Ozarbayjonning mahsulot subsidiyalari xarajatlarni qoplashga qaratilgan - vazir

BOKU, Ozarbayjon, 11-iyun. Mahsulot subsidiyalari Ozarbayjonda xarajatlarni qoplashga qaratilgan, dedi Qishloq xoʻjaligi vaziri Majnun Mammadov parlamentning agrar siyosat qoʻmitasida “Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirish va uni qayta ishlash, baliqchilikni rivojlantirish Davlat dasturidan kelib chiqadigan vazifalar toʻgʻrisida”gi jamoatchilik muhokamasi chogʻida. tadbirdan “Afsuski, ayrim fermerlar agrotexnik parvarishlash tadbirlarini toʻliq amalga oshirmay, tuproq tahlilini oʻtkazmasdan oʻgʻitlashni afzal koʻrmoqda, zamonaviy sugʻorish texnologiyalari talab darajasida qoʻllanilmayapti.Ammo bu yerda asosiy maqsadimiz ixtisoslashgan hududlarda zamonaviy sugʻorish tizimlarini qoʻllash orqali yuqori hosildorlikka erishishdir”,- dedi u Uning soʻzlariga koʻra, bugungi kunda Ozarbayjonda gʻalla ekinlarining qariyb 50 foizi yomgʻirli hududlarda joylashgan va iqlim oʻzgarishi sharoitida faqat yomgʻirli dehqonchilik hisobiga hosildorlikni sezilarli darajada oshirish mumkin emas “Albatta, yangi navlar yetishtirish, qurgʻoqchilikka chidamli navlarni yaratish, ilmiy izlanishlarni kengaytirish muayyan samaralar berishi mumkin.Ammo mamlakatimizda yogʻinayotgan yogʻingarchilik miqdori barcha sohalarda yuqori hosildorlikka erishish uchun yetarli emas.Shuning uchun suv taʼminoti asosiy shartdir.Biz suv bilan taʼminlangan va zamonaviy sugʻorish texnologiyalari qoʻllanilgan joylardagina yuqori hosildorlikka erishishimiz mumkin Oddiy misol keltiraman. O‘tgan yili oziq-ovqat bug‘doy dasturiga qo‘shilgan va zamonaviy sug‘orish tizimlarini qo‘llagan fermer xo‘jaliklarida o‘rtacha hosildorlik 5,8 tonnani tashkil etdi. Bu ko'rsatkich mamlakatdagi o'rtacha hosildorlikdan ancha yuqori. O‘tgan yili o‘sha dastur doirasida 22 ming gektar yer maydoni qamrab olingan bo‘lsa, bu ko‘rsatkich allaqachon 29 ming gektarga yetdi. Kelgusi yillarda bu ko‘rsatkich yanada oshishiga ishonamiz”, — deya izoh berdi vazir Mammadovning so‘zlariga ko‘ra, hosilning nobud bo‘lishi va o‘rim-yig‘imdan keyingi nosozliklarni kamaytirish ham juda muhim. Sovutgich omborlarini, ayniqsa don siloslarini yaratishni rag'batlantirishning asosiy sabablaridan biri aynan hosilni saqlash sharoitlarini yaxshilash va yo'qotishlarni minimallashtirishdir – Bugungi kunda mamlakatimizning turli hududlarida g‘alla, bug‘doy, arpa, makkajo‘xori hamon omborlarda quyilib, ba’zan qoplarga qadoqlanmasdan saqlanayotganini kuzatmoqdamiz.Bunday sharoitda mahsulot 10, 20, ba’zi hollarda esa 30 foizgacha yo‘qotishlarga duchor bo‘lmoqda. don siloslari Shu bois Davlat dasturida muzlatkich kameralar va don siloslarini ko‘paytirish ko‘zda tutilgan. Bu logistika imkoniyatlarini kengaytirishga ham xizmat qiladi Logistika va sotish masalalari muhokama qilindi. Bu yo‘nalish Davlat dasturida to‘g‘ridan-to‘g‘ri va keng o‘z aksini topmagani ta’kidlandi. Vaholanki, dastur bilvosita ushbu sohalarni rivojlantirishga xizmat qiladi. Sovuq omborlar va don siloslari logistika muammolarini hal qilishga yordam beradi va ekinlarni subsidiyalar sotish imkoniyatlarini kengaytiradi Masalan, bozordagi dasturxon mevasi bilan qayta ishlash sanoatiga yetkazib berilayotgan meva o‘rtasidagi narx farqidan ayrim fermerlar norozi. Ammo shuni ta'kidlash kerakki, sanoat mahsulotlari hech qachon stol mahsulotlari bilan bir xil narxda sotilmaydi. Sifatli, saralangan va dasturxonga mos mevalar qimmatroq narxda sotilmoqda. Saralash bosqichidan o‘tmagan mahsulotlar qayta ishlashga yuborilishi kerak”, — deya aniqlik kiritdi u Mammadovning taʼkidlashicha, sanoat mahsulotlarining narxi nisbatan arzon boʻlgani uchun ayrim fermerlar hosilni oʻrib, qayta ishlash korxonalariga yetkazib berishdan manfaatdor emas – Shu bois, olma va anor uchun qo‘llayotgan ekin subsidiyalari fermerning o‘rim-yig‘im va transport xarajatlarini qoplashga qaratilgan.Shunday qilib, fermer mahsulotni qayta ishlash korxonasiga yetkazib berganidan keyin ham qo‘shimcha daromad oladi Ekinlarni subsidiyalash, bir tomondan, fermerlarga qo‘shimcha sotish imkoniyatlarini yaratsa, ikkinchi tomondan, qayta ishlash korxonalarining xomashyo ta’minotini mustahkamlaydi Bizning hisob-kitoblarga ko'ra, Ozarbayjonga taxminan 900 ming tonna - 1 million tonna sovutgich kamerasi kerak. Ayni paytda buning qariyb 400 ming tonnasi o‘tgan yillarda davlat ko‘magida yaratilgan. Davlat dasturiga ko‘ra, 2030-yilgacha qo‘shimcha 100 ming tonna saqlash sig‘imini yaratish rejalashtirilgan. Keyingi bosqichda bu yerda bu yo'nalishdagi investitsiyalar hajmini yanada oshirish zarurati tug'iladi Xuddi shu holat g'alla siloslariga ham tegishli. Ayni paytda mamlakatga qariyb 2,5 million tonna don saqlash sig'imi zarur Umuman olganda, jahon tajribasi shuni ko'rsatadiki, mamlakatlar saqlash infratuzilmasini kengaytirishga jiddiy sarmoya kiritmoqda. Masalan, Turkiya oxirgi besh yil ichida don saqlash hajmini 9 million tonnadan 12 million tonnaga oshirdi va 2030 yilga kelib bu koʻrsatkichni 20 million tonnaga yetkazishni rejalashtirmoqda”, dedi u Eksport subsidiyalari masalasiga to‘xtalar ekan, vazir bu yo‘nalishda bosqichma-bosqich yondashuv ko‘zda tutilayotganini ta’kidladi “Birinchi navbatda, mahsulotlarni xalqaro sertifikatlarga moslashtirish va sertifikatlashni targʻib qilish rejalashtirilgan. Afsuski, hozirda mahalliy mahsulotlarimiz asosan bir yoki ikki bozorga bog‘liq. Ushbu qaramlikni kamaytirish va yangi bozorlarga chiqish uchun mahsulotlar xalqaro standartlarga javob berishi kerak Ushbu bosqich yakunlangach, eksportni rag'batlantirishning qo'shimcha mexanizmlari ham ko'rib chiqilishi mumkin O‘ylaymizki, mahsulot subsidiyalari ham narx o‘zgarishining oldini olishda ma’lum bir barqarorlashtiruvchi rol o‘ynaydi. Joriy yilda sut subsidiyalarining joriy etilishi ham fermerlar va qayta ishlash korxonalari o‘rtasida narx barqarorligini shakllantirishga xizmat qiladi Biroq narxlarni to‘liq ma’muriy tartibga solish bozor iqtisodiyoti tamoyillariga mos kelmaydi. Hozirgi vaqtda Ozarbayjonda narxlarni tartibga solishning eng yaqin mexanizmi paxtachilikda qo'llaniladi va bu erda davlat fermerlarni qo'llab-quvvatlash uchun muayyan rag'batlantirish vositalaridan foydalanadi Bundan tashqari, bugungi kunda narxlar o‘zgarishini yumshatish bo‘yicha xalqaro amaliyotda mavjud bo‘lgan turli mexanizmlar o‘rganilmoqda Shuningdek, davlat xaridlari va ta’minot tizimida mahalliy mahsulotlarga ustunlik berish bo‘yicha takliflar bildirildi. Qishloq xo‘jaligi vazirligi sifatida biz bu yondashuvni qo‘llab-quvvatlaymiz. O‘ylaymizki, bu qadam mahalliy ishlab chiqarishni rivojlantirish, fermerlarning bozor imkoniyatlarini kengaytirishga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi Nihoyat, oliy ta’lim muassasalarini rivojlantirish, kadrlar tayyorlash masalasiga ham to‘xtalib o‘tildi. Shu bilan birga, ikki tomonlama diplom dasturlarini kengaytirish ko‘zda tutilgan. Bu yo‘nalishda Oklaxoma universiteti, Turkiya universitetlari va Ozarbayjon oliy ta’lim muassasalari o‘rtasida hamkorlik kengaymoqda. Bu agrar sohada xalqaro andozalar asosida kadrlar tayyorlashga salmoqli hissa qo‘shadi Fan va ta’lim vazirligi tomonidan mamlakatimiz bo‘ylab kasb-hunar ta’limi muassasalarini kengaytirish borasida jiddiy ishlar amalga oshirilayotgani ham ijobiy samara beradi. Qishloq xo‘jaligi vazirligi qoshida faoliyat yuritayotgan Agrar universitet qoshidagi Agrar kollej o‘z faoliyatini boshladi va bu tuzilma agrar sohada kadrlar tayyorlashda muhim o‘rin tutadi, deb o‘ylaymiz Shu bilan birga, ADA universiteti va Boloniya universiteti o'rtasidagi hamkorlik doirasida amalga oshirilayotgan dasturlar mavjud Ozarbayjon-Italiya universiteti doirasida qishloq xoʻjaligi mutaxassisliklari boʻyicha taʼlim dasturlari allaqachon yoʻlga qoʻyilgan Umuman olganda, qishloq xo‘jaligi sohasida kadrlarga bo‘lgan ehtiyoj ortishi kutilmoqda. Ayniqsa, chorvachilikka ixtisoslashgan mutaxassislarga jiddiy ehtiyoj sezilmoqda. Afsuski, mavjud mutaxassislarning bir qismi keksa yosh guruhiga mansub va o'rta yoshdagi kadrlar soni nisbatan kam So‘nggi yillarda qishloq xo‘jaligi ta’limiga qiziqish ortib borayotgan bo‘lsa-da, bu sohaning jozibadorligini oshirish, salohiyatini to‘g‘ri tushuntirish va istiqbolini jamiyatga yetkazish borasida uzluksiz ma’rifiy ishlar olib borilishi zarur Hududlarda aholi bilan o‘tkazilayotgan uchrashuvlarda ham bu masalaga e’tibor qaratasiz, deb o‘ylayman. Fermerlarga va fuqarolar qabullari chog‘ida tez-tez berayotgan savollarimdan biri: “Farzandlaringiz qishloq xo‘jaligi bilimiga qiziqadimi?” Agar dehqonning farzandi qishloq xo‘jaligi bilimiga qiziqmasa, bu men uchun jiddiy signal. Shu munosabat bilan sizlarning qo‘llab-quvvatlashingiz bilan hududlarda qishloq xo‘jaligi ta’limiga bo‘lgan qiziqishni oshirish, yoshlarni ushbu sohaga yo‘naltirish, targ‘ibot-tashviqot ishlarini kuchaytirishda yanada faol bo‘lishimiz kerak”, — dedi vazir o‘z yakunida