IEA: global neft ta'minoti may oyida AQSh/Isroil-Eron urushidan oldingi darajadan 13,6 million barrel past bo'lib qoldi

Xalqaro Energiya Agentligi (IEA), global neft ta'minoti may oyida o'tgan oyga nisbatan kuniga taxminan 600 ming barrelga kamayib, 94 million 470 ming barrelga kamayganini va bu daraja AQSh/Isroil-Eron urushi oldidagi davrdan kuniga taxminan 13 million 600 ming barrel pastligicha qolganini ma'lum qildi IEAning Neft bozori hisobotiga ko'ra, global neft ta'minoti may oyida o'tgan oyga nisbatan kuniga taxminan 600 ming barrelga kamayib, 94 million 470 ming barrelga yetdi, chunki AQShning Eronga qarshi dengiz blokadasi mamlakatning neft eksportini chekladi Bu daraja AQSh va Isroilning 28-fevralda Eronga qilgan hujumlaridan oldingi davrga nisbatan kuniga taxminan 13 million 600 ming barrelga kamayganini bildiradi May oyida Neft eksport qiluvchi davlatlar tashkiloti (OPEK) va OPEKga aʼzo boʻlmagan ayrim davlatlardan iborat OPEK+ guruhining ishlab chiqarish hajmi oʻtgan oyga nisbatan kuniga taxminan 1 million 120 ming barrelga kamayib, 35 million 920 ming barrelga kamaygan, OPEK+ boʻlmagan mahsulotlarning kunlik taklifi esa 53 ming barrelga oshgan. O'sish bioyoqilg'i ishlab chiqarish va AQSh va Birlashgan Arab Amirliklaridan ko'proq etkazib berish bilan bog'liq Joriy yilda global ta'minot kuniga 3,9 million barrelga kamayishi hisoblangan Hisobotga ko'ra, bu yil global neft ta'minotining o'tgan yilga nisbatan kuniga taxminan 3 million 900 ming barrelga kamayishi va 102 million 379 ming barrelga tushishi kutilmoqda Taxminlarga ko'ra, OPEK+ ishlab chiqarish bu yil o'tgan yilga nisbatan kuniga taxminan 4 million 700 ming barrelga kamayib, 42 million 120 ming barrelga, OPEK+ bo'lmaganlar esa kuniga taxminan 820 ming barrelga oshib, 60 million 250 ming barrelga etadi AQSh/Isroil-Eron urushi tufayli yopilgan Hormuz boʻgʻozining qayta ochilishini koʻzda tutuvchi AQSh-Eron muvaqqat kelishuvi, taʼminot oqimining bosqichma-bosqich normallashishi va taxminan 4 oylik uzilishlardan soʻng eksportning bosqichma-bosqich tiklanishiga yoʻl ochishi kutilmoqda Ko'rfazdagi ishlab chiqarishning tiklanishiga parallel ravishda, 2027 yilda global neft ta'minotining kuchli ortib, kuniga taxminan 8 million barrel ortish bilan 110 million 350 ming barrelga yetishi kutilmoqda IEA taʼkidlashicha, bu prognozlar AQSh va Eron oʻrtasidagi chegaraviy kelishuvga asoslanadi, biroq Ormuz boʻgʻozi orqali yuk tashishni qayta tiklash mexanizmlarida hali ham “tanqidiy, ammo munozarali” elementlar mavjud, shuning uchun ham pasayish xavfi saqlanib qolmoqda Neft talabining o'sishi prognozi pastga qarab qayta ko'rib chiqildi Hisobotga ko'ra, global neft talabining ortishi kutilishi ham pastga qarab qayta ko'rib chiqilgan. IEA joriy yil uchun global neft talabining oshishi haqidagi prognozini avvalgi prognoziga nisbatan kuniga taxminan 700 ming barrelga qisqartirdi Hisobotda aprel va may oylarida global neftga bo‘lgan talab sezilarli darajada kamaygani va yuqori yoqilg‘i narxlari va mahsulot yetkazib berishdagi uzilishlar tufayli yilning ikkinchi choragida jo‘natmalarning o‘tgan yilga nisbatan 4,8 foizga qisqarishi kutilayotgani va bu 2020 yildan buyon birinchi choraklik global qisqarish bo‘ladi Shunga ko'ra, global neft talabining bu yil o'tgan yilga nisbatan kuniga taxminan 1 million 120 ming barrelga kamayib, 103 million 290 ming barrelga tushishi kutilmoqda Ko'rfaz ta'minotining normallashuvi bilan 2027 yilda talabning yana tezlashishi va kuniga taxminan 2 million barrel ortib 105 million 300 ming barrelga yetishi taxmin qilinmoqda Boshqa tomondan, hisobotda 2027 yilgi istiqbolda geosiyosiy xavflar, sulhning barqarorligi va jahon iqtisodiyotiga urush bilan bog'liq ta'sirlar tufayli muhim noaniqliklar borligi ta'kidlandi