishi Ozarbayjonni chuqur ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy inqirozdan qutqardi, davlat mustaqilligini himoya qilish va mustahkamlashni ta’minladi Bugun Ozarbayjon xalqi oltinchi yildirki Milliy ozodlik bayramini g‘olib xalq sifatida katta g‘urur va ko‘tarinki ruh bilan nishonlamoqda. 2020-yilda g‘olib Oliy qo‘mondon Prezident Ilhom Aliyev boshchiligida jasur Ozarbayjon armiyasi atigi 44 kun ichida qariyb 30 yil davom etgan bosqinchilikka barham berdi. Hududiy yaxlitligimiz tiklanib, zaminlarimiz ozod qilingani tarixiy adolat qaror topishi bilan birga kuchli siyosiy iroda va qat’iy yetakchilik bayramiga aylandi Buning davomi sifatida 2023-yil sentabr oyida amalga oshirilgan mahalliy aksilterror choralari natijasida mamlakatimiz suvereniteti to‘liq ta’minlandi. Shu bilan birga, mintaqadagi yangi geosiyosiy voqeliklar sharoitida Rossiya tinchlikparvar qo‘shinlarining Qorabog‘ni tark etishi va G‘azax viloyatining to‘rtta qishlog‘ining tinch yo‘l bilan Ozarbayjonga qaytarilishi davlatimizning o‘ylangan, izchil va maqsadli siyosatining muvaffaqiyatli natijasi sifatida baholanmoqda. O‘tgan yilning avgust oyida Vashingtonda imzolangan ikkita muhim hujjat – Ozarbayjon va AQSh o‘rtasida Strategik sheriklik to‘g‘risidagi bitim va Ozarbayjon va Armaniston o‘rtasidagi tinchlik bitimining paraflanishi Ozarbayjon diplomatiyasining, xususan, Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyevning navbatdagi muvaffaqiyati sifatida tarixga kirdi Tarixiy G‘alaba bilan boshlangan taraqqiyotning yangi bosqichining poydevori 1993-yil 15-iyunda qo‘yildi.Shu nuqtai nazardan, Milliy ozodlik bayrami nafaqat burilish nuqtasi, balki bugungi kunda erishgan barcha yutuqlarimizning boshlanishi va mustahkam poydevoridir Buyuk Yo‘lboshchi Haydar Aliyevning eng katta orzusi Qorabog‘ni ozod va Ozarbayjonni daxlsiz ko‘rish edi. Umummilliy yo‘lboshchining ichki ko‘chirilganlar bilan uchrashuvlaridan birida katta ishonch va uzoqni ko‘zlab aytgan so‘zlari bugun ham o‘ziga xos ma’naviy qadriyatga ega: “Sizlar bilan Shushaga borishimizni istardim, boramiz, boramiz, deb ishonamiz. Shusha – Ozarbayjonning ko‘zi, har bir ozarbayjonning faxri, Shusha – madaniyatimiz, tariximiz timsoli. Lekin biz Shusha tog‘i barchamiz uchun emas. Agdam, Fuzuli, Jabrayil, Zangilon, Gubadli kabi go'zal shahar, Qalbajarning o'sha buloqlari, Qalbajarning Istisusisiz yashay olmaymiz Bu fikrlarda Buyuk Yo‘lboshchining Qorabog‘ning ozod bo‘lishiga bo‘lgan so‘nmas ishonchi aks etgan edi. Bugun o‘sha orzular ro‘yobga chiqdi, Ozarbayjon o‘zining hududiy yaxlitligi va suverenitetini to‘liq tiklab, yangi taraqqiyot davriga qadam qo‘ydi Buyuk Yo‘lboshchi Haydar Aliyevning eng katta orzulari 27 yildan so‘ng amalga oshdi. Prezident Ilhom Aliyev otasining vasiyatini muvaffaqiyatli bajarib, Ozarbayjonning hududiy yaxlitligi va suverenitetini tikladi. Bugun ishonch bilan aytish mumkinki, Umummilliy yetakchining ruhi shod. Bosqindan ozod bo‘lgan yurtlarimizda keng ko‘lamli qurilish-ta’mirlash ishlari olib borilmoqda, Qorabog‘ga hayot qaytmoqda, ona yurtlar o‘zining avvalgi qiyofasini tiklamoqda AZƏRTAC 1993-yil 15-iyun – Milliy ozodlik kunidan boshlangan va Ozarbayjonga tarixiy muvaffaqiyatlar, jadal taraqqiyot va shonli G‘alaba keltirgan shonli yo‘lga qisqacha nazar tashlaydi 1993-yil 15-iyun – Milliy ozodlik kunidan boshlanib, Ozarbayjonni barqarorlik, taraqqiyot, xalqaro obro‘-e’tibor, nihoyat, tarixiy G‘alaba sari yetaklagan shonli yo‘l mamlakatimiz yangi tarixining eng muhim bosqichlaridan biridir. Shunday qilib, 1993-yilning 15-iyunida xalq talabiga ko‘ra Milliy yetakchi Haydar Aliyevning siyosiy hokimiyatga qaytishi Ozarbayjon davlatchiligi taqdirida burilish davri bo‘ldi. O‘sha kun mamlakatimizning chuqur inqiroz va tanazzul bosqichidan chiqib, barqarorlik, taraqqiyot va taraqqiyot yo‘liga kirishining boshlanishi sifatida tarixda qayd etildi. Aynan shu sanadan keyin Ozarbayjon xalqaro dunyoda mustaqil siyosat yurituvchi, o‘z milliy manfaatlarini qat’iy himoya qiluvchi, jahon hamjamiyatida munosib o‘rin egallagan ishonchli davlat sifatida e’tirof etila boshlandi. Xalq ishonchi va irodasi bilan hokimiyatga qaytgan Buyuk Yo‘lboshchi Haydar Aliyev mustaqil Ozarbayjonning qutqaruvchisi, davlatchiligimiz me’mori va garovi sifatida tariximizda abadiy iz qoldirdi 20-asr oxirida davlat mustaqilligini tiklagan Ozarbayjon juda murakkab va xavfli sinovlarga duch keldi. Mamlakatning parchalanishi, mustaqilligini yo'qotish va hatto jahon siyosiy xaritasidan o'chirilishi xavfi haqiqatga aylandi. 1993 yil iyun oyida vaziyat keskinlashdi va hokimiyat inqirozi eng yuqori cho'qqiga chiqdi. Respublikadagi tartibsizlik, anarxiya va boshqaruvdagi inqiroz mamlakatni falokat sari yetaklab borardi. Fuqarolar to‘qnashuvi allaqachon qurolli to‘qnashuv darajasiga ko‘tarilib, nafaqat davlat mustaqilligiga, balki butun xalqning kelajagi va milliy hayotiga jiddiy xavf tug‘dirdi. 1991-1993 yillar Ozarbayjonning yangi tarixida notinchlik, siyosiy beqarorlik, o‘zboshimchalik va muvaffaqiyatsiz boshqaruv davri sifatida esda qoladi. Mavjud vaziyatni to‘g‘ri baholay olmagan, siyosiy nizolar, hokimiyat uchun kurash olib borgan o‘sha davr rahbariyati jamiyat ishonchini tezda yo‘qotdi, mamlakatda siyosiy-ijtimoiy inqiroz yanada chuqurlashdi. Ana shunday murakkab va taqdirli sharoitda Haydar Aliyev xalqning yagona umidiga aylandi. Uning siyosiy irodasi, boy davlatchilik tajribasi va qat’iy qadamlari tufayli Ozarbayjon parchalanish xavfidan xalos bo‘ldi, mamlakatda barqarorlik o‘rnatildi, mustaqil davlat qurilishining mustahkam poydevori yaratildi Mamlakat duch kelayotgan murakkab va murakkab vaziyat fonida jamiyatda yagona fikr shakllandi: Ozarbayjonni bu xavf-xatarlardan faqat Haydar Aliyev qutqara oladi. Xalq o‘z najotkor rahbarini qunt bilan yana hokimiyatga taklif qildi va o‘z taqdirini uning tajribali rahbariyatiga ishonib topshirmoqchi bo‘ldi. Xalqning bu da’vatiga javoban Buyuk Yo‘lboshchi 1993-yil 9-iyun kuni Naxchivondan Bokuga keldi va ko‘p o‘tmay mamlakat rahbariyati mas’uliyatini o‘z zimmasiga oldi. Bu voqea Ozarbayjonning yangi tarixida muhim burilish nuqtasi bo'ldi. Haydar Aliyevning hokimiyatga qaytishi bilan mamlakatda barqarorlik o‘rnatildi, fuqarolar nizolari va parchalanish xavfi bartaraf etildi, davlat taraqqiyot va taraqqiyot yo‘liga tushdi Mustaqilligimizning dastlabki yillarida vujudga kelgan murakkab vaziyatni Umummilliy Yo‘lboshchi shunday ta’rifladi: “Ozarbayjon katta xavf ostida edi.Chunki Ozarbayjon mustaqilligiga qarshi ichki kuchlar kuchli edi, Ozarbayjondek ulkan geografik va strategik ahamiyatga ega, boy tabiiy resurslarga ega bo‘lgan davlatning to‘la mustaqil bo‘lishi boshqa davlatlarning Armaniston va boshqa davlatlarning Armanistonga bostirib kirishiga qarshi bo‘lgan oqibatlarni qoniqtirmas edi. Ozarbayjonning zaiflashishi va mag'lubiyati, ikkinchi tomondan, ichki hokimiyat uchun kurash 1992 yil iyun oyida hokimiyatga kelgan kuchlarning bir yildan keyin bir bo'lishiga sabab bo'ldi, uni xalqning o'zi ag'dardi" Qutqaruv missiyasini o‘z zimmasiga olgan Haydar Aliyev nafaqat mavjud tahdidlarni bartaraf etish bilan kifoyalandi, balki Ozarbayjonning kelajakdagi rivojlanish strategiyasini belgilab, uni amalga oshirish uchun muhim qadamlar qo‘ydi. Buyuk Yo‘lboshchining maqsadli faoliyati va siyosiy uzoqni ko‘ra bilishi natijasida mamlakatimizda ijtimoiy-siyosiy barqarorlik ta’minlandi, davlat uchun jiddiy xavf tug‘diruvchi noqonuniy qurolli guruhlar zararsizlantirildi, keng ko‘lamli ijtimoiy-iqtisodiy islohotlarga start berildi. Ana shu uzoqni ko‘zlab olib borilgan siyosat tufayli mamlakat taraqqiyoti uchun qulay sharoitlar yaratildi, Armanistonning ozarbayjon yerlariga davom etayotgan harbiy tajovuzining oldi olindi, davlat qurilishi jarayoni yangi bosqichga kirdi 1993-yil 15-iyun kuni Ozarbayjon Oliy Kengashining raisi etib saylangan Haydar Aliyev o‘sha tarixiy kunda: “Mening hayotim va faoliyatim faqat va faqat Ozarbayjon mustaqilligini saqlashga, mamlakatimizni bu og‘ir ahvoldan qutqarishga bag‘ishlanadi”, deb e’lon qildi Ana shu tamoyilga sodiq qolgan Umummilliy lider oldimizda turgan muammolarni hal etish, eng avvalo, mamlakatimizda milliy birdamlik, fuqarolar birligi va siyosiy barqarorlikni ta’minlashga alohida ahamiyat berdi. Uning maqsadli siyosati natijasida jamiyatda hamjihatlik va barqarorlik qaror topdi, davlatning kelgusi taraqqiyoti uchun mustahkam poydevor yaratildi Ushbu rivojlanish strategiyasining dastlabki muhim natijalaridan biri 1994-yil sentabr oyida imzolangan “Asr shartnomasi” boʻldi.Ozarbayjon energetika siyosatida yangi bosqichni ochgan ushbu hujjat mamlakatning xalqaro iqtisodiy munosabatlar tizimiga integratsiyalashuvini tezlashtirdi. Keyingi yillarda Haydar Aliyev tashabbusi va rahbarligida Boku-Tbilisi-Jayhon neft quvuri, Boku-Tbilisi-Erzurum gaz quvuri kabi jahon miqyosidagi muhim energetika loyihalariga asos solindi. Bu muvaffaqiyatli strategiya Prezident Ilhom Aliyev tomonidan yangi bosqichda yanada rivojlantirildi. Uning rahbarligi bilan Boku-Tbilisi-Kars temir yoʻli loyihasi, shuningdek, Ozarbayjon gazini Yevropa bozorlariga yetkazib beruvchi Janubiy gaz yoʻlagi amalga oshirildi. Shu tariqa Ozarbayjon mintaqaning muhim energetika va transport markazlaridan biriga aylandi va xalqaro obro‘sini mustahkamladi 1995-yil noyabr oyida mustaqil Ozarbayjon tarixidagi eng muhim voqealardan biri bo‘lib o‘tdi – mamlakatimizning demokratik, huquqiy va dunyoviy davlat sifatida rivojlanishiga asos bo‘lgan birinchi milliy Konstitutsiya qabul qilindi. Shu bilan birga, keng ko‘lamli islohotlarni amalga oshirish uchun zarur normativ-huquqiy bazani shakllantirish yo‘lida muhim qadamlar qo‘yildi. Bularning barchasi Milliy ozodlik bayrami nafaqat siyosiy inqirozdan chiqish nuqtasi, balki betartiblik, anarxiya, o‘zboshimchalik va parchalanish tahdididan xalos bo‘lgan Ozarbayjonning barqarorlik, xavfsizlik va barqaror taraqqiyot yo‘liga kirishi tarixiy bosqichning boshlanishi ekanligini ko‘rsatadi. Bugun haqiqatan ham davlatimiz va xalqimiz taqdirini o‘zgartiruvchi muhim sana Ozarbayjonning mustaqil davlat sifatida mustahkamlanishini ta’minlagan va eng og‘ir sinovlardan muvaffaqiyatli chiqib ketgan umummilliy lider Haydar Aliyev mamlakat tarixida qutqaruvchi va asoschi yetakchi sifatida alohida o‘rin tutadi. Hech qanday mubolag‘asiz aytish mumkinki, zamonaviy mustaqil Ozarbayjon Haydar Aliyevning siyosiy dahosi, davlatchilik falsafasi samarasi bo‘lgan ajoyib asardir. Bu ulug‘ ishning poydevori qo‘yilgan kun 15-iyun – Milliy ozodlik kuni bo‘lib, u tariximizning eng shonli sahifalaridan biri hisoblanadi Buyuk Yo‘lboshchining ozarbayjon xalqi va davlatchiligi oldidagi beqiyos xizmatlaridan biri mamlakat kelajagini ishonchli qo‘llarga ishonib topshira oladigan siyosiy vorisni tarbiyalagani bo‘ldi. O‘zi belgilab bergan taraqqiyot strategiyasini muvaffaqiyatli davom ettirayotgan Prezident Ilhom Aliyev rahnamoligida Ozarbayjon jadal rivojlanish yo‘lidan dadil olg‘a bormoqda, xalqaro munosabatlar tizimidagi o‘z mavqeini yanada mustahkamlab, milliy manfaatlarini qat’iy himoya qilmoqda. Bugun Ozarbayjon mustaqil siyosat yurituvchi, o‘z so‘zini aytadigan, prinsipial pozitsiyasi bilan ajralib turadigan kuchli davlat sifatida e’tirof etilmoqda Keyingi yillarda mamlakatimizda Haydar Aliyev g‘oyalari asosida muhim yutuqlar qo‘lga kiritildi, xalqimiz ko‘p yillar davomida orzu qilgan maqsadlar haqiqatga aylandi. Zamonaviy Ozarbayjon – Milliy Yo‘lboshchi ko‘rmoqchi bo‘lgan erkin, mustaqil, qudratli davlat, o‘zining hududiy yaxlitligi va suverenitetini to‘liq ta’minlagan. Ozarbayjon Qurolli Kuchlari dunyodagi eng kuchli armiyalardan biri boʻlib, zamonaviy texnik jihozlar va jangovar tayyorgarlik boʻyicha koʻplab mamlakatlar qurolli kuchlaridan oldinda. Xususan, 2020-yilgi Vatan urushida ko‘rsatilgan kasb mahorati, Shusha operatsiyasi kabi harbiy tarixda muhim o‘rin tutgan muvaffaqiyatli amaliyotlar dunyoning turli davlatlarining harbiy ta’lim muassasalarida o‘rganilayotgan namunaga aylandi Vatan urushidagi tarixiy G‘alaba mintaqada mutlaqo yangi geosiyosiy voqeliklarni yaratdi. Bugun xalqaro hamjamiyat, alohida davlatlar, nufuzli siyosiy markazlar o‘sha voqeliklarni qabul qilib, ular bilan hisob-kitob qilmoqda. Ozarbayjon allaqachon urushdan keyingi davrning asosiy tashabbuskori va kun tartibini belgilovchi davlat sifatida harakat qilmoqda Prezidentimiz Ilhom Aliyev rahnamoligida ishg‘oldan ozod qilingan hududlarda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli tiklash va rekonstruksiya ishlari ham ushbu siyosatning muhim tarkibiy qismidir. O‘sha yerlarda zamonaviy infratuzilma loyihalari bilan bir qatorda aholi punktlari, ijtimoiy obyektlar barpo etilib, yangi turar-joy majmualari poydevori qo‘yilmoqda. Minglab oilalar allaqachon o'z vatanlariga qaytgan va yaqin yillarda o'n minglab odamlar ozod qilingan hududlarga joylashtirilishi kutilmoqda Qorabog‘ va Sharqiy Zangezurda amalga oshirilgan muhtasham bunyodkorlik ishlari, viloyatning tiklanishi, hayotning tiklanishi bugungi kunda erishilayotgan muvaffaqiyatlar zamirida Haydar Aliyev tomonidan belgilab berilgan davlatchilik tamoyillari, taraqqiyot strategiyasi va milliy manfaatlar turganini yana bir bor ko‘rsatdi. Ozarbayjonning bugungi qudrati, ertangi kunga dadil qadam qo‘yayotgani ana shu mustahkam poydevorga qurilgan Ozarbayjon xalqi mamlakatimiz Janubiy Kavkazning yetakchi davlati sifatida kelgusi davrlarda ham yangi-yangi yutuqlarga erishib, xalqaro nufuzi, siyosiy-iqtisodiy qudratini yanada oshirishiga katta ishonch bilan ishonadi. Bu e’tiqodning asosini Ozarbayjonning mustahkam davlatchilik an’analari, maqsadli siyosati, mamlakatni boshqaradigan qat’iy rahbari tashkil etadi. Prezident Ilhom Aliyevning siyosiy irodasi, prinsipial pozitsiyasi va milliy manfaatlarini himoya qilish ko‘rsatgan izchil faoliyati davlatimiz taraqqiyotini ta’minlovchi asosiy omillardan biridir. Davlatimiz rahbari hamisha xalq, yurt manfaatlarini qat’iyat, mardlik va prinsipiallik bilan himoya qiladi Yillar o‘tgan sayin Haydar Aliyevning Ozarbayjon tarixidagi o‘rni va roli yanada oydinlashmoqda, uning davlatchilik falsafasining buyukligi, siyosiy merosining ahamiyati yanada chuqurroq anglanmoqda. Buyuk Yo‘lboshchi tomonidan mamlakatimiz mustaqilligini himoya qilish, davlatchiligimizni mustahkamlash, taraqqiyot strategiyasini belgilash yo‘lida amalga oshirilgan ishlar davr sinovidan muvaffaqiyatli o‘tdi va uning tarixiy qimmatini yana bir karra tasdiqlaydi. Muhtaram ozarbayjon xalqi Milliy yetakchining davlatimiz va xalqimiz oldidagi beqiyos xizmatlarini doimo yuksak hurmat va minnatdorlik bilan yodga oladi. U o‘z xalqiga bergan barqarorlik, xavfsizlik, taraqqiyot va davlatchilik an’analari bugungi kunda Ozarbayjon muvaffaqiyatlarining asosiy tayanchlaridan biri bo‘lib qolmoqda Zamonaviy Ozarbayjon Haydar Aliyev tomonidan belgilab berilgan strategik yoʻnalish asosida oʻz taraqqiyot yoʻlini davom ettirmoqda. Bugungi kunda Prezidentimiz Ilhom Aliyev rahnamoligida umummilliy yetakchi g‘oyalari va davlatchilik maktabi muvaffaqiyatli yashab, mamlakatimizni yangi marralar, ulkan muvaffaqiyatlar va tarixiy g‘alabalar sari etaklamoqda. Ozarbayjon erishgan har bir muvaffaqiyat, xalqaro mavqeini mustahkamlash, nufuzi va qudratini oshirish Haydar Aliyev siyosiy merosining hayotiyligi va uzoqni ko‘ra bilishining yorqin ifodasi sifatida baholanadi Milliy ozodlikdan boshlanib, bugun G‘alaba yilnomasi bilan davom etayotgan taraqqiyot yo‘li Haydar Aliyev g‘oyalari Ozarbayjon kelajagini yoritib turuvchi, mamlakatimizni yangi marralar sari yetaklovchi ishonchli yo‘l xaritasi ekanligini ko‘rsatadi. Ozarbayjon xalqi ham o‘z davlatiga, o‘z Prezidentiga ishonch bildirish orqali yanada katta muvaffaqiyatlarga erishishiga ishonadi 2026 © AZERTAC. Mualliflik huquqi himoyalangan. Axborotdan foydalanish giperhavola bilan havola qilinishi kerak