Qrim-tatar milliy harakati faxriysi Ayshe Seytmuratova vafotining bir yilligi munosabati bilan yodga olindi - QHA - Qrim axborot agentligi

Qrim-tatar xalqining adolatli ishini dunyoga e’lon qilgan afsonaviy inson huquqlari himoyachisi, Qrim-tatar milliy harakati faxriysi Ayshe Seytmuratova vafotining 1 yilligida rahm-shafqat va hurmat bilan yodga olindi Hayoti surgunlar, zindonlar va adolat uchun tinimsiz kurashlarga boy boʻlgan Seytmuratova vafotining 1 yilligi munosabati bilan xotira maktubi chop etgan Qrim Tatar Milliy Majlisi (KTMM) rahbari Refat Chubarov, uning hayotini xalqiga bagʻishlaganini taʼkidladi KTMM prezidenti Refat Chubarov o‘zining xotira maktubiga quyidagi fikrlarni kiritdi: Achinarli tarix... Bugun Aysha Abla Seytmuratova vafotiga bir yil to‘ldi. U 2025 yil 1 iyunda 89 yoshida rus varvarlari tomonidan bosib olingan Qrimda vafot etdi. U Akmesjitda (Simferopol) dafn etilgan. Ayshe Abla fidoyilik va fidoyilik bilan xalqiga xizmat qilishning eng katta namunasidir. Alloh rozi bo'lsin U 7 YOSHLIGIDA SUGUNLIKNI O'TGAN 1937-yilning 11-fevralida Qrimning Aji Eli qishlog‘ida tug‘ilgan Ayshe Seytmuratova 1944-yilning 18-mayida, atigi 7 yoshida Qrim-tatar surgun va genotsidini boshidan kechirdi. Uning otasi Ikkinchi jahon urushida yo'qolgan; U onasi va 6 ukasi bilan O‘zbekistonning Samarqand viloyatiga surgun qilingan. Oila eski eshak omborida omon qolish uchun kurashdi. Ularning eng kattasi 17 yoshda bo'lgan akalari og'ir konda ishlagan bo'lsa, bitta ishchi kazarmasida 8 kishi yashagan. Seytmuratova bolaligida boshidan kechirgan og‘ir azobini umrining oxirigacha davom etadigan adolat uchun kurashining boshlang‘ich nuqtasiga aylantirdi UNING AKADEMIK KAYERASI "KRIMINAL TATAR" BO'LGANI CHUNKI TO'SIQ QILGAN 1957 yilda Samarqand universitetining tarix fakultetini og‘ir sharoitda muvaffaqiyatli tamomlagan Seytmuratova akademik bo‘lishni orzu qiladi. Biroq uning qrim-tatar ekanligi sababli magistraturada o‘qishga to‘sqinlik qilgan. Yillar davom etgan kurashlardan so‘ng 1967 yilda O‘zbekiston Fanlar Akademiyasi Tarix institutiga o‘qishga qabul qilingan, biroq qrim-tatar milliy harakatiga qo‘shilganligi sababli u yerda o‘qishni yakunlashiga ruxsat berilmagan SOVET REJIMI TOMONIDAN IKKI MARTA QO'lga olingan Ayshe Seytmuratova 1967 va 1971 yillarda "Sovet ma'muriyatini obro'sizlantiradigan materiallar ishlab chiqarish va tarqatish"da ayblanib hibsga olingan. Birinchi marta shartli jazoga hukm qilingan Seytmuratova 1971 yilda 3 yilga ozodlikdan mahrum etilgan. Seytmuratova qamoq muddatini Mordoviya lagerlarida o‘tkazgan Seytmuratova ozodlikka chiqqach, Qrim-tatar milliy harakatidagi faoliyatini davom ettirdi va Qrimda roʻyxatdan oʻtmoqchi boʻlgan qrim-tatar oilalariga qarshi jarayonlar haqida maʼlumot yigʻishni boshladi. U olgan ma'lumotlar "Hozirgi voqealar xronikasi" nomli inson huquqlari byulletenida e'lon qilingan bo'lib, unda o'sha paytdagi sovet rejimi tomonidan inson huquqlari buzilishi holatlari qayd etilgan CHET ELDA QRIM TATARLARINING OVOZiga BO'LDI Uchinchi marta hibsga olish tahdidiga duch kelgan Seyitmuratova AQShga etib borishga muvaffaq bo'ldi. U yerda “Ozodlik” radiosida boshlovchi bo‘lib ishlay boshladi. Rus, o'zbek va ozarbayjon turkchalarida dasturlar taqdim etgan Qrim-tatar milliy harakati Seytmuratova va Mustafo Abdüljemil Kirimog'lu, Qrim-tatar xalqining haq-huquqlari poymol qilinganini dunyoga e'lon qildi Seytmuratova xorijda yashab, koʻplab xalqaro anjumanlarda qatnashgan va AQSh Senatida nutq soʻzlagan 11 yil AQShda yashab, 1990 yilda O‘zbekistonga, so‘ngra o‘z vatani Qrimga qaytdi. Ayshe Seytmuratova vataniga qaytgach, Qrim tatarlariga insonparvarlik yordami koʻrsatish maqsadida “Mehribonlik uyi” jamgʻarmasini tashkil qildi Qrimning Rossiya tomonidan bosib olinishini qoralagan Ayshe Seytmuratova 2014 yil mart oyida Kreml maʼmuriyati bilan hamkorlik qilgan muftiy Emirali Ablayevga murojaat qilar ekan, quyidagi soʻzlarni ishlatgan: Qrim tatarlarining bo'lajak davlati ukrain xalqi bilan birga qurilishi kerak, biz faqat Ukraina bilan birga muvaffaqiyatga erishamiz "Qrimga o'zga sayyoraliklar kelsa ham, biz bu yerdan ketmaymiz" 2019-yili Akmesjitda uyushtirilgan tadbirda Qrim-tatar yoshlariga murojaat qilgan Seytmuratova, Qrim tatarlarining barcha bosimlarga qaramay Qrimda yashashni davom ettirishi kerakligini ta’kidlab, “Qrimga begonalar kelsa ham bu yerni tark etmaymiz” dedi. U iboralarni ishlatgan