Yosh olimlar ish topa olmayapti, 90 yoshli professorlar esa... - Universitetlarda yosh chegarasi bo‘lishi kerakmi?

Ozarbayjonda pensiya yoshi 65 yosh etib belgilangan bo‘lsa-da, oliy o‘quv yurtlarida 80, ayrim hollarda hatto 90 yoshdan o‘tgan o‘qituvchilar ham bor... Ko‘p yillardan buyon ilm-fan va ta’limga xizmat qilib kelayotgan bu insonlarning tajribasini inkor etib bo‘lmasa-da, ularning yoshi masalasi muhokamalarga sabab bo‘lmoqda. Chunki, muqarrar ravishda, yoshning o'sishi bilan mehnat qobiliyatining ma'lum bir pasayishi kuzatiladi Ko‘plab talabalar va yosh o‘qituvchilar orasida yoshi ulug‘ o‘qituvchilarning ayrimlari zamonaviy o‘qitish usullaridan foydalanishda qiynalayotgani, shu sababli ular dars sifati va samaradorligidan norozi ekani haqida fikrlar bildirilmoqda. Oliy taʼlim muassasalarida kadrlarni yangilash, eski oʻqituvchilarni bosqichma-bosqich yosh ilmiy-pedagogik kadrlar bilan almashtirish muhimligi taʼkidlandi. Hozirgi vaqtda ko'plab yosh o'qituvchilar, doktorantlar va fan nomzodlari ilmiy faoliyat bilan shug'ullanadilar, ammo to'liq ish kunida ishlash yoki etarli o'quv yukini olish qiyin. Ulardan ba'zilari faqat yarim kunlik darslik bilan qanoatlansa, ba'zilari umuman universitetlarda doimiy ish topa olmayapti Mavjud vaziyat fonida bir nechta savollar tug'iladi: Oliy ta'lim muassasalarida o'qituvchilar uchun yosh chegarasi qo'llanilishi kerakmi? Oliy o‘quv yurtlarida 80 yoshdan oshgan o‘qituvchilarning faoliyat yuritishi o‘qitish sifatiga, yosh ilmiy-pedagogik kadrlarning ish bilan ta’minlanishiga qanday ta’sir qiladi? Publika.az ning mavzu yuzasidan savollariga javob berar ekan, ta’lim bo‘yicha ekspert Elchin Afandi Ozarbayjondagi ko‘plab oliy ta’lim muassasalarida o‘qituvchi va professorlarning salmoqli qismini keksa avlod vakillari tashkil etishini aytdi: "Hozirgi kunda universitetlarda 65 yoshdan 80-90 yoshgacha, hatto undan katta yoshdagi oʻqituvchi va professorlarni koʻrib turibmiz. Bu holat faqat Ozarbayjonga xos emas. Dunyoning koʻplab mamlakatlarida yoshi ulugʻ va tajribali olimlar universitetlarda faoliyat yuritib, ularning bilimlari va ilmiy tajribalaridan bahramand boʻlishadi. Asosiy masala bu odamlarning zamonaviy taʼlim muhitiga qanchalik moslasha olishlarida, yangi chaqiriqlar, raqamli texnologiyalar va ayrim hollarda kuzatilayotgan zamonaviy oʻqitish usullari, ayrim holatlar uchun kuzatilayotgan murakkab holatlar. yo'nalish va natijalar har doim ham qoniqarli emas, agar biz bu odamlarning boy tajribasidan foydalanmoqchi bo'lsak, ular ushbu dasturlar orqali muntazam ravishda o'qitilishi kerak, ularning raqamli ko'nikmalari ham, zamonaviy o'qitish uslublari bo'yicha bilimlari ham oshirilishi kerak Elchin Afandining fikricha, zamonaviy talablarga moslasha olmaydigan o‘qituvchilar bilan mehnat munosabatlari to‘xtatilishi mumkin: "Shuningdek, muayyan sabablarga ko'ra zamonaviy talablarga moslasha olmayotganlar bilan o'zaro tushunish va hurmat doirasida mehnat munosabatlarini to'xtatish masalasini ham ko'rib chiqish mumkin. Ayni paytda ularning ko'p yillar davomida to'plagan tajribasi va mehnatini hurmat qilish muhim. Shu bilan birga, oliy o'quv yurtlarida yosh kadrlar sonini ko'paytirish ustuvor vazifa bo'lishi kerak. Buning uchun yosh o'qituvchilarning ish haqini oshirish, yosh ilmiy xodimlarning ish haqini oshirish, ularni mehnatga jalb qilish uchun qulay shart-sharoit yaratish muhim ahamiyatga ega" Mutaxassisning fikricha, ta’lim jarayoniga yosh ilmiy-pedagogik kadrlarni jalb etishdan universitetlarning o‘zlari manfaatdor bo‘lishi kerak: “Oliy taʼlim muassasalari oʻquv jarayoniga yosh kadrlarni jalb qilishdan manfaatdor boʻlishi kerak, deb hisoblayman. Chunki bu taʼlimga innovatsiyalarni joriy etishda ham, oʻqitish sifatini oshirishda ham ijobiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. Shu bilan birga, yoshi ulugʻ professor-oʻqituvchilarning tajribasidan voz kechish ham toʻgʻri boʻlmaydi. Ular oʻz faoliyatini ham akademik maslahatchi, ham ustozi, ham ilmiy rahbar, ham yosh kadrlar yondoshuvi, ham gʻayrat-shijoatli sifatida davom ettirishi mumkin. keksa avlod vakillarining boy tajribasi ham oliy ta’lim rivojiga xizmat qilishi mumkin, menimcha, o‘qitish jarayonining asosiy yukini yosh kadrlar zimmasiga yuklash, tajribali o‘qituvchilarni ko‘proq ilmiy-maslahat faoliyatiga yo‘naltirish yanada mantiqiy va to‘g‘ri yo‘ldir Bu borada Fan va ta’lim vazirligi matbuot kotibi Sabuhi Rzazodaning ham pozitsiyasini bilib oldik. Uning taʼkidlashicha, Ozarbayjon qonunchiligiga koʻra, oliy taʼlim muassasalarida ilmiy-pedagogik faoliyat bilan shugʻullanuvchi shaxslar uchun yagona yosh chegarasi yoʻq: "O'qituvchilar va ilmiy xodimlarning faoliyati ularning kasbiy kompetentsiyalari, ilmiy-pedagogik ko'rsatkichlari, sog'lig'i va lavozimlari bilan belgilanadi. talablarga muvofiqligi asosida baholanadi Ilm-fan va ta’lim sohasida uzoq yillar mehnat qilgan professor-o‘qituvchilarning bilim va tajribasi oliy ta’lim tizimining muhim resurslaridan biridir. Shu nuqtai nazardan qaraganda, yosh omilining o'zi kasbiy faoliyatni davom ettirish uchun cheklovchi mezon sifatida qaralmaydi S.Rizozodaning ta’kidlashicha, oliy ta’lim muassasalarida kadrlar salohiyatini yangilash, yosh ilmiy-pedagogik kadrlarni tayyorlash davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi: – Shu maqsadda doktorantura va dissertatsiya dasturlarini kengaytirish, yosh tadqiqotchilarning ilmiy faoliyatini qo‘llab-quvvatlash, xalqaro tajriba va almashinuv dasturlarini targ‘ib qilish, shuningdek, oliy o‘quv yurtlarida kadrlarni tanlashning shaffof va raqobatbardosh mexanizmlarini joriy etish bo‘yicha chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda Muallif: Gulnar Sulaymonova Iyul imtihonlari oldidan muhim xabar O'tish ballari tushadimi? Ertadan litsey va gimnaziyalarga qabul boshlanadi Kirish imtihonlarining to‘g‘ri javoblari e’lon qilindi 10 nafar imtihon ishtirokchilaridan mobil telefonlar topildi I va IV mutaxassislik guruhlari uchun kirish imtihonlari o‘tkazildi - Yangilandi Ertaga 33 daraja issiq bo'ladi Turkiya-Armaniston chegarasi ochiladimi? - Anqaradagi manba ruslarga shunday dedi CHL finalida hal qiluvchi penaltini tepgan yulduzning muvaffaqiyat farishtasi - FOTO Tramp kuyovining milliard dollarlik loyihasi bu mamlakatni sarosimaga soldi: “Flamingo qoʻzgʻoloni” boshlandi Tramp intervyu paytida g'azablandi: u boshlovchiga "sen axloqsizsan" dedi va shouni tark etdi JCH-2026 oldidagi janjal: O‘zbekistonliklarga jinoyatchidek munosabatda bo‘lishdi - VIDEO Bokuning markaziga oqib kelishdi – qonun bor, lekin yig‘a olmaydi! Tramp NBA finalida hushtak chaldi - Muxlislar va politsiya o'rtasidagi to'qnashuv