Qo‘lyozmalar institutida Abul Qosim az-Zahraviyga bag‘ishlangan ilmiy sessiya bo‘lib o‘tdi

AMEA Muhammad Fuzuliy nomidagi Qo‘lyozmalar institutida “Abul Qosim az-Zahraviy: arab mualliflari qo‘lyozmalarini o‘rganish va tarjima muammolari” mavzusida ilmiy sessiya bo‘lib o‘tdi “525.az”ning xabar berishicha, tadbir Qo‘lyozmalar instituti va Saudiya Arabistoni Podshohligi Qirol Abdulaziz jamg‘armasi hamkorligida tashkil etildi Dastlab ishtirokchilar institut ko‘rgazmalar zalida tashkil etilgan arab qo‘lyozmalari ko‘rgazmasi bilan tanishdilar Ilmiy sessiya Ozarbayjon Respublikasi Davlat madhiyasi va Saudiya Arabistoni Qirolligi madhiyasi ijrosi bilan boshlandi Tadbirni kirish so‘zi bilan ochgan AMEA prezidenti, akademik Iso Habibbayli ikki muassasa hamkorligida tashkil etilgan sessiya muhimligini ta’kidladi. Ikki davlat oʻrtasidagi iqtisodiy, madaniy, ilmiy, siyosiy va diplomatik hamkorlik jadal rivojlanib borayotganini taʼkidlagan AMEA rahbari Saudiya Arabistoni Podshohligi Ozarbayjon uchun doʻst va qardosh davlatlardan biri ekanini alohida taʼkidladi. Ozarbayjon davlati Prezident Ilhom Aliyev rahnamoligida Saudiya Arabistoni bilan munosabatlarni har tomonlama rivojlantirishga alohida e’tibor qaratayotganini ta’kidladi. Bu munosabatlarning asosi Ozarbayjon xalqining Milliy yetakchisi Haydar Aliyev tomonidan qo‘yilgan mustahkam poydevorga qurilgan Akademik Iso Habibbaylining ta’kidlashicha, bugungi kunda AMEAning bir qancha institutlarida arab tili va adabiyoti bo‘yicha alohida ilmiy guruh va kafedralar faoliyat ko‘rsatmoqda. Ozarbayjon nafaqat sobiq ittifoq hududida, balki jahon miqyosida sharqshunoslik va arabshunoslikning asosiy markazlaridan biri sifatida tanilgan U AMEA Saudiya Arabistonining yirik ilmiy va madaniy markazlaridan biri bo‘lgan Qirol Abdulaziz jamg‘armasi bilan rasmiy hamkorlikni yo‘lga qo‘yish muhimligini ta’kidladi. Bu hamkorlik arab tili va adabiyoti yo‘nalishida, ayniqsa, Qo‘lyozmalar institutida olib borilayotgan ilmiy izlanishlarni yanada tizimli va chuqurroq amalga oshirish uchun yangi imkoniyatlar yaratadi Akademik Iso Habibbayli atoqli olim Abul Qosim az-Zahraviyning tibbiyot faniga oid 30 jildlik fundamental asari yuzasidan Qo‘lyozmalar instituti olimlari tomonidan olib borilgan izlanishlar natijasida mustaqil nashr taqdim etilishi rejalashtirilganini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu asar nafaqat musulmon olamida, balki butun jahon ilm-fani tarixida jarrohlik sohasiga bag‘ishlangan eng qadimiy va boy manbalardan biridir. Asarda 240 dan ortiq jarrohlik asbob-uskunalari tavsiflangan, ularni aniq operatsiyalar paytida qo'llash usullari ilmiy asosda tushuntirilgan va bu musulmon Sharqida jarrohlik fanining rivojlanishiga muhim ta'sir ko'rsatdi Shundan so‘ng Ilmiy-tadqiqot va arxivlar markazi (Darah) ijrochi direktori Turki bin Muhammad al-Shuvayr Qirol Abdulaziz so‘zga chiqib, o‘tkazilgan ilmiy sessiya ikki muassasa o‘rtasida shakllangan aloqalarni mustahkamlash va ilmiy hamkorlikni kengaytirishga muhim hissa qo‘shishini ta’kidladi. Tadbir ilmiy meros nuqtai nazaridan qo‘lyozmalarning ahamiyatini yana bir bor namoyon etganini ta’kidladi Turkiy bin Muhammad ash-Shuvayr podshosi Abdulaziz Ozarbayjon arxivlarida saqlanayotgan arab qo‘lyozmalari haqida gapirar ekan, X-XI asrlarda Ispaniyaning Kordova shahrida yashagan atoqli arab olimi Abulqosim az-Zahraviyga tegishli qo‘lyozma alohida ilmiy ahamiyatga ega ekanligini ta’kidladi. Uning aytishicha, Abulqosim az-Zahraviyning ilmiy merosi jahon tibbiyot ilmi rivojiga muhim hissa qo‘shgan Saudiya Arabistoni Podshohligining Ozarbayjon Respublikasidagi Favqulodda va muxtor elchisi Issam bin Solih al-Quteyli o‘z nutqida ikki davlat o‘rtasidagi turli sohalardagi bugungi aloqalar izchil kengayib borayotganini ta’kidladi. Ikki mamlakat davlat rahbarlari tomonidan bu munosabatlarni rivojlantirishga qaratilayotgan alohida e’tibor hamkorlikning strategik mohiyatiga yorqin misol ekanini alohida ta’kidladi Elchi bugungi ilmiy sessiya bu aloqalar izchil va maqsadli davom etayotganining ko‘rsatkichidir, dedi So‘ngra Qo‘lyozmalar instituti direktori, akademik Teymur Karimli so‘zga chiqib, zamonaviy davrda axborot texnologiyalari jadal rivojlanib borayotgan bir sharoitda bunday uchrashuvlar alohida ilmiy va strategik ahamiyatga ega ekanini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, keyingi yillarda raqamlashtirish jarayonlari faollashgani, sun’iy intellekt bilan bog‘liq bo‘limlar tashkil etilayotgani, bu borada mas’ul shaxslarning aniqlangani xalqaro ilmiy hamkorlikni yanada mustahkamlash uchun keng imkoniyatlar ochmoqda Jamg‘armada saqlanayotgan 4 milliondan ortiq qo‘lyozma va eksponatlarning salmoqli qismi raqamlashtirilganini, kelgusida ikki muassasa o‘rtasida elektron qo‘lyozma almashinuvi yuqori bo‘lishini aytdi. darajada amalga oshirilishiga ishonch bildirdi Tadbirda Qo‘lyozmalar instituti arab qo‘lyozmalarini tadqiq qilish bo‘limi mudiri prof. Kamandar Sharifov, Geda bint Abdulla al-Gablan, Imom Muhammad bin Saud nomidagi Islom universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti Tarix va madaniyat kafedrasi professori, Qo‘lyozmalar instituti katta ilmiy xodimi, falsafa fanlari doktori, dots. Zakiya Abilova, Saudiya Arabistoni musulmon xalqlari tarixi va sivilizatsiyasi kafedrasi professori Ibrohim bin Muhammad bin Hamad al-Muzegniy va boshqalar so‘zga chiqib, sessiyada olib borilgan muhokamalar kelgusidagi hamkorlikdagi faoliyat uchun yangi imkoniyatlar ochayotganini ta’kidladi