Kembrijda tahsil olayotgan ozarbayjonlik tadqiqotchi: Qorabog‘dagi loyihalar mamlakat uchun shaharsozlik muhimligini ko‘rsatadi - INTERVYU

Buyuk Britaniyaning nufuzli Kembrij universitetida doktoranturada tahsil olayotgan ozarbayjonlik tadqiqotchi Turan Abboszoda shaharsozlik va shahar iqtisodiyoti sohasida tadqiqot olib boradi. “2019-2023-yillarda Ozarbayjon Respublikasida oliy ta’lim tizimining xalqaro raqobatbardoshligini oshirish Davlat dasturi” doirasida tahsil olayotgan ozarbayjonlik tadqiqotchi Kembrijdagi ilmiy muhit, shaharsozlik sohasidagi jahon tendensiyalari, Qorabog‘da amalga oshirilayotgan rekonstruksiya loyihalari va kelgusidagi rejalari haqidagi AZRTACning savollariga javob berdi Shaharsozlik va shahar iqtisodiyotiga qanday qiziqib qoldingiz? Hozirda Kembrij universitetining yer iqtisodiyoti bo‘limida doktoranturada o‘qiyapman. Men akademik faoliyatimni biznes boshqaruvi sohasida boshladim, keyin Kembrijda shaharsozlik va iqtisodiyot bo‘yicha magistraturada o‘qishni davom ettirdim. Shaharlarga boʻlgan qiziqishim turli shaharlarda yashash va sayohat qilish tajribamdan hamda shaharlarning odamlarning ijtimoiy hayoti va iqtisodiy imkoniyatlariga qanday taʼsir qilishini tushunish istagimdan kelib chiqadi Kembrij universitetida qaysi mavzuda doktorlik tadqiqotini olib bormoqdasiz? Tadqiqotingizning asosiy maqsadi nima? Mening tadqiqotim shahar iqtisodiyoti va shaharsozlik chorrahasida. Men asosan savdo ob'ektlari - do'konlar, kafelar va restoranlarning vaqt o'tishi bilan qanday o'zgarishi va bu shaharlarning iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishiga qanday ta'sir qilishini o'rganaman “Ozarbayjon Respublikasida oliy ta’lim tizimining xalqaro raqobatbardoshligini oshirish bo‘yicha Davlat dasturi” doirasida ta’lim olish siz uchun qanday imkoniyatlar yaratdi? Davlat dasturi men uchun katta imkoniyatlar yaratdi. Ushbu stipendiya tufayli dunyoning eng nufuzli universitetlaridan birida tahsil olish, yetakchi olim va mutaxassislar bilan uchrashish imkoniga ega bo‘ldim. Bu tajriba mening ilmiy dunyoqarashimni ham, kelajakdagi martaba yo‘nalishimni ham kuchli shakllantirdi. Menimcha, bu dastur hayotimni o'zgartirgan asosiy imkoniyatlardan biri bo'ldi Kembrij universitetida o'qish va tadqiqot muhitini qanday baholaysiz? Men buni juda qadrlayman. Ayniqsa, aspiranturada o‘qishni boshlaganimda ilmiy izlanishlar qanday olib borilishi kerakligini chuqurroq angladim. Kembrij menga nafaqat akademik bilim berdi, balki fikrlash tarzimni ham shakllantirdi. Har bir fikrga tanqidiy yondashish, ma'lumotlarni tekshirish va dalillarni mustahkam ilmiy asosda qurish juda muhimdir. Bu muhit mening akademik yozish, tadqiqot va analitik fikrlash qobiliyatimni sezilarli darajada oshirdi. O‘ylaymanki, bu tajriba keyingi faoliyatimda hamisha foydali bo‘ladi Hozirgi kunda dunyoda shaharsozlik va shahar iqtisodiyoti sohasida kuzatilayotgan asosiy tendentsiyalar va muammolar qanday? Hozirgi vaqtda shaharsozlik va shahar iqtisodiyoti sohasida bir nechta asosiy yo'nalishlar birinchi o'ringa chiqadi. Ulardan biri iqlim o'zgarishi va barqaror shaharlar muammosi: shaharlarni ekologik jihatdan ham barqaror, ham yashashga yaroqli va odamlar uchun inklyuziv qilish. Yana bir muhim yo'nalish mintaqaviy tengsizliklar bilan bog'liq. Iqtisodiy taraqqiyotni nafaqat poytaxt va yirik shaharlarda, balki mamlakatimizning turli hududlarida ham ta’minlash mumkin. Albatta, bu soha juda keng, lekin mening tadqiqot soham bilan ko'proq kesishadigan asosiy muammolar barqaror, inklyuziv va mintaqaviy jihatdan muvozanatli shahar rivojlanishidir Sizning tadqiqotingiz natijalari kelajakda Ozarbayjon shaharlari va urbanizatsiya siyosatining rivojlanishiga qanday hissa qo'shishi mumkin deb o'ylaysiz? O‘ylaymanki, Kembrijda olgan bilim va tadqiqot ko‘nikmalarim Ozarbayjonda qo‘llash uchun katta imkoniyatlarga ega. Ozarbayjonda shaharsozlik sohasida ishlayotgan mutaxassislar bor, ammo bu sohada akademik tadqiqotlarni yanada kengaytirish zarurati mavjud. Transport, inklyuzivlik, mintaqaviy rivojlanish va shahar iqtisodiyoti kabi mavzularda ko'proq tadqiqotlar o'tkazish ayniqsa muhimdir. O‘z tadqiqotimda qo‘llagan yondashuvlar Ozarbayjonning turli shaharlari va mintaqalarining rivojlanishini tushunish uchun qo‘llanilishi mumkin. Kelajakda men ushbu sohada bilim ishlab chiqarish va siyosat muhokamalariga hissa qo'shmoqchiman Ozarbayjonda so‘nggi yillarda shaharsozlik sohasida amalga oshirilgan loyiha va o‘zgarishlarni qanday baholaysiz? Shaharsozlik sohasiga qiziqishimning ortishi ma’lum ma’noda Ozarbayjonda ushbu sohaga e’tibor kuchaygan davrga to‘g‘ri keldi. Ayniqsa, Qorabog‘da olib borilgan rekonstruksiya ishlari, shu bilan birga, Bokuning yangi Bosh rejasi mamlakat uchun shaharsozlik qanchalik muhim bo‘lganini ko‘rsatadi. Bu jarayonlar ijobiydir Men, ayniqsa, insonga yo‘naltirilgan, barqaror va uzoq muddatli shahar rivojlanishiga berilgan ahamiyatni qadrlayman. Lekin, albatta, reja tuzish bir bosqich, uni muvaffaqiyatli amalga oshirish esa ancha qiyin va muhim bosqichdir. Umid qilamanki, bu yo‘nalishda barqaror va sifatli natijalarni ko‘ramiz Qorabog‘ va Sharqiy Zangezurda amalga oshirilgan rekonstruksiya, “Aqlli shahar” va “Aqlli qishloq” konsepsiyalarining hayotga tatbiq etilishi haqida fikringiz qanday? Qorabog‘ va Sharqiy Zangezurda amalga oshirilayotgan loyihalarni qiziqish bilan kuzatib boraman. Xususan, “Aqlli shahar” va “Aqlli qishloq” konsepsiyalarini qo‘llash zamonaviy shaharsozlik yondashuvlariga hamohang qadamdir. Bugungi kunda raqamlashtirish shaharlarni boshqarishda tobora muhim rol o'ynamoqda. Raqamli xizmatlar, ma'lumotlardan samarali foydalanish va yangi texnologiyalarni qo'llash shahar boshqaruvi sifatini oshiradi va fuqarolar hayotini osonlashtiradi. Shu munosabat bilan men Ozarbayjonning bu boradagi qadamlarini ijobiy baholayman va kelgusida ushbu loyihalar natijalarini ko‘rishni intiqlik bilan kutaman Xorijda tahsil olayotgan ozarbayjonlik talabalar va tadqiqotchilarning mamlakatimiz taraqqiyotidagi rolini qanday baholaysiz? Menimcha, ular mamlakat taraqqiyotida juda muhim rol o‘ynaydi. O‘zim ham so‘nggi yillarda xorijda tahsil olib, Ozarbayjonga qaytgan yosh mutaxassislar faoliyatini yaqindan kuzatib boraman. Ularning turli sohalarda olgan bilim va tajribalarini Ozarbayjon sharoitiga tatbiq etishlari juda ilhomlantiradi. Bu, shuningdek, bu odamlarning, ayniqsa, tadqiqot, ta'lim, davlat boshqaruvi va xususiy sektordagi hissalarini ko'rishga undaydi. O‘ylaymanki, Davlat dasturining eng katta qadriyatlaridan biri aynan mana shu: xorijda olingan bilimlarni yurt ravnaqiga yo‘naltirish Kelajakdagi martaba rejalaringiz qanday? O‘qishni tugatgandan so‘ng faoliyatingizni qaysi yo‘nalishda davom ettirish niyatidasiz? O‘qishni tugatgach, Ozarbayjonga qaytib, ilmiy faoliyatimni davom ettirish niyatidaman. Hozirda ADA universitetida ushbu yo‘nalishda ilmiy-tadqiqot va o‘quv faoliyati bilan shug‘ullanish imkoniyati mavjud va men bunga juda ijobiy qarayman. Shu bilan birga, shaharsozlik va shahar iqtisodiyoti sohasida davlat muassasalari, xususiy sektor va mutaxassislar bilan hamkorlik qilishni istardim. Maqsadlarimdan biri kelgusida ushbu mavzularda muhokamalar, seminarlar va professional platformalar tashkil etishdir Xorijda o‘qish istagida bo‘lgan ozarbayjonlik yoshlarga qanday tavsiyalar bermoqchisiz? Chet elda o‘qish istagida bo‘lgan yoshlarga asosiy maslahatim shu: o‘zingizni oldindan cheklamang va oldingizga eng yuqori maqsadlarni qo‘yishdan qo‘rqmang. Ba'zan odamlar: "Balki, men buni qila olmayman" yoki "Bu men uchun emas" deb o'ylashadi, lekin ko'pincha birinchi qadamni qo'yish eng muhimi. Shu bilan birga, imkoniyatlarni kutish bilan qanoatlanmaslik, balki ularni yaratish muhim ahamiyatga ega. Chet elda o'qish oson jarayon emas, uning qiyinchiliklari bor. Lekin bu tajriba insonni ham akademik, ham kasbiy, ham shaxsan rivojlantiradi. Shunday ekan, yoshlarga maslahatim shuki, mard bo‘ling, imkoniyatlardan unumli foydalaning, o‘zingizga ishoning Ozarbayjon bo'yicha kelajakdagi ilmiy va kasbiy maqsadlaringiz haqida nima deya olasiz? Avvalo, men Kembrijdagi tadqiqotimdan olgan bilim va yondashuvlarimni Ozarbayjon kontekstida qo‘llamoqchiman. Mening maqsadim Ozarbayjonda shaharsozlik, shahar iqtisodiyoti va mintaqaviy rivojlanish sohasidagi akademik bilimlarni oshirishga hissa qo'shishdir. Shu bilan birga, bu bilimlar faqat ilmiy maqolalar bilan cheklanib qolmay, haqiqiy qonunchilik va amaliy qarorlar bilan bog‘lanishini istayman. Buning uchun ilmiy doiralar, davlat idoralari va xususiy sektor o‘rtasida kengroq muloqot va hamkorlik zarur. Kelajakda bu sohada ko‘prik vazifasini o‘tab, qo‘shma muhokamalarga hissa qo‘shish asosiy maqsadlarimdan biridir 2026 © AZERTAC. Mualliflik huquqi himoyalangan. Ma'lumotlardan foydalanish giperhavola bilan havola qilinishi kerak