Armaniston Rossiyaga qaram bo'lgan MUDUDLAR

Makron o‘z nutqida Armanistonni Rossiyaning sobiq “forposti” deb ta’rifladi va Yevropa yetakchilari bir necha yil avval Yerevana tashrif buyurmaganini eslatdi: "8 yil avval bu davlat koʻplab davlatlar tomonidan Rossiyaning amaldagi sunʼiy yoʻldoshi sifatida koʻrilgan. Nikol Pashinyan "baxmal inqilob”ni amalga oshirish orqali mamlakat uchun xavflarni kamaytirishga harakat qildi Fransiya prezidenti Rossiyaning Armanistondagi harbiy mavjudligiga ham to‘xtalib, mamlakatda 4000 nafar rus askari va 1000 nafar chegarachi joylashganini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu holat Yevropa Ittifoqining mintaqada faolroq rol o‘ynashini taqozo qiladi va Armaniston chegara xavfsizligini qo‘llab-quvvatlash zarur Biroq, Makronning siyosiy baholariga qaramay, Armanistonning Rossiyaga qaramligi faqat harbiy komponent bilan cheklanmaydi. "The Economist" jurnali hisob-kitoblariga ko'ra, Armaniston Rossiyaga eng qaram davlatlar uchligiga kiradi Modern.az tadqiqoti shuni ko‘rsatadiki, bu qaramlik bir qancha strategik yo‘nalishlarni qamrab oladi: energetika, iqtisodiyot va savdo, harbiy xavfsizlik, chegara nazorati, shuningdek, infratuzilma va transport Energetika sektori: Rossiya ta'sirining asosiy tayanchi Armanistonning energiya xavfsizligi deyarli butunlay Rossiyaga bog'liq. Mamlakatning gaz ta'minotini "Gazprom Armaniston" boshqaradi va Rossiya kapitali energetika infratuzilmasida ustun mavqega ega Elektr energiyasi ishlab chiqarishda Rossiya omili ham muhim rol o'ynaydi. “Metsamor” atom elektr stansiyasi mamlakat elektr energiyasining taxminan 30-40 foizini taʼminlaydi. Stansiyani yoqilg‘i bilan ta’minlash va texnik ta’minoti ham Rossiya tomonidan amalga oshirilmoqda Iqtisodiyot va savdo: yuqori darajadagi qaramlik Rossiya Armanistonning asosiy savdo sherigi bo'lib qolmoqda. Armaniston eksportining asosiy qismi Rossiya bozoriga yoʻnaltirilgan. Shu bilan birga, mamlakatga kiritilayotgan to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy sarmoyalarning qariyb 70 foizi Rossiya kapitaliga to‘g‘ri kelishi xabar qilingan Armaniston tashqi savdosining 1/3 qismi Rossiya bilan bog'liq bo'lib, 2023 yilning 9 oyida eksport-import operatsiyalarining muhim qismi (mos ravishda 51% va 30%) Rossiya bilan amalga oshirildi. Rossiya-Ukraina urushidan keyin Armanistonning Rossiyaga reeksporti (avtomobillar, maishiy texnika va boshqalar) 3 baravargacha oshdi, bu esa iqtisodiyotni yanada qaram qilib qo'ydi Bundan tashqari, Armaniston iqtisodiyotida Rossiyada ishlayotgan arman migrantlari jo‘natgan pul o‘tkazmalari muhim o‘rin tutadi. Ayniqsa, 2022 yildan keyin Rossiyadan Armanistonga koʻchib oʻtayotgan fuqarolar sonining koʻpayishi xizmat koʻrsatish va IT sohasida maʼlum bir jonlanishni yuzaga keltirdi Harbiy xavfsizlik: KXShT va Rossiya bazasi Armaniston xavfsizlik tizimi hali ham Rossiya bilan chambarchas integratsiyalashgan. Gyumrida joylashgan 102-Rossiya harbiy bazasi va KXShT doirasidagi hamkorlik bu qaramlikning asosiy ko'rsatkichidir Shu bilan birga, arman armiyasi qurollanishining muhim qismi Rossiyada ishlab chiqarilgan texnikaga asoslangan. Bu Moskvaning texnik va logistika nuqtai nazaridan qaramligini kuchaytiradi Chegara nazorati: FTX roli Armanistonning Turkiya va Eron bilan davlat chegaralarini qo‘riqlash Rossiya Federal xavfsizlik xizmati (FSS) chegara qo‘shinlari tomonidan amalga oshiriladi. Bu fakt xorijlik aktyorning mamlakat chegara xavfsizligini ta’minlashda bevosita ishtirok etishini ko‘rsatadi Infratuzilma va transport: strategik boshqaruv Rossiya kompaniyalari ko'p yillar davomida bir qator strategik infratuzilma ob'ektlarini, jumladan, temir yo'l tizimini boshqarishda faol rol o'ynamoqda. Transport va logistika sohasida Armaniston asosan Rossiya va Gruziya orqali o'tadigan yo'nalishlarga bog'liq. Shu bilan birga, Armaniston temir yo‘llari Rossiya nazorati ostida. Va bu ma'muriyat hali 2044 yilgacha muddatga ega