Bokuda Ozarbayjon-Latviya biznes forumi boʻlib oʻtdi

22 aprel kuni Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyev va Latviya Respublikasi Prezidenti Edgars Rinkevichlar ishtirokida Ozarbayjon-Latviya biznes-forumi bo‘lib o‘tdi Tadbirda davlat rahbarlari so‘zga chiqdi, deb xabar beradi “525.az” Dastlab Ozarbayjon Prezidenti nutq so‘zladi Prezident Ilhom Aliyevning nutqi Janob Prezident, rasmiy delegatsiya aʼzolari, Latviyadan tashrif buyurgan mehmonlar, xonimlar va janoblar Latviya Prezidentini rasmiy tashrif bilan qabul qilganimdan juda mamnunman. Ajoyib muzokaralar olib bordik va hujjatlar imzolandi. Biz muhokama qilgan ko‘plab masalalar orasida iqtisodiy hamkorlik mavzusi ham bor edi. Bugungi biznes-forum, ayniqsa, o‘zaro hamkorlikka intilayotganimizni namoyon etadi Janob Prezidentga Latviya ishbilarmonlarining katta guruhi hamrohlik qilayotganidan mamnunman. Ishonchim komilki, ularning ozarbayjonlik hamkasblari bilan muloqotlari qiziqarli va samarali bo'ladi. Albatta, har qanday tadbirkorlik faoliyati ortida bir qancha omillar bor – birinchi navbatda, siz biznes yuritayotgan mamlakatdagi barqarorlik, prognozlilik, ishbilarmonlik va sarmoyaviy muhit, shuningdek, aloqadorlik, eksport bozorlariga chiqish va ichki bozor hajmi kabi ko‘plab boshqa omillar Biz Ozarbayjonda mamlakatni neft va gazga to‘liq qaram davlatdan iqtisodiyotini diversifikatsiya qilish jarayoni bilan faxrlanadigan davlatga aylantirish uchun ko‘p ishlarni amalga oshirdik. Yalpi ichki mahsulot tarkibiga nazar tashlaydigan bo‘lsak, so‘nggi to‘rt-besh yil ichida jadal o‘sishga guvoh bo‘lamiz. Yalpi ichki mahsulotda noneft sanoatining ulushi 50 foizdan 70 foizdan oshdi va bu jarayon davom etmoqda. Demak, iqtisodiyotni diversifikatsiya qilish allaqachon haqiqatga aylangan Endi biz eksportni diversifikatsiya qilish ustida faol ishlayapmiz, garchi buni amalga oshirish qiyin bo'lsa-da. Chunki Ozarbayjonda tabiiy gaz ishlab chiqarish ortib bormoqda va oshadi. Biz ishlab chiqarayotgan gazning asosiy qismi eksport qilinadi. Shunday qilib, noneft va gaz sektoriga mansub sanoat va iqtisodiyot ortib borayotgan ishlab chiqarish profiliga va xalqaro bozorlarda, birinchi navbatda, Yevropa bozorlarida ortib borayotgan talabga moslashishi kerak Moliyaviy barqarorlik ham mahalliy, ham xorijiy investorlar uchun muhim. Bu boradagi yaxshi yutuqlar haqida ham gapirish mumkin. Moliyaviy tizimimiz barqaror. Strategik reja asosida qarzga qaramlikni bosqichma-bosqich kamaytirdik. Bugungi kunda biz Jahon banki, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki, Osiyo taraqqiyot banki, Osiyo infratuzilma investitsiya banki va boshqa yetakchi xalqaro institutlardan faqat yuqori texnologiyali faoliyatni talab qiluvchi loyihalar uchun kredit olamiz O‘ylaymanki, tashqi qarzni qisqartirish rejasi amalga oshirildi. Tashqi qarzimiz yalpi ichki mahsulotning 6,1 foiziga teng. Valyuta va oltin zaxiralarimiz tashqi qarzimizdan 18 baravar ko‘p. Boshqacha aytganda, biz bir necha oy ichida, menimcha, tashqi majburiyatlarimizni nolga tushirishimiz mumkin Lekin, albatta, qo'shimcha sarmoyalarga katta ehtiyoj bor. Bu, birinchi navbatda, Bosqindan ozod qilingan Qorabog' va Sharqiy Zangezur hududlarini qayta tiklash va tiklashga qaratilgan edi. Investitsion ustuvorliklar aniq. Biz bu haqda qisman muhokama qildik va muhokama qilishni davom ettiramiz Ishonchim komilki, ozarbayjonlik hamkasblar mehmonlarga raqamlar haqida maʼlumot berishgan. O‘tgan yigirma yilda iqtisodiyotimizga 350 milliard AQSH dollaridan ortiq sarmoya kiritildi, shundan qariyb yarmi — 170 milliard AQSH dollari xorijiy manbalar investitsiyalaridir. Shunday qilib, sarmoya kiritish uchun qulay muhit yaratish oldimizda turgan maqsadlardan biri bo‘lib, unga katta hajmda erishildi Rejalarimizga kelsak, biz Ozarbayjonda, shuningdek, xorijda, asosan qo‘shni davlatlar va Yevropa Ittifoqi hududidagi energetika aktivlariga sarmoya kiritishda davom etamiz. Uni Yevropa Komissiyasi ham qo‘llab-quvvatlaydi. Yevropa Komissiyasi bilan bir qancha hamkorlik formatlari mavjud, ulardan biri energetika sohasidagi hamkorlikdir Yevropa Komissiyasi oʻzining ommaviy bayonotlarida Ozarbayjonni har doim energetika sohasida ishonchli hamkor deb ataydi va bu energetika sohasidagi hamkorlik tobora kuchayib bormoqda. Biz neft sotishdan boshlagan bo‘lsak, endi tabiiy gaz, elektr energiyasi, neft-kimyo mahsulotlarini eksport qilamiz va “yashil energiya”ni eksport qilishni rejalashtirmoqdamiz. Portfelimizdagi investitsiya yo‘nalishlaridan biri quyosh va shamol energiyasidan foydalanish salohiyatiga ega qayta tiklanadigan energiya manbalaridir Bizga allaqachon yirik o'yinchilar jiddiy qiziqish bildirishgan. Bizning rejamiz - nafaqat niyat, balki imzolangan qonuniy majburiy shartnomalar asosida - 2032 yilgacha 8 gigavatt quyosh, shamol va gidroenergetikani qurishdir. kuchga ega bo'lishdir va u butunlay haqiqiydir. Biz elektr energiyasi ishlab chiqarish uchun ishlatadigan tabiiy gazni asosan qayta tiklanadigan energiyaga almashtiramiz. Bu xalqaro bozorlarda juda zarur bo‘lgan bir necha milliard kub metr gazni tejash imkonini beradi Bu gaz har doim kerak bo'lgan, so'nggi bir necha yil ichida ehtiyoj ortdi va so'nggi bir necha oy ichida yanada oshdi. Bizning rejamiz ishlab chiqarishni ko'paytirish va albatta eksport qilishdir. Bugungi kunda Yevropa Ittifoqining 10 a’zosi Ozarbayjondan tabiiy gaz sotib oladi. Mamlakatlarning umumiy soni 16 ta bo‘lib, bu ko‘rsatkich bo‘yicha biz dunyoda birinchi o‘rindamiz Biz eng yirik ishlab chiqaruvchi va eksportchi emasmiz, bizdan kattaroq o'yinchilar bor. Lekin gaz quvurlari orqali eksport qiluvchi davlatlar orasida yetkazib berish geografiyasi bo‘yicha biz birinchi o‘rindamiz Evropa Ittifoqiga a'zo mamlakatlar uchun Ozarbayjon gazi va nefti energiya iste'moli portfelining eng katta qismini tashkil qiladi. Biz asosan o'tmish, hozirgi va kelajakda e'tibor qaratadigan yana bir soha - bu ulanish. Bu yerda geografiya bizning sarmoyalarimiz va Ozarbayjonni dengizga chiqa olmaydigan mamlakatdan xalqaro transport markaziga aylantirish bo'yicha uzoq muddatli siyosatimiz bilan to'ldiriladi. Bu allaqachon sodir bo'lgan va Sharqdan G'arbga va aksincha, shimoldan janubga va aksincha transport yo'laklari allaqachon ishlamoqda. Ozarbayjon hududida olib borilgan barcha qurilish ishlari yakunlandi. Biz hozir qilayotgan ishimiz modernizatsiya, yangi jismoniy infratuzilmani yaratish, raqamlashtirish, shu jumladan sun'iy intellekt tomonidan yaratilgan imkoniyatlarga sarmoya kiritishdan iborat bo'lib, Ozarbayjon hududidan tashish nafaqat bugungi geosiyosiy vaziyatda eng xavfsiz, balki transport to'lovlari va vaqt nuqtai nazaridan ham raqobatbardoshdir. Bu yerda sarmoya kiritish uchun katta imkoniyatlar mavjud, chunki bugun Ozarbayjonsiz Sharq va G‘arb o‘rtasidagi aloqa muammoli. Aytganimdek, biz bu yerga katta sarmoya kiritdik va do‘st davlatlar, bevosita qo‘shnilarimiz va qo‘shnilarimiz bilan hamkorlik qilib, yuklarni xavfsiz va ishonchli tashish yo‘nalishini ta’minlay oldik. Darvoqe, Ozarbayjon hududidan o‘tayotgan yuklar hajmi yildan-yilga ortib bormoqda Bugun biz mamlakatlarimiz o‘rtasidagi qishloq xo‘jaligi sohasidagi hamkorlik imkoniyatlarini ham muhokama qildik. Qo‘shma iqtisodiy komissiyaning ikkala hamraisi ham qishloq xo‘jaligi vazirlari hisoblanadi. Albatta, aholimizning qirq foizdan ortig‘i qishloqlarda istiqomat qilayotganini inobatga olsak, bu masala bundan keyin ham hukumatimiz oldida turgan ustuvor vazifalardan biri bo‘lib qoladi. U yerda yaxshi infratuzilma yaratilgan, hududlarda tadbirkorlik uchun imkoniyatlar mavjud. Albatta, ular poytaxtdagi biznes imkoniyatlaridan farq qiladi. Shu bois davlat va xususiy kompaniyalar Ozarbayjonda qishloq xo‘jaligi, turizm, suv resurslarini boshqarish kabi barcha sohalarda loyihalarni amalga oshirmoqda. Ishonamanki, latviyalik investorlar uchun bu imkoniyatlarni ko‘rib chiqish qiziq bo‘ladi. Shuningdek, Olot erkin iqtisodiy zonasi yaxshi xizmatlar ko'rsatmoqda va investitsiyaga yo'naltirilgan qonunchilik mavjud bo'lib, u allaqachon katta miqdorda xorijiy investitsiyalarni jalb qilish imkonini beradi. Shunga qaramay, bugungi kunda xorijiy sarmoyalarni jalb etish oson ish emasligi ayon bo‘lmoqda. Biroq, qonunchilik bazasi va yirik dengiz portlari va temir yo‘llarga yaqinligi Olot EIZni jozibador qiladi, deb hisoblayman Biz muhokama qilayotgan masalalardan biri va ehtimol hamkorlikning potentsial sohasi mudofaa sanoatidir. Har ikki davlat ham bu boradagi imkoniyatlarini faol rivojlantirayotganini bilib oldik. Bizga kelsak, mudofaa sanoati sohasida faoliyat yuritayotgan korxonalarimiz mahsulotlarini – biz xususiy va davlat kompaniyalari haqida gapiryapmiz – ko‘plab mamlakatlarga eksport qilayapmiz. Shunday qilib, qo'shma ishlab chiqarish sohasidagi hamkorlik, kooperatsiya yaratish biz ko'rib chiqadigan masalalar bo'lishi mumkin. Boshqa ko'plab masalalar ham bor Bugungi qisqa nutqlarimizda hamkorlikning barcha sohalarini qamrab olish qiyin. Ammo ishonchim komilki, forum davomida va keyingi muloqotlarda boshqa ko'plab imkoniyatlar o'rganiladi - chunki bu voqea alohida bo'lmasligi uchun, albatta, qo'shimcha aloqalar bo'lishi kerak. O‘z-o‘zidan ayonki, biz va men ishbilarmon doiralarimiz ham Latviyadagi sarmoyaviy imkoniyatlar, siz ustuvor deb bilgan loyihalarga qiziqish bildirmoqda Bugun muhokama qilganimizdek, ikkala davlat ham muvaffaqiyatli hamkorlik qilishi mumkin bo‘lgan potentsial loyihalar ro‘yxatini tuzishimiz mumkin. Oxirgi masala - Prezident tashrifi ahamiyati bilan bog‘liq. Taklifimni qabul qilganingiz uchun yana bir bor minnatdorchilik bildiraman. Yakkama-yakka uchrashuvimiz, delegatsiyalar bilan bo‘lgan uchrashuvimiz, tushlik paytida bo‘lib o‘tgan suhbatimiz meni juda xursand qildi. Yana bir bor rahmat, yaxshi vaqt tilayman. Ishonchim komilki, biznes delegatsiyalarimiz barcha ijobiy tendentsiyalarni qo'llab-quvvatlaydi. Yana xush kelibsiz Keyin Latviya Prezidenti nutq so‘zladi Prezident Edgars Rinkevich Janob Prezident, Ozarbayjon va Latviya vazirlari, ishbilarmon doiralari vakillari Avvalo, janob Prezident, bizni qabul qilganingiz va biznes-forumda ishtirok etib, ikki davlat tadbirkorlari oldida nutq so‘zlaganingiz uchun sizga katta rahmat. Nutqingizdan keyin gapirish juda oson, chunki siz har bir fikrni yoritdingiz va men siz bilan qo'shilaman. Men qo'shadigan yagona narsa - bu Latviyaning kam ta'minlanishi, Latviyada mavjud imkoniyatlar. Ozarbayjonning ustuvor yo‘nalishlari va rivojlanishini mohirona ta’kidlaganingiz uchun, shuni qo‘shimcha qilish kerakki, Latviya ham Ozarbayjon bilan hamkorlik qilishga, savdo aloqalarini chuqurlashtirish va kengaytirishga tayyor Agar tarixga nazar tashlasak, 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida Boku neft qazib oluvchi shaharga aylanganida, koʻplab latviyaliklar bu yerda muhandis va oʻqituvchi boʻlib ish topganini koʻramiz. Iqtisodiy va madaniy aloqalarimiz biz o'ylagandan ham kattaroq va kengroqdir. O‘ylaymanki, hozirgi notinch davrda – Yevropa va Yaqin Sharqdagi voqealarni, barcha geosiyosiy muammolarni nazarda tutyapman – biz yaxshi va ishonchli hamkorlarimiz bilan hamkorlikning yangi yo‘llarini topishga harakat qilmoqdamiz. Ozarbayjon har doim Latviya uchun Janubiy Kavkazda va haqiqatan ham kengroq mintaqada asosiy savdo sherigi bo'lgan, shunday bo'lib qoladi va bo'lib qoladi Prezidentimiz ta’kidlaganidek, suhbatlarimizning asosiy qismi iqtisodiy-savdo munosabatlariga bag‘ishlandi. Men faqat janob Prezident aytganlarini takrorlamoqchiman. Mudofaa sanoati sohasida hamkorlikni rivojlantirishga qiziqish katta. Mudofaa sanoatida texnologiyalar juda tez rivojlanayotganini ko‘ramiz. Hozir, biz gapirganda, sun'iy intellekt va turli xil echimlar ixtiro qilinmoqda. Ozarbayjonda bu yerda juda yaxshi salohiyat borligini bilaman. Lekin shuni ham aytishim mumkinki, Latviyada mudofaa sanoati ham juda tez rivojlanmoqda. Dronlar, uchuvchisiz samolyotlarga qarshi tizimlar faqat ko'rinadigan qismdir, ammo bizning mudofaa sanoatimiz turli loyihalar ustida ishlamoqda va bizning mudofaa sanoatimiz ham Evropada, ham xorijda hamkorlar topish va munosabatlarni mustahkamlashdan manfaatdor Bu yerda o‘sha soha vakillari o‘tirganini inobatga olsak, yaqin orada aniq va real natijalarga erishamiz, degan umiddaman. Prezidentimiz taklifi bilan Oq shaharda bo‘ldim. Bu menda katta taassurot qoldirdi. Janob Prezident, menga bu loyiha 15 yildan kamroq vaqt ichida amalga oshirilganini aytishdi. Ularning aytishicha, bu g‘oya yillar avval ishlab chiqilgan va siz avval ifloslangan hududlarni tozalashga muvaffaq bo‘lgansiz, keyin esa 20-asrga mos zamonaviy shaharni yaratib, me’moriy mo‘jiza yaratgansiz Bu Ozarbayjonning salohiyatidan dalolat beradi. Shuningdek, investorlar va boshqa mamlakatlar uchun arxitektura yoki muhandislik takliflari yoki dizayn bo'yicha o'zlarining ekspert ko'nikmalarini taqdim etish uchun bunday loyihalarga qo'shilish va ishtirok etish uchun ajoyib taklif borligiga ishonaman. Mana men ko'ryapmanki, bizda salohiyat bor va Latviya bu borada ko'p narsalarni taklif qiladi Qishloq xo‘jaligi sohasidagi hamkorlik haqida ham ko‘p gaplashdik. Hukumatlararo komissiyaning hamraislari biz tomondan ham, siz tomondan ham qishloq xoʻjaligi vazirlaridir. Menimcha, bu sohada savdoni oshirish yo‘llarini o‘rganish uchun katta imkoniyat bor, chunki biz raqobatchi emasmiz Aslida, biz bir-birimizni to'ldirishimiz mumkin. Albatta, har doim hal qilinishi kerak bo'lgan muammolar mavjud. Masalan, tekshiruvlar, sertifikatlashtirish va hokazolar... Biroq, Ozarbayjon hukumati va hukumati yaqinda biz bu sohada savdo va ayirboshlash imkoniyatlarini yaratamiz, degan qarorga kelganiga juda ijobiy munosabatdamiz. Latviya o'rmonlar mamlakati va biz o'rmon resurslarini boshqarishda boy tajribaga egamiz Bundan kelib chiqadiki, Latviya qishloq xo‘jaligi vaziri o‘rmon xo‘jaligi masalalari uchun ham javobgardir. U o'sha hududda Latviyada hukumatni amalga oshirdi U barcha siyosatlari uchun javobgardir. Shunday qilib, biz Ozarbayjonda, jumladan, ozod qilingan hududlarda siz aytgan dasturni amalga oshirish, ko‘chatlar ekish, o‘rmon xo‘jaligi ishlarini amalga oshirish imkoniyatlarini o‘rganishga tayyormiz va manfaatdormiz. Bu yerda men ta’lim va kadrlar tayyorlash sohasida hamkorlik qilish uchun yaqqol imkoniyat borligini ham ko‘raman Boshqa sohalar, farmatsevtika sanoati haqida ham gaplashdik. Biz aloqalar masalasini ko'rib chiqdik. Yana bir bor eslatib o‘tmoqchimanki, Latviya doimo Shimoliy va Markaziy Yevropaga kirish eshigi bo‘lib kelgan Ayrim geosiyosiy hodisalar ro‘y bermoqda va biz ularga to‘siqlar sifatida emas, balki aeroportlar, havo transporti, boshqa transport yo‘nalishlari va logistika sohasida yuk infratuzilmasini rivojlantirish imkoniyatlari sifatida qaraymiz. Chunki bu sohalar mamlakatlarimiz tomonidan taqdim etilgan va aslida bir-birini to‘ldiradi. Bu yerda ham Latviya katta tajribaga ega. Bu yerda biroz qiynalib qoldim, ya’ni men yoki janob Prezident biror masalani tilga olmasak, bu biz uni unutib qo‘yganimizni yoki muhim emasligini bildirmaydi. Faqat ma'lum bir vaqt oralig'i mavjud. Bir so‘z bilan aytganda, janob Prezident va uning vazirlari bilan bo‘lib o‘tgan muzokaralarimiz va ushbu biznes-forum ishbilarmon doiralarimizga hamkorlik yo‘llarini topishga, yangi g‘oyalarga ega bo‘lishga, balki avvalgi loyihalarni qayta ko‘rib chiqishga, ularni kun tartibiga olib chiqishga, tayyorlashga turtki bo‘lishiga chin dildan umid qilaman. O‘ylaymanki, Ozarbayjon Prezidenti va shaxsan o‘zim ishtirokida ko‘rayotgan va eshitayotgan narsalarimiz biz savdo-iqtisodiy munosabatlarimizga katta ahamiyat berayotganimizdir. Ha, bizda tarix bor edi. Aynan COVID davri iqtisodiy va savdo munosabatlariga ma'lum darajada to'sqinlik qildi Nutqimizni aytib o‘tayotgan paytda viloyatda ma’lum voqealar sodir bo‘lmoqda. Biroq, voqealar hukumatlarimiz va biznes hamjamiyatlarini birgalikda ishlashdan ajratmasligi kerak, deb hisoblayman. Yevropa Ittifoqi, Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti, shuningdek, NATO aʼzosi sifatida Latviya Ozarbayjon bilan ushbu tashkilotlar, shuningdek, ikki tomonlama tashkilotlar oʻrtasida hamkorlik qilishga va qoʻllab-quvvatlashga, iqtisodiy munosabatlarni rivojlantirish uchun barcha ekspert koʻnikmalarini baham koʻrishga tayyor. Shuningdek, Ozarbayjon nafaqat Latviya, balki Yevropaning ko‘plab davlatlari uchun ham siyosiy, ham iqtisodiy sohalarda, eng muhimi, energetika sohasida ham strategik hamkor ekanligini yuksak qadrlaymiz Janob Prezident Ozarbayjonda hozirda qanday ishlar olib borilayotganini aytib o‘tdi. Ishoning, u Yevropada, jumladan, mintaqamizda ham juda qadrlanadi. Noaniqlik davrida ishonchli sheriklarga ega bo'lish eng muhim boylikdir Latviyaning iqtisodiy rivojlanishi barqaror. Bizning hal qilishimiz kerak bo'lgan juda ko'p muammolar bor. Ishonchim komilki, biz yuqorida aytib o'tgan strategiyalar orqali sarmoya kiritish yo'llarini topishga harakat qilishimiz kerak Investitsiyalar bir tomonlama emas. O‘ylaymanki, g‘oyalar Ozarbayjondan, investorlardan keladi va ular Latviyaga sarmoya kiritish imkoniyatlarini o‘rganib, foydalanishlari kerak. Latviya kompaniyalari ham qoʻshma korxona sifatida yoki bu yerda turli texnologik sohalarga sarmoya kiritishdan manfaatdor Bir so'z bilan aytganda, biz ajoyib siyosiy munozaralar o'tkazganimizni qayd etmoqchiman. Men bu yerda turli masalalar bo‘yicha juda yaxshi muhokama qilganimizga to‘liq qo‘shilaman. Bilasizmi, bundan kimdir foydalanishi kerak, chunki janob Prezident bilan kelishib olganimizdek, ma’lum vaqtdan keyin uchrashamiz. Ozarbayjon prezidentini ham Latviya Respublikasiga rasmiy tashrif bilan taklif qildim. Katta ehtimol bilan tashrif kelasi yil bo'lib o'tadi Shunday qilib, barchamizning navbatdagi uchrashuvimiz – prezidentlar, hukumatlar va biznes hamjamiyatiga bir yilcha vaqt bor. Umid qilamanki, keyinroq Rigada uchrashganimizda biz nafaqat ajoyib g‘oyalar, balki ushbu biznes-forumdan keyin ko‘rib chiqiladigan aniq natijalarga ham ega bo‘lamiz. Bir so‘z bilan aytganda, biznes-forumga juda samarali ish tilayman Men shaxsan Prezident Aliyevga tadbirdagi ishtiroki, Latviya va savdo munosabatlariga ijobiy munosabati uchun minnatdorchilik bildiraman. Siz bilan biznesimizni davom ettirishni chin dildan tilayman. Va shunday davom etishi kerak 22 aprel kuni Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyev va Latviya Respublikasi Prezidenti Edgars Rinkevichlar ishtirokida Ozarbayjon-Latviya biznes-forumi bo‘lib o‘tdi Tadbirda davlat rahbarlari so‘zga chiqdi, deb xabar beradi “525.az”