“Vengriya-ozarbayjon umumiy etnik ildizlari” kitobining taqdimoti bo‘lib o‘tdi

Turk madaniyati va merosi jamg‘armasida taniqli jamoat va siyosiy arbob, Turkiy davlatlar tashkiloti Oqsoqollar kengashi a’zosi, professor Hasan Hasanovning “Vengriya-ozarbayjon etnik ildizlari mushtarak” kitobining taqdimot marosimi bo‘lib o‘tdi “AZERTAC” xabar berishicha, kitob shu paytgacha rus va venger tillarida nashr etilgan bo‘lsa-da, birinchi marta ozarbayjon tilida kitobxonlar ixtiyorida Taqdimot marosimida so‘zga chiqqan Turk madaniyati va merosi jamg‘armasi prezidenti Oqto‘ti Raimqulova “Vengriya-ozarbayjon umumiy etnik ildizlari” kitobida ozarbayjon va venger xalqlarining dunyoqarashi, mifologiyasi, musiqasi va an’analari o‘rtasidagi juda qiziqarli o‘xshashliklar qayd etilganini ta’kidladi. Uning aytishicha, kitobning katta qismi venger va boshqa turkiy xalqlar tillarining oʻxshashligiga bagʻishlangan. Jamg‘arma prezidenti ushbu asar Ozarbayjon va Vengriya davlatlarining madaniy, adabiy va tarixiy o‘xshashliklarini o‘rganmoqchi bo‘lganlar uchun juda qimmatli manba ekanligini ta’kidladi Vengriyaning Ozarbayjondagi elchisi Tamas Torman asar umumiy tilshunoslik, tarixiy, mifologik va musiqiy an’analarimiz haqidagi adabiyotlarni boyitib, bir-birimizni yaxshiroq tushunish va tanishish imkonini berishini ta’kidladi. "Kitob muallifning xalqlarimizning qadimiy tarixiga chuqur qiziqishini aks ettiradi. Uning Vengriya va Ozarbayjonning qadimiy tarixini bilishi hayratlanarli", - deya qo‘shimcha qildi elchi Kitob muallifi Hasan Hasanov nashr tarixiga to‘xtalar ekan, qadimgi turklar va fin-ugr xalqlari o‘rtasida qarindoshlik rishtalari mavjudligiga e’tibor qaratdi. U 1980-yillarda Finlyandiya Bosh vazirining Ozarbayjonga tashrifi chog‘ida o‘tkazilgan uchrashuv va qiziqarli suhbatlarni esladi. Muallif ana shunday tarixiy-madaniy yaqinlikdan kelib chiqib, keyinchalik diplomatik faoliyat uchun Vengriyani tanlaganini va u yerda Ozarbayjonni tanitgan 40 ta kitob chop etganini ta’kidladi Ozarbayjondagi Otaturk markazi direktori, akademik Nizomiy Jafarov kitobning oltoyshunoslikning qimmatli namunalaridan biri ekanligini ta’kidlab, shunday dedi: “Hasanning qiyoslari bevosita ozarbayjon va venger tillaridagi so‘z ildizlariga asoslanadi. Muallif bu tillar o‘rtasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘liqlik yo‘qligini, o‘xshashliklar ham oltoy tilidan oldingi so‘zlarning umumiy xususiyatlaridan kelib chiqqanligini, shuningdek, grammatik tilning umumiy xususiyatlaridan kelib chiqqanligini ta’kidladi. Kitobning katta qismi tilshunoslik masalalariga bagʻishlangan boʻlsa-da, asarda jiddiy etnografik qiyoslar, tarixiy jarayonlar va siyosiy geografiyaning chuqur tahlili ham oʻrin olgan” Milliy Majlisning Oila, ayollar va bolalar masalalari qo‘mitasi raisi Hijran Huseynova asarni yozishdan maqsad ancha dolzarb va muhim ekanini ta’kidlab, zamonaviy davrda Ozarbayjonda umumiy madaniy-tarixiy qadriyatlarni o‘rganishga alohida e’tibor qaratilayotganini ta’kidladi. "Shu nuqtai nazardan qaraganda, Hasan janoblarining Ozarbayjon-Vengriya ilmiy-madaniy aloqalari rivojidagi muvaffaqiyatli faoliyati barchaga maʼlum. Muallif ushbu asari bilan ikki xalq oʻrtasidagi mumkin boʻlgan va real tarixiy aloqalarni chuqur oʻrganib, bu aloqalarni ilmiy asosda rivojlantirishga oʻzining qimmatli hissasini qoʻshgan", - deydi H.Huseynova Ta’kidlash joizki, “Vengriya-ozarbayjon umumiy etnik ildizlari” kitobida venger-turk xalqlari o‘rtasidagi tarixiy parallellik va lug‘aviy munosabatlar tizimli ravishda o‘rganilgan. Dyula Nemet, Layos Ligeti, Zoltan Gombok va boshqa venger olimlarining turk tili haqidagi fikrlarini umumlashtirish orqali mavzuning har tomonlama ilmiy tahlili keltirilgan. Asar venger-turk munosabatlarining chuqur tarixiy ildizlarini, til darajasida shakllangan o‘zaro ta’sirlarni yaqqol ochib berish nuqtai nazaridan muhim ilmiy ahamiyatga ega 2026 © AZERTAC. Mualliflik huquqi himoyalangan. Ma'lumotlardan foydalanish giperhavola bilan havola qilinishi kerak