Milliy kutubxonada “Ajami Naxchivoniy. Bibliografiya” kitobining taqdimot marosimi bo‘lib o‘tdi

Ozarbayjon Respublikasi Prezidentining “2026-yilni Ozarbayjon Respublikasida “Shaharsozlik va arxitektura yili” deb e’lon qilish to‘g‘risida”gi farmonlariga muvofiq, “Ajami Naxchivoniy tavalludining 900 yilligini nishonlash to‘g‘risida”gi “Ajami Naxchivoniy tavalludining 900 yilligini nishonlash to‘g‘risida”gi “Ajami Naxchivaniy” Milliy vazirligi bilan hamkorlikda nashr etilgan “Ajami Naxchivaniy” kitobining taqdimot marosimi bo‘lib o‘tdi. Milliy kutubxonada kutubxona tashkil etildi Milliy kutubxona direktori, professor Karim Tohirov tadbirni kirish so‘zi bilan ochib, mehmonlarni qutlab, Ajami Naxchivoniyning Ozarbayjon me’morchilik maktabi rivojidagi beqiyos xizmatlari haqida gapirib, u yaratgan me’morchilik namunalari jahon me’morchiligi tarixida muhim o‘rin tutishini ta’kidladi. Professorning aytishicha, daho meʼmor muallifligidagi obidalar yuksak mahorati, estetik goʻzalligi, muhandislik aniqligi bilan ajralib turadi. Ma’ruzachi nafaqat Ozarbayjonda, balki Sharq me’morchiligi an’analari rivojiga ajoyib me’morchilik katta ta’sir ko‘rsatganini ta’kidladi Madaniyat vazirligining Ozarbayjon tili va adabiyoti siyosati boshqarmasi boshlig‘i Vasif Gurbanzoda o‘z nutqida Ajami Naxchivaniy XII asrda yashab, Sharq me’morchiligi rivojiga katta hissa qo‘shgan, Naxchivan me’morchilik maktabining poydevorini qo‘ygan atoqli ozarbayjon me’mori ekanligini va bu yodgorliklar o‘zining yorqin madaniy namunalari va yorqin namunalariga aylanganini ta’kidladi. Ozarbayjon xalqining merosi Me’morlar uyushmasi raisi, xizmat ko‘rsatgan me’mor, professor Elbay Gasimzoda Ozarbayjon me’morchiligi tarixida shunday shaxslar borki, ularning san’at asarlari asrlardan oshib, xalqining milliy o‘ziga xosligi, estetik tafakkuri, madaniy qudratini bugun ham bardavom etib kelmoqda. U bu buyuk rassomlar orasida XII asrning daho me’mori Ajami Naxchivoniyning alohida o‘rni borligini, uning nomi nafaqat Ozarbayjon me’morchiligi, balki butun Sharq me’morchilik maktabi bilan bog‘liq buyuk cho‘qqi ekanligini ta’kidladi. Shuningdek, professor me’mor tomonidan yaratilgan binolarda geometrik bezaklar, kufiy yozuvlari va milliy me’morchilik elementlaridan mohirona foydalanishga alohida e’tibor qaratdi Milliy Majlis Jamoatchilik birlashmalari va diniy muassasalar qo‘mitasi raisi Fozil Mustafo o‘z nutqida Acemi Naxchivaniy XII asrda Naxchivanda “Naxchivan me’morchilik maktabi”ning asoschisi sifatida tanilganini, u badiiy-estetik uyg‘unlikni konstruktiv yangiliklar bilan uyg‘unlashtirganini ta’kidladi. asrda Ozarbayjon me'morchilik san'atining yuksak darajada rivojlanganligini ko'rsatdi. Milliy Majlis deputati Asif Askerov Ajami Naxchivoniy ozarbayjon xalqi yaratgan buyuk me’morlardan biri bo‘lib, uning 900 yillik yubileyi milliy-madaniy merosimiz boyligini yana bir karra namoyon etishi, uning badiiy asarlari kelajak avlodlar uchun ilmiy izlanishlar, estetik ilhom manbai bo‘lib yashashini ta’kidladi Ozarbayjon Matbuot kengashi raisi Rashad Majid Ajami Naxchivoniyning me’morchilik faoliyatida badiiy-estetik barkamollik bilan muhandislik aniqligi uyg‘unlashgani, u loyihalashtirgan binolar o‘sha davrning ilmiy-texnik imkoniyatlarini aks ettiruvchi nodir san’at namunalari sifatida tanlanganini ta’kidladi. arxitektura tizimi Naxchivan Muxtor Respublikasining Bokudagi doimiy vakolatxonasi rahbari Baxtiyar Asgarov o‘z nutqida Ajami Naxchivaniy yaratgan me’morchilik tamoyillari keyingi davrlarda Ozarbayjon, Eron, Markaziy Osiyo va Yaqin Sharq me’morchiligiga katta ta’sir ko‘rsatganini, ayniqsa, qabrlar me’morchiligida qo‘llagan kompozitsiya tizimi uzoq vaqt davomida me’morlarga namuna bo‘lib kelganini ta’kidladi AMEA San’at va arxitektura instituti yetakchi ilmiy xodimi, professor Rahiba Aliyeva Ajami Naxchivoniy yaratgan me’morchilik namunalarida o‘sha davrning ijtimoiy-ma’naviy hayoti, diniy-falsafiy va badiiy uchrashuvlarini to‘liq aks ettirib, abadiyat va oxirat olamiga yetib borishni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘yganini, bunga erishganini ta’kidladi. Inson qobiliyatining yuksak namoyoni bo‘lgan badiiy ijod va hunarmandchilik o‘zi yaratgan qabr-yodgorlik inshootlarida o‘z timsolini topgani, bu nodir obidalar me’mor tomonidan yaratilgan Mo‘mina Xotun qabri friziga o‘yib yozilganini ta’kidladi. “O‘lamiz, bu meros qoladi” degan so‘zlari uning iste’dodi borligini yana bir karra isbotlaydi, xotirasini abadiylashtiradi Boku davlat universiteti Axborot va hujjat aylanishi fakulteti “Hujjat bilan ishlash” kafedrasi mudiri dotsent Nodir Ismoilov bibliografik ko‘rsatkich ilmiy jamoatchilik uchun muhim ahamiyatga ega bo‘lib, mazkur nashr kelgusidagi tadqiqotlar uchun qimmatli manba bo‘lishini ta’kidladi. Bunday nashrlar milliy-madaniy merosni muhofaza qilish, o‘rganish va kelajak avlodlarga yetkazishda alohida o‘rin tutishini ta’kidladi BDU Markaziy ilmiy kutubxonasi direktori, tarix fanlari fanlari doktori Nigar Ismoilovaning aytishicha, hozirgacha Ajami Naxchivoniyga bag‘ishlangan bibliografik ko‘rsatkich tuzilmagan. Shularni hisobga olgan holda Ozarbayjon Milliy kutubxonasi “Ozarbayjonning ko‘zga ko‘ringan shaxslari” turkumi doirasida Ajami Naxchivaniyga bag‘ishlangan keng qamrovli bibliografik resurs tayyorladi. Ushbu fond bir necha yillarni o'z ichiga oladi va taniqli me'morning boy merosi, hayoti va faoliyatini aks ettiruvchi materiallarni o'z ichiga oladi. Bibliografik ko‘rsatkichda ozarbayjon va xorijiy tillarga oid materiallar xronologik ketma-ketlik va alifbo tamoyillari asosida guruhlangan holda tegishli bo‘limlarda keltirilgan Tadbir davomida “Memar Acemi Naxcivani-900” (https://anl.az/el/emb/Ecemi.Naxcivani/index.html) elektron ma’lumotlar bazasi taqdimot marosimi bo‘lib o‘tdi. Ulug‘ me’mor hayoti va faoliyatiga oid boy materiallar – rasmiy hujjatlar, fikr-mulohazalar, kitoblar, ilmiy maqolalar, gazeta va jurnal materiallari, shuningdek, turli tillarda nashr etilgan kitoblar, fotosuratlar va videoroliklar muntazam ravishda o‘quvchilar e’tiboriga havola etilmoqda. Tadbir so‘ngida Milliy kutubxona direktori, professor Karim Tohirov so‘zga chiqib, bibliografiya kitobini tayyorlashda mehnat qilgan xodimlar va tadbir ishtirokchilariga chuqur minnatdorlik bildirdi Yakunda esdalik suratga tushdi