Ozarbayjon energetika diplomatiyasi: global energiya xavfsizligiga integratsiyalashgan strategik rivojlanish modeli - SHARH

Ozarbayjonning zamonaviy energetika siyosatining asosi 1990-yillarning boshlarida, mamlakat og'ir muammolarga duch kelgan paytda boshlangan. O'sha yillarda iqtisodiy inqiroz, siyosiy beqarorlik, Armanistonning bosqinchilik siyosati, bir milliondan ortiq qochqinlar va ichki ko'chirilganlar muammosi fonida neft va gaz resurslarini xalqaro sarmoyalarga ochish mamlakat uchun tarixiy va strategik tanlov edi Milliy Majlis deputati Nagif Hamzayev AZƏRTAC muxbiriga shunday fikr bildirdi Uning soʻzlariga koʻra, Ozarbayjonning energetika infratuzilmasi sohasida erishgan eng muhim yutuqlaridan biri Janubiy gaz yoʻlagining tashkil etilishidir "Ushbu loyiha zamonaviy davrning eng ulug'vor energetika infratuzilmasi tashabbuslaridan biri sifatida tavsiflanadi. Janubiy Kavkaz quvur liniyasi, TANAP va TAP loyihalarini o'z ichiga olgan ushbu tizimning umumiy uzunligi taxminan 3500 kilometrni tashkil etadi. 2012 yilda TANAP (Trans-Anadolu tabiiy gaz) loyihasi bo'yicha hujjat Istanbulda Ozarbayjon Prezidenti Ilham Aliyev tashabbusi bilan imzolangan edi. va Turkiya Respublikasining o‘sha paytdagi Bosh vaziri Rajab Toyyib Erdo‘g‘on tomonidan imzolangan ushbu tarixiy kelishuv ikki qardosh davlatning energiya sohasidagi strategik hamkorligining rasmiy ko‘rinishi bo‘lib, Ozarbayjon gazining 16 milliard kub metrini Turkiyaga, 10 milliard kub metrini esa Ozarbayjon gazining Ozarbayjon gazi orqali yetkazib berishdagi rolini sezilarli darajada mustahkamladi Gretsiya, Albaniya va Italiya ushbu loyiha bilan Ozarbayjon eksport geografiyasini yanada kuchaytirdi, bozorlarni diversifikatsiya qilish 2024 yilda Ozarbayjon tashqi bozorlarining asosiy strategik ustuvor yo'nalishlaridan biridir. Bu hajmning 11,7 milliard kub metri Turkiyaga, 2,2 milliard kub metri esa TANAP quvur liniyasi orqali Turkiyaga yetkazilgan N.Hamzayevning qo‘shimcha qilishicha, Ozarbayjon gaz eksportining asosiy manbai bo‘lgan “Shohdeniz” koni mamlakat energetika salohiyatida alohida o‘rin tutadi. 2024-yil oxirida kondan 237 milliard kub metr gaz qazib olinishi uning uzoq muddatli va barqaror ishlab chiqarish imkoniyatlaridan dalolat beradi: “2025-yil iyun oyida “Shohdengiz kompressiyasi” loyihasi bo‘yicha yakuniy investitsiya qarorining qabul qilinishi kelajakdagi kondensat loyihalari doirasida qo‘shimcha 50 milliard kub metr gaz va 25 million barrel qazib olish imkonini beradi. Prezident Ilhom Aliyev Ozarbayjon tashabbusi bilan energetika loyihalari nafaqat iqtisodiy ahamiyatga ega, balki chuqur geosiyosiy ahamiyatga ega ekanini bir necha bor ta’kidlagan. Amalga oshirilgan Boku-Tbilisi-Jayhon neft quvuri birinchi marta Kaspiy dengizini O'rta yer dengizi bilan bog'ladi, Boku-Supsa quvuri esa Kaspiy dengizi havzasi energiya resurslarini Qora dengiz orqali jahon bozorlariga olib chiqish uchun sharoit yaratdi Milliy Majlis deputati Nagif Hamzayev Ozarbayjon tomonidan amalga oshirilayotgan energetika loyihalari mamlakatning mintaqaviy va global miqyosdagi strategik mavqeini yanada mustahkamlaganini qayd etdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu loyihalar Ozarbayjonning ishonchli hamkor sifatidagi nufuzini oshirish bilan birga, xalqaro energetika hamkorligini kengaytirishga muhim hissa qo‘shib, energetika diplomatiyasini davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlaridan biriga aylantiradi 2026 © AZERTAC. Mualliflik huquqi himoyalangan. Ma'lumotlardan foydalanish giperhavola bilan havola qilinishi kerak