Ammo sakuralar hali ham gullaydi

Fujining pushti orzusi: Sakura izidan Men Yaponiyani ko'rmaganman. Ammo bu mamlakatning tarixi, adabiyoti va madaniyati haqida shu qadar ko‘p o‘qiganmanki, ba’zilar meni “yapon olimi” deb o‘ylashdi. Otamizning uyida Yaponiya haqida ko‘plab kitoblar bor edi. Keyinroq anglab yetdimki, “quyosh tug‘ilgan yurt”ga oshiq bo‘lish uchun bitta kitob – Vsevolod Ovchinnikovning “Sakura shoxchasi”ni o‘qish kifoya O‘sha kitobni o‘qiganimdan beri sakuraning gullashini – o‘sha go‘zallikni tirik ko‘rishni istayman. Go‘yo bahor bir tong osoyishta kirib, yerdagi barcha daraxtlarga “vaqt bo‘ldi” deb shivirlaydi. Va o'sha paytda dunyo birdan pushti rangga aylanadi. Tabiat o'zining eng nafis she'rini yozishni boshlaydi Sakura, yapon gilosi, daraxtdan ko'proq narsa, u faslning nafasidir. Uning gulbarglari shunchalik nozikki, shamol esganda havoda pushti qor yog‘ayotganga o‘xshaydi. Daraxt tagida turgan odam yuqoriga qarasa, u osmonni emas, gullar osmonini ko'radi Uzoqda bulutlar orasidan sokin va ulug'vor tog' ko'tariladi: Fujiyama. Yaponlar "Fudzi-san" deb ataydigan o'sha tog' ular uchun sabr-toqat, barqarorlik va borliq ramzidir. Uning cho'qqisi ko'pincha qor bilan qoplangan; go'yo bulutlardan tug'ilganga o'xshaydi. Pushti sakura dengizi va oq qor cho'qqisining ushbu uchrashuvi, ehtimol, tabiat tomonidan yaratilgan eng oqlangan kontrastdir Yapon madaniyatida sakura nafaqat go'zallik, balki hayotning o'tkinchiligining ramzidir. Gullar juda kam yashaydi: bir necha kun, ba'zan bir hafta, keyin esa ular jimgina erga tushadi. Yaponlar bu lahzani chuqur yashaydilar. Bu Hanami - "gullarga qarash" deb ataladi. Oilalar va do'stlar sakura daraxtlari ostida o'tirib, choy ichishadi va bu go'zallikni tomosha qilishadi. Ular gullar tez so'nishini bilishadi; lekin shuning uchun bu on ular uchun qimmatlidir Gulbarglarning shamolda raqsga tushishi va yerga tushishini tomosha qilish aslida hayotning abadiyligini qabul qilish va bu go'zallikning har bir soniyasidan zavqlanishdir. Ehtimol, yapon estetikasining eng chuqur kashfiyoti bu: go'zallik go'zaldir, chunki u abadiy emas Fuji buning aksi. Sakura o'tkinchi, Fujiyama - ming yillar ulug'vorligi. Birida zamonning nafisligi, ikkinchisida uning ulug‘vorligi. Bu ikki tasvir birgalikda yapon ruhini yaratadi: o'tkinchi go'zallik va abadiy ulug'vorlik Buyuk hayku ustasi Matsuo Basho o‘z she’rlaridan birida shunday degan edi: “Gullar tushganda go‘yo bahor yuragi yerga to‘kiladi”. Bu oddiy, ammo chuqur tuyg'u yapon she'riyatining ruhini o'z ichiga oladi Basho sakura daraxtini o‘tmish va kelajak o‘rtasidagi ko‘prik sifatida ko‘rdi: “Bu sakuralarning qanchalar xotirasiga qaradim...” Bu satrlar sakura sehrini go‘zal ifodalaydi. Sakura har yili bir xil gullasa-da, har bahor bizga o'tgan kunlarni, yo'qotgan va qo'lga kiritgan tuyg'ularni eslatadi Kobayashi Issa sakuraning go‘zalligidan hayratda ekanini aytdi: “Dunyo jahannam, lekin sakura baribir gullaydi...” pushti qor yog'moqda Inson doimo doimiyning yonida o'lganning qadrini tushunishga harakat qiladi. Yaponlar ming yillar davomida shunday yashab keladi: choy marosimlaridagi e’tibor, she’riyatidagi falsafiy teranlik va tabiatga hurmat zamirida ana shu muvozanat yotadi. Sakura gullaganda, butun Yaponiya nafas oladi, hamma bir zum to'xtaydi va hayot qanchalik qimmatli ekanligini eslaydi O‘sha lahzani boshdan kechirish, o‘sha shamol olib kelgan pushti gulbarglar orasidan Fudzi tog‘iga qarash o‘z ichki dunyosi bilan murosa qilish, olamning bir bo‘lagi ekanini his qilish demakdir Men bir narsaga ishonchim komil: agar u yerda bo‘lsam, “Mono no avare” – sakura falsafasini xuddi yaponlar kabi butun borlig‘im bilan his qilaman. "Mono no avare" - narsalar va lahzalarning o'tkinchiligidan tug'ilgan yumshoq qayg'u va hayrat hissi. Sakuraning gullab-yashnashi inson qalbiga ko‘zgu tutadi: gul qanchalik go‘zal bo‘lsa, shunchalik tez so‘nadi. Ammo bu pasayish uni yanada qimmatli qiladi. Shuning uchun Yaponiyada sakura mavsumi bayram emas, balki meditatsiya