Qirg‘iziston – 2030: Milliy dasturning birinchi yilidagi muvaffaqiyatlar

Yilning dastlabki to‘rt oyi iqtisodiyot uchun muvaffaqiyatli yakunlandi va yalpi ichki mahsulot 12,4 foizga o‘sdi. Mutaxassislarning fikricha, o‘zgarishlar iqtisodiyotning barcha tarmoqlarida ko‘zga tashlanmoqda. Xalqaro tahlilchilar esa Qirg‘izistonga kiritilgan sarmoyalar faol ishlayotgani tufayli 2026-yilda YaIM o‘sishi 10 foizdan yuqori bo‘lishini taxmin qilmoqda. Bu o‘zgarishlarni mamlakatimizni 2030 yilgacha rivojlantirish milliy dasturida belgilangan maqsadlarni amalga oshirishning boshlanishi, deyish mumkin Qirg‘izistonni 2030-yilgacha rivojlantirish milliy dasturi tasdiqlanganiga bir yil bo‘ldi.Ma’lumki, to‘rtta asosiy yo‘nalish mavjud. Ular: sanoatlashtirish, mintaqaviy markaz imkoniyatlaridan foydalanish, yuqori daromadli qishloq xo‘jaligi va turizm, shuningdek, yashil energiyani rivojlantirish vektorlari Umuman olganda, kelgusi to‘rt yil davomida yalpi ichki mahsulot hajmi 30 milliard dollarga yetishi, iqtisodiyotning yillik o‘sish sur’atlarini kamida 8 foiz darajasida saqlash zarur. Eslatib oʻtamiz, Qirgʻiziston 2025-yilni 22 milliard dollar yalpi ichki mahsulot bilan yakunladi. Bir kishi boshiga ko'rsatkich 3 ming dollardan oshdi. Endi bu miqdorni 2030 yilgacha 4-4,5 ming dollarga yetkazish rejalashtirilgan Milliy dasturda kichik va o‘rta biznes ulushini 50 foizga yetkazish ko‘zda tutilgan. Ma’lumki, 2025-yilda ushbu sohaning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi 51 foizdan oshadi Dastur ijrosi yuzasidan shu kunga qadar amalga oshirilgan ishlarga to‘xtaladigan bo‘lsak, ulardan biri ko‘zga tashlanib qoldi. Masalan, sanoat bo‘yicha dastur yo‘nalishida yiliga 100 ta ishlab chiqarish obyekti ochilib, faoliyat ko‘rsatmoqda. Iqtisodiyot va savdo vazirligining “Kabar” agentligiga ma’lum qilishicha, yirik loyihalar asosan qurilish materiallari ishlab chiqarish, tog‘-kon sanoati, energetika, farmatsevtika, qayta ishlash va logistika sohalarida boshlangan “Qirg‘iziston-Xitoy-O‘zbekiston” temir yo‘lining qurilishi milliy dasturning mintaqaviy uzel blokiga yorqin misol bo‘la oladi. Mazkur temir yo‘l orqali tranzit imkoniyatlari kengayadi, xalqaro savdo aloqalari yaxshilanadi. Yirik global va mintaqaviy davlatlar bilan o‘ralgan geostrategik pozitsiyamiz Qirg‘izistonga nafaqat transport, balki logistika, moliyaviy va savdo oqimlari uchun ham mintaqaviy markazga aylanish imkonini beradi Milliy ko‘rsatmalarda iqtisodiyotning muhim yo‘nalishi sifatida qishloq xo‘jaligi va turizm, shuningdek, yashil energiyaga alohida e’tibor qaratildi. Qishloq xo‘jaligiga ajratilayotgan kreditlar tijorat banklarinikidan 2-3 barobar arzon va boshqa ko‘plab imtiyozlar berilmoqda. Davlatning o‘zi esa turizm sohasi daromadlarini oshirish tashabbusini ko‘rsatdi. Nafaqat Qirg‘iziston, balki Markaziy Osiyoda amalga oshirilayotgan davlat loyihalarining eng yiriksi Issiqko‘l soyasida qurilayotgan tog‘-chang‘i klasteridir. Yoz va qishda 2 million sayyohni qabul qila oladi Qirg‘izistonning yashil energetika salohiyati mamlakatlardan, jumladan, Xitoydan ham investorlarni jalb qilmoqda. Bularning barchasi iqtisodiyotning harakatlantiruvchi kuchlari. Bu sohalarni real iqtisodiy o‘sishga aylantirish uchun qo‘shimcha imkoniyatlardan faol foydalanish zarur. Iqtisodchi olim Iskender Sharsheev “Kabar” agentligiga bergan intervyusida mamlakatimizda daromad olish imkoniyatlari yanada keng ekanini ta’kidladi