Ozarbayjon Hisob palatasi 2025-yilda subsidiyalarning ahamiyatsiz sarflanishini aniqladi

BOKU, Ozarbayjon, 12-iyun. Subsidiyalar, baʼzi hollarda, oʻtgan yili Ozarbayjonda koʻzda tutilganidan boshqa harajatlarga yoʻnaltirilgan Bu haqda Hisob palatasining “2025-yilgi davlat budjetining ijrosi to‘g‘risida”gi qonun loyihasi bo‘yicha xulosasida aytildi Hisobot yilida davlat byudjetidan ajratilgan subsidiyalarning bir qismi foydalanilmay, balansda qolayotgani, ayrim hududlarda esa yillar davomida subsidiyalar berilganiga qaramay, faoliyat samaradorligi pastligicha qolayotgani fikrda qayd etilgan Maʼlumotlarga koʻra, 2025-yilda maʼmuriy tasnif boʻyicha 47 ta yoʻnalish boʻyicha subsidiyalar koʻzda tutilgan boʻlsa-da, ularning atigi 46 tasi amalga oshirilgan. “Bir qator davlat korxonalarida islohotlarning texnik-iqtisodiy asoslarini tayyorlash” yo‘nalishi bo‘yicha ajratilishi rejalashtirilgan mablag‘lar bajarilmagan Hisob palatasining tahliliga ko‘ra, subsidiyalash yo‘nalishlarini amalga oshirish darajasi tasdiqlangan ajratmalarga nisbatan 16,2 foizdan 100 foizgacha o‘zgargan. 19 yo‘nalishda mablag‘lar to‘liq o‘zlashtirildi, 15 yo‘nalish bo‘yicha o‘zlashtirish darajasi 90 foizdan yuqori, 12 yo‘nalishda esa 90 foizdan past bo‘ldi Amalga oshirilgan subsidiyalarning eng katta ulushi – 41% Ozarbayjon Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Agrar kredit va rivojlanish agentligiga tegishli. Ushbu mablag'lar qishloq xo'jaligi ishlab chiqaruvchilariga ekish, ekinlar, urug'lik, hayvonlar va pilla uchun subsidiyalar berishga yo'naltirildi Palata tomonidan o‘simlikchilik sohasini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash samaradorligini baholash bo‘yicha o‘tkazilgan tekshiruvda ekish subsidiyalarini moliyalashtirishda asosan ekish va shudgorlash ishlarining bajarilishi hisobga olinganligi, hosildorlik ko‘rsatkichlari bilan bog‘liq xavf mezonlari shakllantirilmagani aniqlandi. Natijada ayrim fermerlarning faoliyati hosildorlikni oshirishdan ko‘ra ko‘proq subsidiya olishga qaratilganligi qayd etildi Qishloq xo‘jaligi sug‘urtasi sohasida o‘tkazilgan audit hayvonlarni sug‘urtalash darajasi past ekanligini ko‘rsatdi. Qishloq xoʻjaligini sugʻurtalash jamgʻarmasi maʼlumotlariga koʻra, 2023–2025-yillarda sugʻurtalangan hayvonlar soni qoramol va mayda hayvonlar umumiy sonining atigi 0,04–0,08 foizini tashkil qilgan. Hisob palatasi buni hayvonlarni identifikatsiyalash va markirovka qilish jarayoni sust yo‘lga qo‘yilgani bilan izohladi Fikrda ta’kidlanganidek, davlat korxonalariga ajratilgan subsidiyalar orasida eng katta ulush jamoat transporti sohasidagi islohotlar bilan bog‘liq xarajatlarga to‘g‘ri keladi. Ushbu mablag‘larning asosiy qismi Boku shahrida yo‘lovchi tashish sohasida ko‘rilgan zararlarni qoplash maqsadida “BakuBus” MChJga yo‘naltirildi. Subsidiyalarning yuqori ulushini olgan boshqa tashkilotlar: “Azeristiliktachizat” OAJ va “Ozarbayjon Televideniye va Radioeshittirish” YoAJ Shuningdek, Hisob palatasi 2025-yilda amalga oshirilgan tashqi davlat moliyaviy nazorati chora-tadbirlari subsidiyalar ayrim hollarda belgilangan maqsaddan tashqari, jumladan, kapital xarajatlarni moliyalashtirishga ham yo‘naltirilganligini ko‘rsatganini qayd etdi. Biroq, Davlat moliyaviy statistika qo'llanmasiga ko'ra, subsidiyalar faqat joriy xarajatlarni qoplash uchun ishlatilishi kerak Fikrda aytilishicha, ayrim tashkilotlar ajratilgan subsidiyalardan to‘liq foydalanmay, yil yakuni bo‘yicha mablag‘larni bank hisobvaraqlarida saqlab qolgan. Misol tariqasida, tadbirkorlar tomonidan manatda olingan kreditlar bo‘yicha foizli subsidiyalarni moliyalashtirish uchun Ipoteka va kreditlarni kafolatlash jamg‘armasiga ajratilgan 15 million manat (8,8 million dollar)ning 9,9 million manati (5,8 million dollar) yil yakunida foydalanilmay qolgani ko‘rsatilgan Hisob palatasi davlat byudjetidan subsidiyalar berish mexanizmini tartibga soluvchi aniqroq mezon va aniq qoidalarni ishlab chiqish muhimligini ta’kidladi