Loyiqlik masalasi - Tayfun Chagra

“Jamiyat to‘g‘ri boshqariladi” deymiz Aslida, menejerlar o'z ishlarini qanday bajarishlari, muassasalar qanday ishlashi, qonunlar qanday qo'llanilishi va hokazo Mamlakatdagi ijtimoiy tuzilma, insoniy munosabatlar, o‘zaro ta’sir, almashish va ishlab chiqarish munosabatlari qanday bo‘lishidan qat’i nazar, o‘sha jamiyat shu asarlar doirasida boshqariladi yoki boshqarilishga harakat qilinadi Agar bu munosabatlar tuzilmasi buzilsa, insoniy munosabatlar kerak bo‘lganidan boshqacha bo‘lsa, talablar me’yordan tashqarida bo‘lsa, o‘zaro munosabatlar noto‘g‘ri bo‘lsa, bu jamiyatni boshqarishga nomzod bo‘lgan va saylanganlar ham shu yozuvlar doirasida shakllanadi Bu narsa yaxshi ish qila oladimi? O‘sha buzuq munosabatlar sharoitida, saylangan va hukumat tuzayotganlar qilinishi kerak bo‘lgan ishlarni qilishda, to‘g‘ri harakat qilishda, jamiyatni chinakam olg‘a siljitishda foydali bo‘la oladimi? Qarang; Yillar davomida bu mamlakatda jurnalistlar, akademiklar, san’atkorlar, faollar, kasaba uyushmalari a’zolari va sobiq deputatlar Turkiya portlarida deyarli terrorchi sifatida muomala qilinib, N82-G82 kodi, ya’ni “milliy xavfsizlikka tahdid” yoki “umumiy xavfsizlik” bahosi bilan qaytarib yuborilgan Avvalgi prezident Ersin Tatar, bu muammoni hal qilish uchun harakat qilinganini, ammo besh yillik faoliyati davomida ijobiy o'zgarishlar bo'lmaganini aytdi Unal Üstel esa Shimoliy Kipr Turk Respublikasi-Turkiya munosabatlari kuchli davom etayotganini, mavzu ko'tarilganda va jurnalistlar savol berganida Anqara bilan aloqada bo'lganini aytadi Aslini olganda, Parlamentda berilgan bir savolga, "To'g'ri aytdingiz, lekin qaror Turkiya Respublikasi suvereniteti chegaralari ichida qabul qilinmoqda. Nima uchun qabul qilmaganini tushuntirish majburiyati yo'q. Huquqiy chora ochiq deyishadi" dedi Üstelning Bosh vazirlikka tayinlanganiga 3 yil bo'ldi, lekin bu borada ijobiy o'zgarishlar kuzatilmadi Erhan Ariqli ham “Davlat xohlaganini oladi, xohlaganini olmaydi” dedi va “Siz nima sababdan olmasangiz ham deyishga haqqimiz yo’q” deb qo’shimcha qildi Yana ziyolilarimizni turli jinoyatlari uchun Shimoliy Kipr Turk Respublikasidan deportatsiya qilinganlar bilan solishtirib, “biz ularni ham jo‘natamiz” degangacha borgan Endi esa Prezident Tufan Erhurman, 6 oylik vakolati yakunida muammoda toʻliq boʻlmasada muhim bir qadam qoʻydi va 15 nafar ziyolining Turkiyaga kirishiga qoʻyilgan taqiqlarning bekor qilinganini eʼlon qildi. Boshqa taqiqlangan narsalar bo'yicha tadqiqotlar davom etmoqda Xo‘sh, xalqimiz nima dedi? Lekin biz ham aloqa o'rnatdik va Erxurmanga imkoniyat bo'ldi Bu shunday boshqaruv va munosib bo'lish holati Xalqimiz yana nima qildi? Ularga nisbatan poraxo‘rlik, poraxo‘rlik, yo‘l bilan orttirilgan daromadlar haqida ayblovlar qo‘yilmoqda, ularga eng yaqinlari poraxo‘rlikda ayblanib sud qilinmoqda, ular tayinlagan shaxslar korruptsiya va suiiste’mollikda ayblanib, lavozimidan chetlatilgan, ammo ular hech narsa bo‘lmagandek harakat qilishda davom etmoqda Soxta diplomlar, soxta saylovlar, hatto parlament raisi saylovida ham bu uch tomonlama hukumat davrida bo‘lgan va bundan keyin ham shunday bo‘lib ko‘rilmoqda Endi “yaqinda saylov bo‘lmaydi” deyishsa-da, qishloq yerlarini taqsimlab, qayerdan topsa, fuqarolik qilishda davom etishadi. Albatta, bu fuqarolik oddiy tarzda fuqarolikka ega bo'lishi kerak bo'lganlar emas, lekin tez-tez bo'lgani kabi, ular turmush o'rtog'i, do'stlari yoki hatto bu mamlakatga hech qachon kelmagan odamlar uchun bu mamlakatda bo'lmagan kishilarga beriladigan fuqarolikdir Tayinlangan Bosh vazir bir necha kun oldin minbarga chiqib, hayajonlanib, qoralangan qog‘ozga qo‘l qo‘yib, “Voy, imzoladim, Bosh vazir, vazir va deputatlarning oyliklarini 10 foizga qisqartirishni taklif qildim”, dedi Murojaat deb ataladigan, lekin hech narsaga o‘xshamaydigan qog‘oz, o‘sha paytda, sharikli qalam bilan, noto‘g‘ri, chizilgan so‘zlar bilan, pastdan tepaga qiyshiq yozilgan, Ustelning davlatga nisbatan jiddiyligini bildiradigan qog‘ozdir Bu erda so'rash kerak; Biz bunga loyiqmizmi? Siyosat va boshqaruv nuqtai nazaridan shunday buzuq munosabatlar sharoitida jamiyatimiz boshqaruvga loyiqmi? O'nlab yillar davomida omon qolish va Kipr turk kimligini saqlab qolish uchun kurashgan va kurashayotgan bu jamiyat bunga loyiqmi?