Ozarbayjon iqtisodiyoti barqarorlikni ko'rsatmoqda, chunki noneft sektori o'sishni rag'batlantirmoqda - ICCD Holding hisoboti

BOKU, Ozarbayjon, 16-iyun. Islom taraqqiyot bankining (ISDB) Bokuda bo‘lib o‘tgan yillik yig‘ilishlari chog‘ida e’lon qilingan hisobotga ko‘ra, Ozarbayjon iqtisodiyoti barqarorlikni namoyish etdi va borgan sari noneft o‘sish yo‘liga o‘tib, Janubiy Kavkazdagi eng yirik iqtisodiyot mavqeini saqlab qoldi Islom Savdo va Taraqqiyot Palatasi (ICCD Holding) tomonidan tayyorlangan “Ozarbayjon yuksalishi: Iqtisodiy va investitsiya istiqbollari” hisobotida Ozarbayjonning yalpi ichki mahsuloti 2018-yildagi 47,11 milliard dollardan 2025-yilda 76,05 milliard dollarga ko‘paygani, avvaliga kuchliroq neft bozorlari, keyinroq esa iste’mol talabi va pandemiyadan keyingi tiklanish natijasida qo‘llab-quvvatlangani aytiladi “Ozarbayjon iqtisodiyoti yalpi ichki mahsulotning barqaror kengayishi bilan tavsiflangan sezilarli barqarorlikni namoyon etdi”, — deyiladi hisobotda. Hisobotga ko‘ra, Ozarbayjon iqtisodiyoti hukumatning 2022–2026 yillarga mo‘ljallangan ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish strategiyasi doirasida tarkibiy o‘zgarishlarni boshdan kechirmoqda, bunda neftdan tashqari gaz sektori o‘sishning asosiy omili sifatida namoyon bo‘lmoqda 2025 yilda noneft sektori yalpi ichki mahsulotning 63 foizini, 2018 yildagi 52 foizni, uglevodorodlar sektori esa ishlab chiqarishning 27 foizini tashkil etdi Yalpi ichki mahsulotdagi ulushning qisqarganiga qaramay, neft va gaz davlat daromadlarida markaziy o'rinni egallab turibdi. "Uglevodorodlar davlatning moliyaviy "tayanchi" bo'lib qolmoqda, bu umumiy byudjet qiymatining qariyb 50 foizini va eksport daromadlarining 90 foizdan ortig'ini ta'minlaydi", - deyiladi hisobotda ICCD xolding Ozarbayjonning investitsiya strategiyasi tobora ko'proq diversifikatsiyaga qaratilganligini aytdi. 2025-yilda asosiy kapitalga jami investitsiyalar hajmi 21,2 milliard manatni (taxminan 12,5 milliard dollar) tashkil etdi. 2026-yilning yanvar-mart oylarida asosiy kapitalga yo‘naltirilgan investitsiyalar o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 14,9 foizga ko‘p, 2,38 milliard dollarni tashkil etdi Hisobotda neft va gaz toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar oqimida ustunlik qilishda davom etayotgani, bu umumiy toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar hajmining 71 foizini tashkil etishi taʼkidlangan, biroq hukumatning qishloq xoʻjaligi, logistika, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va turizmga sarmoya jalb qilish borasidagi saʼy-harakatlari taʼkidlangan Davlat infratuzilmasi xarajatlari va investitsion muhitni isloh qilish kengroq kapital oqimini qo'llab-quvvatladi, deya qo'shimcha qildi u ICCD xolding ma'lumotlariga ko'ra, Ozarbayjonning xorijiy investitsiyalar profili muvozanatlashuv belgilarini ko'rsatmoqda Neft va gaz sohasiga investitsiyalar hajmi 2025-yilda 1,78 milliard dollardan 1,27 milliard dollargacha qisqarishi kutilayotgan bo‘lsa-da, noneft sektoriga investitsiyalar o‘tgan yilning shu davriga nisbatan ikki barobardan ko‘proq oshib, 620 million dollarga yetishi kutilmoqda “Ushbu siljish shuni ko‘rsatadiki, energetika kapitalning asosiy haydovchisi bo‘lib qolsa-da, mamlakat xalqaro investorlarni qazib oluvchi bo‘lmagan sohalarga muvaffaqiyatli jalb qilmoqda”, — deyiladi hisobotda Hisobotda, shuningdek, Ozarbayjonning energiyaga o‘tish maqsadlari, jumladan, 2030 yilga borib elektr energiyasi ishlab chiqarishda qayta tiklanadigan manbalar ulushini 30 foizga oshirish va 2050 yilgacha issiqxona gazlari emissiyasini 40 foizga kamaytirish rejalari ham ta’kidlangan G‘arbiy Osiyo va Sharqiy Yevropa o‘rtasida joylashgan Ozarbayjon Xitoy va Yevropani o‘rtacha 15 kunlik tranzit vaqti bilan bog‘laydigan Trans-Kaspiy Sharq-G‘arbiy savdo va tranzit yo‘lagi orqali mintaqaviy logistika va savdo markazi sifatidagi rolini mustahkamlashda davom etmoqda. Hisobotga ko'ra, tashqi savdo aylanmasi 2025 yilda 49,4 milliard dollarni tashkil etdi, bu o'tgan yilga nisbatan 3,8 foizga ko'p, eksport importdan oshib borishda davom etmoqda