Ozarbayjon diasporasi so‘nggi yillarda 5 baravar ko‘paydi – Italiyalik jurnalist bilan suhbat

Kecha Italiya Bosh vaziri Giorgia Meloni Ozarbayjonga tashrif buyurdi. Bosh vazir bilan Prezident Ilhom Aliyev o‘rtasida yakkama-yakka uchrashuv bo‘lib o‘tdi. Shundan so‘ng, yetakchilar matbuot uchun qo‘shma nutq so‘zladi Italiya-Ozarbayjon munosabatlari dolzarb bo‘lib borayotgan bir paytda Modern.az sayti “EurasiaticaNews” sayti direktori va asoschisi Karlo Marinoga bir qancha savollar bilan murojaat qildi Italiyalik jurnalist bilan bo‘lgan mini-intervyuni taqdim etamiz: Janob Karlo, avvalo shuni bilmoqchimanki, Italiyada qancha ozarbayjon yashaydi va o‘qiydi? 2023-yil 1-yanvar holatidagi rasmiy statistik ma’lumotlarga ko‘ra, Italiyada 1025 nafar Ozarbayjon fuqarosi ro‘yxatga olingan Ozarbayjon fuqarolari qaysi sohalarda ishlaydi va talabalar qaysi yo‘nalishlarni afzal ko‘rishadi? Talabalar Italiyada yashovchi ozarbayjonlarning muhim qismini tashkil qiladi. Har yili bir necha yuz ozarbayjonlik talabalar Italiya universitetlariga qabul qilinadi va asosan stipendiya va grant dasturlari bilan o'qiydi Jins bo'yicha ko'rsatkichlar deyarli teng: 519 erkak va 506 ayol. Italiyadagi ozarbayjon diasporalari soni so'nggi yillarda doimiy ravishda o'sib bormoqda. Taqqoslash uchun, 2006 yilda atigi 211 ta rasmiy ro'yxatga olingan. Bu fuqarolar asosan yirik universitet shaharlari va Markaziy va Shimoliy Italiyaning iqtisodiy markazlarida jamlangan Kuni kecha mamlakatingiz Bosh vaziri Giorgia Meloni Ozarbayjonga tashrif buyurdi. Meloniyning Ozarbayjonga tashrifi Italiyada qanday talqin qilinadi? Italiya Bosh vaziri Giorgio Meloni Ozarbayjonga tashrifi Italiya matbuotida ijobiy yoritildi Bu tashrifni Italiya-Ozarbayjon munosabatlarida yangi bosqichning boshlanishi deb hisoblash mumkinmi? Bosh vazir Giorgio Meloni Ozarbayjonga tashrifi Ozarbayjon va Italiya munosabatlarining rivojlanishiga qo‘shilgan navbatdagi muhim hissa sifatida baholanmoqda. Italiya va Ozarbayjon strategik sherik davlatlardir. Italiya bosh vaziri oxirgi marta Ozarbayjonga 13 yil avval tashrif buyurgan edi. 13 yildan so‘ng Italiya Bosh vazirining Bokuga tashrifi o‘zaro munosabatlar chuqurligini yana bir bor namoyon etdi Italiya Ozarbayjonning energiya bo'yicha strategik hamkor sifatidagi rolini qanday baholaydi? Energetika va aloqa sohalari (transport-logistika) Italiya va Yevropa Ittifoqi faolroq rol o'ynashi mumkin bo'lgan asosiy sohalardir. Bu investitsiyalarni qo‘llab-quvvatlash va Ozarbayjonning energiya tarmoqlariga, shuningdek, xalqaro transport yo‘laklariga yanada kengroq integratsiyalashuviga ko‘maklashishni o‘z ichiga oladi Giorgia Meloni va Prezident Ilhom Aliyev uchrashuvidan kutilayotgan asosiy xabarlar va natijalar qanday? Armaniston bilan aloqalar masalasiga to’xtalgan Meloni, Italiyaning Ozarbayjon va Armaniston o’rtasidagi to’liq normallashuv jarayonini qo’llab-quvvatlashini yana bir bor tasdiqladi. Bu jarayon, ayniqsa, Qo'shma Shtatlar tomonidan berilgan turtki tufayli tarixiy burilish nuqtasi sifatida baholanadi. 2026 yil Janubiy Kavkaz kabi dinamik mintaqaning salohiyatini to'liq ochish nuqtai nazaridan hal qiluvchi yil bo'lishi mumkin Yevropa siyosati nuqtai nazaridan, bu tashrif Yevropa Ittifoqining Janubiy Kavkaz mintaqasiga yondashuvi haqida qanday xabar beradi? Italiya Ozarbayjonning Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi muhim tranzit va bog‘lovchi markaz sifatidagi rolini kuchaytirishni, shuningdek, Italiyaning Yevropa bozoriga chiqish uchun asosiy darvoza mamlakatiga aylanishini qo‘llab-quvvatlaydi. Ushbu qarash uzoq muddatli investitsiyalar, strategik rejalashtirish va sanoat hamkorligini chuqurlashtirishni talab qiladi. Italiya va Ozarbayjon 2026 yilning ikkinchi yarmida Bokuda siyosiy hamkorlikni real iqtisodiy natijalarga aylantirishga qaratilgan Biznes-forum o‘tkazishni rejalashtirmoqda Giorgia Meloni Bokuga tashrifi Rim-Boku hamkorligini kelajakda rivojlantirish uchun qanday yangi imkoniyatlar yaratishi mumkin? Jorjio Meloni 2026-yil 4-may kuni Bokuga tashrifi Italiya-Ozarbayjon munosabatlarida “yangi strategik bosqich” sifatida baholanmoqda. Bu bosqich an’anaviy “xaridor-sotuvchi” modelidan chuqurroq integratsiyalashgan iqtisodiy va siyosiy hamkorlikka o‘tishni ifodalaydi. Bu yerda energiya xavfsizligi va “Yevropa energiya markazi” tushunchasi haqida gapirish mumkin. TAP gaz quvurini kengaytirish: 2027 yilga borib yillik uzatish quvvatini 20 milliard kub metrga yetkazish rejalashtirilgan.Bu Italiyaning energiya taʼminotini kuchaytirishdan tashqari, Germaniya va Avstriya kabi mamlakatlarga eksport imkoniyatlarini oshirish imkonini berishi mumkin. ENI va SOCAR oʻrtasida metan chiqindilarini kamaytirish, bioyoqilgʻi ishlab chiqarish va energiya xavfsizligi sohasida uchta anglashuv memorandumi imzolandi. Iqtisodiyot va sanoatni diversifikatsiya qilish haqida ham gapirish mumkin. 2026 yilning ikkinchi yarmida keng miqyosli Italiya-Ozarbayjon biznes forumini o'tkazish rejalashtirilgan. Leonardo va Snam kabi italyan kompaniyalari Ozarbayjonning Qorabog‘ mintaqasini infratuzilma, texnologiya va rekonstruksiya qilish loyihalarida ishtirok etishi kutilmoqda. Ayni paytda minalardan tozalash sohasidagi hamkorlik ham kengaymoqda. Bu tashabbuslar Italiyaning “Mattei rejasi” doirasida uchinchi davlatlar bilan hamkorlik modeliga moslashtirilgan Ta'lim va inson kapitali masalasini alohida ko'rib chiqish kerak. Shu tariqa Bokuda Italiya-Ozarbayjon universitetini tashkil etish loyihasi amalga oshirilmoqda. Loyiha Italiyaning beshta yetakchi oliy taʼlim muassasalari, jumladan Sapienza universiteti, Turin politexnika universiteti koʻmagida amalga oshirilmoqda. Asosiy maqsad – muhandislik, arxitektura va dizayn yo‘nalishlari bo‘yicha mahalliy mutaxassislarni tayyorlash. Mudofaa va diplomatik hamkorlik ham juda muhim masala. Leonardo kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan C-27J Spartan samolyotlari yetkazib berilgach, harbiy-texnik hamkorlikni mustahkamlash kutilmoqda. Italiya mintaqadagi tinchlik jarayonini qo‘llab-quvvatlaydi va Armaniston-Ozarbayjon munosabatlarini normallashtirishga undaydi. Bu uzoq muddatli barqarorlik va xavfsiz savdo yo'llari uchun zarur hisoblanadi. Aytgancha, COP29 va mintaqaviy diplomatiya masalasini e'tiborsiz qoldirib bo'lmaydi. Giorgio Meloni tashrifi ikki davlat oʻrtasidagi strategik sheriklikni tasdiqlash va kelgusidagi hamkorlikni kengaytirish nuqtai nazaridan muhim ahamiyatga ega