Gruziyalik siyosatshunos: Yirik loyihalar Ozarbayjonning mintaqaviy markaz sifatidagi mavqeini mustahkamlaydi

Boku-Tbilisi-Kars loyihasi oddiy temir yo‘l emas, balki Ozarbayjonning Xitoy, Markaziy Osiyo, Kavkaz va Yevropa o‘rtasidagi asosiy tranzit xabga aylanish bo‘yicha kengroq strategiyasining muhim tarkibiy qismidir. Iqtisodiy dividendlar nafaqat to'g'ridan-to'g'ri daromadlar bilan cheklanib qolmay, balki tizimli ta'sirlar va logistika markazlarini rivojlantirish bosqichlarida ham namoyon bo'ladi. BTQ nafaqat transportning, balki marshrut atrofidagi hududlarning ham qiymatini oshiradi Bu so‘zlarni gruziyalik siyosatshunos va tahlilchi Gia Abashidze “AZERTAC”ga bergan intervyusida aytdi Uning soʻzlariga koʻra, koʻp yillar avval yoʻnaltirilgan sarmoyalar bugungi kunda jiddiy natijalarni koʻrsatmoqda. Mavjud eksport quvurlari va temir yo‘llari, o‘nlab milliard dollarlik barqaror suveren jamg‘arma, neft daromadlari, shuningdek, energetika, infratuzilma va moliya sohalaridagi xorijiy aktivlar hisobidan davlat byudjetining uzluksiz moliyalashtirilishi, bularning barchasi Ozarbayjonning mintaqaviy energetika markazi sifatidagi mavqeini yanada mustahkamlaydi Siyosatshunos Ozarbayjonga qo‘shimcha muhim imtiyozlar berilishini ta’kidladi. Bu faqat tarif daromadlari emas. Mamlakat Rossiya va Suvaysh kanali orqali oʻtadigan yoʻnalishlarga muqobil boʻlib, energetika va transport muzokaralarida oʻz pozitsiyasini mustahkamlaydi va “majburiy tranzit halqasi” maqomini oladi Uning fikricha, temir yo‘l endi eksperimental yo‘nalish emas va Yevroosiyo logistikasining o‘rta o‘lchamli operatsion magistral liniyasiga aylanmoqda. Ushbu temir yo'l global konteyner yuk oqimlari uchun haqiqiy raqobatchiga aylana boshlaydi. Yuk tashish hajmi 5 million tonnaga yetganda, barqaror yuk oqimi shakllanadi, temir yo'l atrofida biznes tuzilmalari qurila boshlaydi. Yuk tashish qobiliyatining oshishi deyarli har doim xom ashyo (neft, don va boshqalar) dan konteyner tashishga o'tish bilan birga keladi Konteyner orqali yuk tashish elektronika mahsulotlarini, avtomobil qismlarini, ehtiyot qismlarini, sanoat tovarlarini va elektron tijorat mahsulotlarini tashishni anglatadi. Bu endi nafaqat tranzit, balki global ta'minot zanjirlarida ishtirok etish. Shunday qilib, temir yo'l O'rta koridorning barqaror elementiga aylanadi Gia Abashidze BTQ nafaqat transport loyihasi, balki Ozarbayjon, Gruziya va Turkiyaning siyosiy va iqtisodiy ittifoqining asosiy elementi ekanligini qayd etdi. Aynan mana shu loyiha o‘sha mamlakatlarni Kaspiy dengizi, Yevropa va Osiyo o‘rtasida yagona tranzit va energiya yo‘lagi sifatida shakllantirgan. Bu allaqachon iqtisodiy, strategik va institutsional hamkorlikni anglatadi Turkiya uchun bu loyiha Kavkaz va Markaziy Osiyoga to‘g‘ridan-to‘g‘ri chiqish imkonini beradi. Anqara uchun bu logistika va sharqiy yo'nalishda ta'sir doirasining kengayishi sohasida jiddiy muvaffaqiyatdir. Turkiya janubiy yoʻnalish orqali Xitoydan Janubiy va Markaziy Yevropaga yuk tashishning asosiy darvozasiga aylanmoqda "BTQning eng muhim afzalliklaridan biri shundaki, bu yoʻnalish Xitoydan Yevropaga tovarlarni bor-yoʻgʻi 12-15 kun ichida yetkazib berish imkonini beradi. Bu dengiz transportidan (taxminan 45 kun) ancha tez va hozirgi geosiyosiy sharoitda koʻplab muqobil quruqlikdagi yoʻnalishlarga qaraganda xavfsizroq Boku-Tbilisi-Kars temir yoʻli mintaqaviy aloqalarni mustahkamlashda katalizator boʻlib xizmat qiladi”, - deydi siyosatshunos 2026 © AZERTAC. Mualliflik huquqi himoyalangan. Axborotdan foydalanish giperhavola bilan havola qilinishi kerak