Rasm tarixi: Ollohshukur Poshozoda Turkiyaning birinchi xonimi bilan

1990 yilning kuzi... sovet imperiyasining ustunlari parchalanib, Boku tarixdagi eng keskin kunlarni boshdan kechirayotgan edi. Tarixda burilish pallasida bo‘lgan shahar ko‘chalarida siyosiy betartiblik hukm surar, odamlarning qalbida ham xavotir, ham kelajakka katta umid uyg‘onardi. Ozarbayjon mustaqilligini tiklash haqida allaqachon gap bor, ba'zi joylarda "Ozodlik!" shiorlar yangradi... Shunday murakkab bir paytda Turkiyaning o‘sha paytdagi prezidenti Turgut O‘zalning rafiqasi Semra O‘zal Bokuga mehmon sifatida keldi. Uni aeroportda Ozarbayjon Respublikasi Oliy Kengashi raisi Elmira Gafarova va Prezident Ayaz Mutallibovning rafiqasi Adila Mutallibova kutib oldi. Modern.az sayti “Bir rasm tarixi” ruknida taqdim etgan ushbu surat “Anadolu” agentligi arxividan olingan Vaqt 1990 yil 23 iyun... Joy Baku shahri... Ozarbayjonga ilk bor tashrif buyurgan Turkiya prezidenti Turgut O'zalning rafiqasi Semra O'zal Bokuda turli uchrashuvlar o'tkazdi. U Ozarbayjon poytaxtiga Turkiya Ayollarini Quvvatlash va Tanishuv Jamg'armasi rahbari sifatida kelgan. Tashrif Ozarbayjon ayollar jamiyati taklifiga binoan amalga oshirildi. Ushbu fotosurat sayohatning unutilmas lahzalaridan birini aks ettiradi. Semra O'zal tashrif doirasida Kavkaz musulmonlari idorasi raisi Shayxulislom Allohshukur Pashazoda bilan ham uchrashdi. Suratda: chapdan o‘ngga – Ollohshukur Poshozoda, Semra O‘zal va Ozarbayjon ayollar jamiyati raisi Zemfira Verdiyeva. O‘sha yillarda Turkiyadan kelgan har bir iliq munosabat Ozarbayjonda alohida tuyg‘ularni uyg‘otadi va birodarlik nafasi sifatida kutib olinardi. Bu ham "biz siz bilanmiz!" xabarni nazarda tutgan. Hali rasman mustaqillikka erishmagan Ozarbayjon uchun qardosh Turkiyaning e’tibori xalq xotirasida umid chirog‘i bo‘lib qoldi Semra O'zalning Kavkaz musulmonlari idorasi rahbariyati bilan uchrashuvi ham alohida ahamiyatga ega bo'ldi. Chunki o‘sha davrda din, milliy o‘zlik, davlatchilik tushunchalari yangidan shakllangan edi. Boshqa tomondan, o‘sha davrda ulamolar ham jamiyatning ma’naviy tayanchi hisoblanardi. Shubhasiz, Semra O‘zal shularni hisobga olib, Ollohshukur Poshozoda bilan uchrashishga qaror qilgan edi. Suratda diqqatga sazovor joylar bor: bir davrning siyosiy muhiti, diplomatik imo-ishoralar, ma’naviy yaqinlik... Garchi rasmiy protokol doirasida olingan surat bo‘lsa-da, yuzlarda sezilgan vazminlik ortida katta tarixiy taranglik yotibdi. Chunki o‘sha yilgi Boku avvalgi Boku emas edi. Mamlakat yangi davrga kirdi. Tasvirning diqqatga sazovor joylaridan biri milliy-ma’naviy tuslar tiniq tuyg‘usidir. Bosh kiyimlari, kiyinish uslubi, odamlarning qarashlari - bularning barchasi 90-yillar boshlariga xos ijtimoiy ruhni ifodalaydi... A.G‘afarli