Banklar qozog‘istonliklarga ko‘proq kredit berishdan bosh tortmoqda

Qozog‘istonda iste’mol kreditlarining o‘sishi Milliy bank tomonidan qabul qilingan chora-tadbirlardan so‘ng sekinlasha boshladi, deb yozadi “Orda.kz” Bu haqda Milliy bank raisi Timur Suleymenov ma'lum qildi. U bir necha yillardan buyon aholiga berilgan kreditlar juda yuqori sur’atlarda o‘sib borayotganini tan oldi Milliy bank rahbarining soʻzlariga koʻra, tartibga soluvchi organ isteʼmol kreditlarining haddan tashqari oʻsishini cheklash boʻyicha qator chora-tadbirlarni amalga oshirgan. Ulardan biri aholiga berilgan kreditlar uchun tarmoq kontrtsiklik kapital buferidir. Oddiy so'zlar bilan aytganda, bu ma'lum turdagi kreditlarning tez o'sishi tufayli banklar ushlab turishi kerak bo'lgan o'z kapitalining qo'shimcha zahirasi. Ya'ni, agar bank iste'mol kreditlarini faol ravishda tarqatayotgan bo'lsa, regulyator qarz oluvchilar ommaviy ravishda to'lovlarni to'lamay boshlasa, undan ko'proq o'z puliga ega bo'lishini talab qiladi Milliy bank iste'mol kreditlari shartlarini ham chekladi. Suleymenov ilgari bunday kreditlar besh, yetti, sakkiz va hatto to‘qqiz yilga berilishi mumkinligini eslatdi. Bu banklarga oylik to'lovni sun'iy ravishda kamaytirish va muayyan prudensial talablarni chetlab o'tish imkonini berdi Boshqa chora-tadbirlar bloki soliq siyosati bilan bog'liq. Endilikda aholiga berilgan kreditlardan bank daromadlari 25% stavkada yuridik shaxslardan olinadigan daromad solig‘iga tortiladi. Biznes kreditlari uchun stavka 20% saqlanib qoladi Sulaymenovning fikricha, bunday farq banklarni nafaqat aholini, balki tadbirkorlarni ham faolroq kreditlashga undashi kerak. Milliy bank rahbarining so‘zlariga ko‘ra, bu chora-tadbirlar allaqachon o‘z samarasini bermoqda. Iste'mol kreditlari yiliga taxminan 30% o'sgandan so'ng sekinlashdi. Shu bilan birga, biznes kreditlari taxminan 18% ga o'sishda davom etmoqda