Olimlar baliqlar odamlar kabi kun davomida uxlashini aniqladilar

Maks Plank nomidagi biologik kibernetika instituti olimlari baliqlarda birinchi marta inson uyqusini eslatuvchi murakkab uyqu tuzilishini, jumladan, kunduzgi uyquga o‘xshash holatni aniqladilar “AZERTAC” xabar bermoqda, tadqiqot natijalari “Nature Communications” (NatCom) jurnalida e’lon qilindi Tadqiqot natijalari murakkab uyqu arxitekturasi asosan sutemizuvchilarga xos bo'lgan oldingi tushunchalarni shubha ostiga qo'yadi Odamlarda eng mashhur uyqu fazalaridan biri bu REM uyqusi, chunki u tez ko'z harakati va eng yorqin tushlar bosqichidir. Tadqiqotchilar danio-rerio baliqlarining dam olish davrlari bir xil tabiatga ega emasligini aniqladilar Jamoa to'rtta uyqu holatini aniqladi: ulardan uchtasi xarakterli ko'z harakati bilan birga bo'lgan, biri esa ko'z harakatisiz edi. Olimlarni QEM-1 holati ayniqsa hayratda qoldirdi, chunki bu holat deyarli har doim kun davomida sodir bo'lgan. Ushbu bosqichda baliqlarni uyg'otish ayniqsa qiyin edi va ularning miya faoliyati sezilarli darajada kamaydi, bu dam olishdan ko'ra to'liq uyqu holatidan dalolat beradi Kuzatishlar uchun olimlar erkin suzuvchi danio-rerio lichinkalarining ko'zlari va tana harakatlarini, shuningdek, kun davomida miya faoliyatini kuzatishi mumkin bo'lgan maxsus mikroskopdan foydalanishdi. Ushbu baliqlarning miyasining shaffof tabiati tufayli tadqiqotchilar real vaqt rejimida deyarli barcha neyronlarning faolligini qayd etishga muvaffaq bo'lishdi Tahlil shuni ko'rsatdiki, danio-rerio baliqlarida turli xil uyqu fazalari tananing ichki biologik soati bo'lgan tananing sirkadiyalik ritmlariga mos keladi. Kechasi baliqlarda ko'z harakatisiz uyqu ustunlik qiladi. Ko'z harakati bilan birga bo'lgan uchta dam olish holatidan faqat bitta QEM zulmatda, ikkinchisi esa tongga yaqin cho'qqisiga chiqdi Kun davomida kuzatilgan QEM-1 bosqichi eng noodatiy holat deb topildi. Bu bosqich faqat kun davomida sodir bo'lgan va miya faoliyatining sezilarli pasayishi bilan birga kelgan. Olimlarning fikricha, baliqdagi bu holatni odamlarda kunduzgi uyquga yaqin deb hisoblash mumkin Tadqiqot mualliflarining fikricha, bu kashfiyot uyqu evolyutsiyasi va uning funksiyalarini yaxshiroq tushunishga yordam beradi. Hozirgi vaqtda olimlar uyquning turli bosqichlari nima uchun zarurligini va ko'z harakati axborotni qayta ishlash va miyani tiklash bilan bog'liqligini aniqlashga harakat qilmoqda 2026 © AZERTAC. Mualliflik huquqi himoyalangan. Ma'lumotlardan foydalanish giperhavola bilan havola qilinishi kerak