Aeroportlarni (aeroportlarni) boshqarish to'g'risidagi QOIDA

1.1. Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 21-fevraldagi “Fuqaro aviatsiyasi sohasida boshqaruvni takomillashtirishga doir ayrim chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi 341-son Farmonining 5.1-bandiga muvofiq tayyorlangan va Ozarbayjon Respublikasi aeroportlarini (aeroportlarini) (keyingi o‘rinlarda – aeroportlar) boshqarish bilan bog‘liq asosiy tamoyillar va talablarni belgilaydi 1.2. Ushbu Nizomning qoidalari fuqarolik aeroportlariga nisbatan qo'llaniladi 1.3. Ushbu Nizomda foydalaniladigan asosiy tushunchalar quyidagi ma’nolarga ega: 1.3.1. xalqaro aeroport — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan xalqaro aeroport maqomi berilgan, havo kemalarini kutib olish va joʻnatish uchun moʻljallangan hamda xalqaro havo qatnovi xizmatlarini koʻrsatuvchi tegishli aerodrom, aerodrom, boshqa yer usti inshootlari va zarur jihozlarga ega obʼyektlar majmuasi; 1.3.2. aeroport boshqaruvi — aeroportlarni boshqarish, aeroportlarni moliyalashtirish va aeroportlarda investitsiya faoliyatini, xalqaro va mahalliy aeroportlar bilan bogʻliq aviatsiya va noaviatsion faoliyatni, shuningdek aeroportlarda parvozlar xavfsizligini taʼminlash, aviatsiya xavfsizligini taʼminlash va havoda tashishlar boʻyicha rasmiyatchiliklarni soddalashtirish sohasida amalga oshirilgan ishlarni nazorat qilishni amalga oshirish sohasidagi tartibga solish; 1.3.3. aeroport operatori — qonuniy asoslarda bir yoki bir nechta aeroportlardan foydalanuvchi davlat organi (muassasi), jismoniy yoki yuridik shaxs; 1.3.4. noaviatsion faoliyat - fuqaro aviatsiyasi sub'ektlari, shu jumladan tadbirkorlik sub'ektlari tomonidan tijorat imkoniyatlarini kengaytirish va qo'shimcha daromad olish maqsadida amalga oshiriladigan va ushbu Nizomning 8.2-bandida qayd etilgan faoliyat; 1.3.5. mahalliy aeroport — davlat chegarasidan joʻnab ketish punktlari boʻlmagan, havo kemalarini qabul qilish va joʻnatish uchun moʻljallangan, ichki havo transportiga xizmat koʻrsatadigan hamda tegishli aerodrom, aerovokzal, boshqa yer usti inshootlari va zarur jihozlarga ega obʼyektlar majmuasi 1.4. Ushbu Nizomda qo‘llaniladigan boshqa atamalar O‘zbekiston Respublikasining “Aviatsiya to‘g‘risida”gi Qonuni (keyingi o‘rinlarda – Qonun) va O‘zbekiston Respublikasining boshqa normativ-huquqiy hujjatlarida belgilangan ma’nolarni anglatadi 2.1. Aeroportni boshqarish quyidagi tamoyillar asosida amalga oshiriladi: 3. Aeroportni boshqarish sohasidagi asosiy vazifalar 3.1. Ozarbayjon Respublikasi Raqamli rivojlanish va transport vazirligi huzuridagi Davlat fuqaro aviatsiyasi agentligi fuqarolik aeroportlarini boshqarish boʻyicha nazorat qiluvchi organ vakolatlarini amalga oshiradi 3.2. Aeroport boshqaruvini tartibga soluvchi organning vazifalari quyidagilardan iborat: 3.2.1. aeroportlar va (yoki) aerodromlarni, shuningdek yer usti xizmatlarini etkazib beruvchilarni sertifikatlashtirish; 3.2.2. Ozarbayjon Respublikasining parvozlar xavfsizligini, aviatsiya xavfsizligini taʼminlash va boshqarish sohalarini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlarini, shuningdek havo transporti rasmiyatchiligini soddalashtirishni, Xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkilotining (keyingi oʻrinlarda – ICAO) xalqaro standartlari va tavsiya etilgan amaliyotini qoʻllash maqsadida tegishli hujjatlarni tayyorlash. Ilovalar, Jahon bojxona tashkilotining normalari va standartlari; va tasdiqlash; 3.2.3. aeroport operatorlari faoliyatini nazorat qilish va tekshirishni tashkil etish; 3.2.4. aeroportlarni boshqarish sohasida xalqaro tajribani o‘rganish maqsadida xorijiy davlatlarning tegishli organlari (muassasalari) va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qilish; 3.2.5. faoliyat yo‘nalishlariga muvofiq, aeroport boshqaruvi bilan bog‘liq normativ-huquqiy hujjatlar ijrosi ustidan nazoratni amalga oshirish 3.3. Aeroportni boshqarish sohasidagi aeroport operatorining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: 3.3.1. parvozlar xavfsizligi, aviatsiya xavfsizligi va havo transporti rasmiyatchiligini soddalashtirish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarda, BMATning xalqaro standartlari va tavsiya etilgan amaliyotida, Jahon bojxona tashkilotining normalari va standartlarida, shuningdek, fuqaro aviatsiyasi sohasida O‘zbekiston Respublikasi tarafdori bo‘lgan boshqa xalqaro shartnomalarda nazarda tutilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish; 3.3.2. yo'lovchilar va tashuvchilar uchun yuqori sifat xizmatlar ko'rsatish; 3.3.3. moddiy-texnika bazasi va infratuzilmasini muhofaza qilish va rivojlantirish; 3.3.4. xodimlarning malaka darajasini oshirish; 3.3.5. aviatsiya faoliyatining atrof-muhitga ta'sirini minimallashtirish; 3.3.6. xavf va favqulodda vaziyatlarni boshqarish (tabiiy ofat, texnogen avariya (yong'in, portlash), texnik nosozlik, kiberhujum, epidemiya yoki pandemiya); 3.3.7. O‘zbekiston Respublikasining normativ-huquqiy hujjatlarida belgilangan faoliyat yo‘nalishlariga muvofiq boshqa vazifalarni amalga oshirish 4.1. Aeroportni boshqarish shakllari ularning mulkchilik turiga qarab tashkil etiladi 4.2. Davlat, munitsipal va xususiy mulk aeroportlarini boshqarish va infratuzilmasini rivojlantirish aeroport ekspluatatori tomonidan Qonun va ushbu Nizom talablariga muvofiq amalga oshiriladi 4.3. Fuqarolik aeroporti boshqaruvining xususiyatlari quyidagilardan iborat: 4.3.1. infratuzilma davlatga tegishli ekanligi; 4.3.2. Ozarbayjon Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi va Ozarbayjon Respublikasi Davlat chegara xizmati rahbarlari tomonidan tasdiqlangan texnologik sxema boʻyicha boshqaruvni tashkil etish; 4.3.4. aeroport operatori tadbirkorlik faoliyati bilan shug'ullanayotganligi, agar bu ta'sis hujjatida nazarda tutilgan bo'lsa 4.4. Davlat mulki boʻlgan fuqarolik aeroportlari Ozarbayjon Respublikasining Fuqarolik kodeksi yoki Ozarbayjon Respublikasining “Davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisida”gi qonuniga muvofiq davlat-xususiy sheriklik loyihasi va ushbu Qonundan kelib chiqadigan boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiq xususiy sherik (tadbirkor) tomonidan boshqarilishi mumkin 5. Aeroportlarni moliyalashtirish va aeroportlardagi investitsion faoliyat 5.1. Aeroportlarni qurish va rekonstruksiya qilish davlat byudjeti mablag‘lari, aeroport operatorining mablag‘lari, kreditlar va grantlar, jismoniy va yuridik shaxslarning xayriya mablag‘lari, shuningdek qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa manbalar hisobidan amalga oshirilishi mumkin 5.2. Aeroportlarda investitsiya faoliyati Ozarbayjon Respublikasining “Investitsiya faoliyati toʻgʻrisida”gi qonuniga muvofiq amalga oshiriladi 6.1. Xalqaro aeroportlardagi faoliyat yoʻlovchilar, bagaj, yuk yoki pochtani xalqaro tashish, shuningdek, shoshilinch va shoshilinch tibbiy yordam, qutqaruv, yongʻin oʻchirish va avariya xizmatlarini oʻz ichiga oladi 6.2. Xalqaro aeroportlar quyidagi talablarga javob berishi kerak: 6.2.1. BMATning xalqaro standartlari va tavsiya etilgan amaliyotiga, shu jumladan Ozarbayjon Respublikasi fuqaro aviatsiyasi sohasida ishtirok etuvchi boshqa xalqaro shartnomalarga muvofiq kelishi kerak; 6.2.2. Chiqish punktlari Ozarbayjon Respublikasining davlat chegarasidan ishlashi kerak; 6.2.3. xalqaro havo tashish uchun mo‘ljallangan yo‘lovchi va (yoki) yuk terminallari bo‘lishi, yer usti xizmati tashkil etilishi; 6.2.4. havo transporti rasmiyatchiligini soddalashtirish bo'yicha dasturga ega bo'lishi kerak 7.1. Mahalliy aeroportlardagi faoliyat yo'lovchilar, bagaj, yuk yoki pochtani ichki tashish, shuningdek, shoshilinch va shoshilinch tibbiy yordam, qutqaruv, o't o'chirish va favqulodda operatsiyalarni o'z ichiga oladi 7.2. Mahalliy aeroportlarda ichki havo qatnovi uchun moʻljallangan yoʻlovchi va (yoki) yuk terminallari boʻlishi, yer usti xizmati tashkil etilishi va bu aeroportlarda havo tashishlarini rasmiylashtirishni soddalashtirish dasturi boʻlishi kerak 8. Aeroportlarda aviatsiya va noaviatsion faoliyat 8.1. Aviatsiya faoliyati fuqaro aviatsiyasi sub'ektlari tomonidan aeroportlarda havo kemalarining harakatini bevosita ta'minlash, yo'lovchilar, bagaj, yuk yoki pochta jo'natmalarini tashish uchun amalga oshiriladi. Aviatsiya faoliyatiga quyidagilar kiradi: 8.1.1. umumiy va maxsus aviatsiya faoliyati; 8.1.3. ushbu Qoidalarning 8.1.1 va 8.1.2-kichik bo'limlarida ko'rsatilgan faoliyat turlari bo'yicha quyidagi xizmatlar: 8.1.3.1. qo'nish (ko'tarilish), samolyotni to'xtash va texnik qo'nish (ko'tarilish) paytida xavfsizlik xizmatlari; 8.1.3.3. Ozarbayjon Respublikasi hududida joylashgan aeroportga havo kemalarining qo‘nishi yoki uchishi uchun amalga oshiriladigan aeronavigatsiya xizmatlar; 8.1.3.4. aeroport terminallaridan foydalanish bo‘yicha yo‘lovchilarga xizmat ko‘rsatish, shu jumladan yo‘lovchilar va bagajni xavfsizlikni tekshirish 8.2. Aviatsiya bo'lmagan faoliyatga quyidagilar kiradi: 8.2.1. savdo va chakana xizmatlar (do‘konlar, shu jumladan xalqaro aeroportning bojxona nazorati zonasida tashkil etilgan boj olinmaydigan savdo do‘konlari); 8.2.2. umumiy ovqatlanish xizmatlari (restoranlar va kafelar, oziq-ovqat do'konlari); 8.2.3. avtoturargoh va transport xizmatlari (pullik to'xtash joyi, taksi va transfer xizmatlari); 8.2.4. ijara xizmatlari (sayohat agentliklari, bank filiallari va boshqalar uchun joylarni ijaraga olish); 8.2.5. boshqa xizmatlar (aeroport mehmonxonalari, ish safarlari uchun konferentsiya va yig'ilish xonalari va boshqalar) 2026 © AZERTAC. Mualliflik huquqi himoyalangan. Ma'lumotlardan foydalanish giperhavola bilan havola qilinishi kerak