Milliy o'zlikni shakllantirishda Geydar Aliyev faoliyati muhim rol o'ynadi - Azer Garayev

BOKU, Ozarbayjon, 9-may. Ozarbayjonning zamonaviy tarixida merosi maʼlum bir davrdagi siyosiy voqealardan ancha uzoqqa choʻzilgan shaxslar bor, dedi Trendga siyosatshunos Azer Garayev Uning fikricha, bunday rahbarlar faoliyati davlatning kelajagini belgilaydi, milliy o‘zlikni anglash rivojiga ta’sir qiladi, butun bir xalq tarixida burilish davriga aylanadi. Milliy lider Haydar Aliyev ana shunday tarixiy shaxslardan biri hisoblanadi. Bugungi kunda uning nomi Ozarbayjon davlatchiligi, siyosiy barqarorlik, milliy xavfsizlik va kuchli boshqaruv bilan chambarchas bog'liq Garayevning ta’kidlashicha, 2026-yil 10-may kuni Haydar Aliyev tavalludining 103 yilligi nishonlanadi. Vaqt o‘tishiga qaramay, Aliyevning boshqaruv falsafasi, siyosiy merosi va strategik qarashlari Ozarbayjonning ijtimoiy-siyosiy hayotida muhim rol o‘ynashda davom etmoqda Uning so‘zlariga ko‘ra, Aliyevning siyosiy faoliyatidagi eng muhim jihatlardan biri davlat xavfsizligi tizimini shakllantirish, milliy manfaatlar va professional tajribaga asoslangan kadrlar siyosatini amalga oshirishdir. Aliev Sovet Ittifoqi davrida ham davlatchilik nafaqat iqtisodiy taraqqiyot va siyosiy boshqaruvga, balki kuchli xavfsizlik tizimiga, strategik fikrlaydigan rahbarlikka va yuqori malakali ozarbayjon mutaxassislariga bogʻliq ekanini tushungan, deya qoʻshimcha qildi Garayev Garayevning taʼkidlashicha, Aliyev 1944-yilda davlat xavfsizlik organlarida ish boshlagan va tezda oʻzini professionalligi, intizomi va boshqaruv mahorati bilan ajralib turgan. O'sha paytda Sovet xavfsizlik apparati SSSRdagi eng yopiq va qattiq nazorat ostida bo'lgan muassasalardan biri bo'lib, Sovet respublikalari vakillari kamdan-kam hollarda yuqori lavozimlarga ko'tarilgan. Ozarbayjonlar, xususan, strategik davlat tuzilmalarida minimal vakillikka ega edilar “Bunday og‘ir davrda Haydar Aliyevning xavfsizlik tizimida rahbarlik lavozimlariga ko‘tarilishi nafaqat shaxsiy yutug‘i, balki Ozarbayjon xalqining intellektual va milliy salohiyatining namoyon bo‘lishi edi”, — dedi u Uning qoʻshimcha qilishicha, Aliyevning 1967 yilda Ozarbayjon SSR Davlat xavfsizlik qoʻmitasi raisi etib tayinlanishi mamlakatning siyosiy va xavfsizlik tarixida muhim bosqich boʻldi. Uning tayinlanishidan so‘ng xavfsizlik idoralarida ozarbayjonlik mutaxassislarni tayyorlash bo‘yicha tizimli ishlar boshlandi Garayevning aytishicha, Aliev ozarbayjon yoshlarini strategik sohalarda milliy bo‘lmagan kadrlar yirik sovet institutlarida hukmronlik qilgan bir paytda ilgari surgan. Uning tashabbusi bilan yuzlab ozarbayjonlik yoshlar Moskva, Leningrad, Kiyev, Minsk va boshqa sovet shaharlaridagi nufuzli universitetlarga huquq, xavfsizlik, harbiy boshqaruv va razvedka sohalarida o‘qishga yuborildi U bu siyosatni Aliyevning Ozarbayjonning kelajakdagi milliy xavfsizlik tizimini milliy manfaatlarga sodiq mutaxassislar atrofida qurish boʻyicha uzoq muddatli qarashlarining bir qismi sifatida taʼrifladi Keyinchalik Sovet xavfsizlik tuzilmalarida xizmat qilgan ko‘plab ozarbayjonlar Aliev ko‘magida tizimga kirgan, deydi Garayev. Uning qoʻshimcha qilishicha, Aliyev ularning taʼlim olishi, xizmat koʻrsatishi va kasbiy oʻsishini diqqat bilan kuzatib borgan, tajribali mutaxassislar esa keyinchalik Ozarbayjonga olib kelingan va muhim davlat lavozimlariga tayinlangan Bu siyosat natijasida 1970-1980-yillarda mamlakat xavfsizlik va huquq-tartibot idoralarida professional ozarbayjon xodimlari soni sezilarli darajada oshdi, dedi u. Bu tuzumdan keyin mustaqil Ozarbayjonda muhim rol o‘ynagan ko‘plab amaldorlar yetishib chiqdi Garayev, shuningdek, Aliyevning 1969-yilda Ozarbayjon Kommunistik partiyasi Markaziy Qo‘mitasining birinchi kotibi etib tayinlanishini ta’kidlab, bu respublika taraqqiyotida yangi bosqich boshlanganini ta’kidladi. Bu davrda sanoat o‘sishi tezlashdi, yangi zavodlar ishga tushdi, qishloq xo‘jaligi unumdorligi oshdi, fan va ta’lim sohasida katta yutuqlarga erishildi “Eng muhim jihatlardan biri boshqaruvda professionallikka urg‘u berilgani bo‘ldi”, dedi Garayev va Aliyev davlat boshqaruvida intizomni mustahkamlaganini va ozarbayjonlik mutaxassislarni rag‘batlantirishni ustuvor vazifa qilib qo‘yganini aytdi Uning ta'kidlashicha, Aliyev kuchli inson kapitali bazasi Ozarbayjonning mustaqil davlat sifatida kelajagi uchun muhim ekanligini tushunadi Garayev, shuningdek, Aliyevning 1982-yilda SSSR Vazirlar Kengashi raisining birinchi o‘rinbosari etib tayinlanganiga ishora qilib, bu uning butun Sovet Ittifoqidagi siyosiy ta’sirining e’tirof etilganidan dalolat ekanini aytdi. Uning so'zlariga ko'ra, Aliyev Moskvada ishlaganda ham diqqatini shu narsaga qaratgan Ozarbayjon iqtisodiy loyihalarni qo'llab-quvvatlash, ozarbayjonlik mutaxassislarni rag'batlantirish va milliy manfaatlarni himoya qilish orqali Garayev 1987 yilda Alievning Sovet rahbariyatining siyosatiga norozilik sifatida iste'foga chiqishini uning prinsipial siyosiy pozitsiyasining dalili, xususan, Sovet rahbari Mixail Gorbachyov davrida Ozarbayjonga nisbatan noxolis siyosatiga javob sifatida baholadi U, shuningdek, Aliyevning 1990 yil 20 yanvar fojiasiga munosabatini Ozarbayjon tarixidagi eng muhim siyosiy lahzalardan biri deb atadi. Aliev Moskvada boʻlganida Sovet hukumatiga ochiqdan-ochiq eʼtiroz bildirish siyosiy xavf-xatarlarga qaramay, Bokudagi sovet harbiylarining bostirilishini ochiq qoraladi, dedi Garayev “Kuchli bosimlarga qaramay, Haydar Aliyev oʻz xalqi bilan ekanini koʻrsatdi va fojiani ham huquqiy, ham siyosiy nuqtai nazardan ochiq qoraladi”, - dedi u Garayevning qo‘shimcha qilishicha, Haydar Aliyev 1993-yilda chuqur siyosiy inqiroz, tartibsizlik va fuqarolar nizosi xavfi ostida hokimiyatga qaytganida qisqa vaqt ichida barqarorlikni tiklashga muvaffaq bo‘lgan. Davlat institutlari qayta qurildi, huquq-tartibot va xavfsizlik tizimlari mustahkamlandi, milliy armiya qurish yo‘lida katta qadamlar tashlandi, dedi u