Yevropa Ittifoqi va Ozarbayjon munosabatlari: strategik manfaatlar “rezolyutsiya marafoniga” qarshi - SHARH

Yevroparlament tomonidan Ozarbayjonga qarshi qabul qilingan navbatdagi rezolyutsiyaning amal qilish muddati atigi besh kun davom etdi “Report”ning yozishicha, Yevropa Ittifoqining (YI) tashqi ishlar va xavfsizlik siyosati bo‘yicha Oliy vakili, Yevrokomissiya vitse-prezidenti Kaya Kallasning Yerevanda bo‘lib o‘tgan Yevropa siyosiy ittifoqining 8-sammitidan so‘ng darhol Bokuga tashrifi “ko‘hna qit’a”ning Ozarbayjondagi ayrim marjinal guruhlar manfaatlaridan emas, balki o‘z manfaati yo‘lida Ozarbayjon bilan munosabatlarida ish tutayotganini ko‘rsatmoqda Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev va Kaya Kallas muhokama qilgan masalalar tomonlar energetika, transport va xavfsizlik kabi masalalarda hamkorlikni rivojlantirishga qat’iy qaror qilganini yana bir bor tasdiqlaydi Uchrashuvda ayni paytda Ozarbayjon va Yevropa Ittifoqi kun tartibida raqamli transformatsiya, sunʼiy intellekt, qayta tiklanadigan energiya va boshqa sohalardagi hamkorlikka oid masalalar borligi alohida taʼkidlandi Demak, tomonlar o‘rtasidagi munosabatlar har doimgidek pragmatik yondashuv va o‘zaro ishonchga asoslanadi va Yevroparlamentda qabul qilingan Ozarbayjonga qarshi qarorlar nafaqat rasmiy Boku, balki Yevropaning o‘zi uchun ham amaliy ahamiyatga ega emas Yaqin tarixga murojaat qiladigan boʻlsak, Yevropa Parlamentining “rezolyutsiya marafoni” Ozarbayjon 44 kunlik Vatan urushida gʻalaba qozonganidan soʻng boshlanganini, 5 yil ichida Ozarbayjonga qarshi 14 ta rezolyutsiya qabul qilinganini koʻramiz. Yevroparlament deputatlari Ozarbayjonga qarshi harakatlarida Iravanni ortda qoldirib, “Rim papasidan ko‘ra ko‘proq katoliklik”ni namoyish eta oldi Ulardan farqli o‘laroq, Yevropa Ittifoqi ijroiya tuzilmalari Ozarbayjon bilan strategik munosabatlarning qadrini real baholaydi va ayrim lobbichilarning “arman orzulari”ga qurbon bo‘lishni istamaydi. Avvalo, hozirgi murakkab geosiyosiy vaziyatda rasmiy Boku Yevropaning energiya xavfsizligini ta’minlashda alohida rol o‘ynagani uchun. Bugungi kunda Ozarbayjon jami 16 davlatga tabiiy gaz eksport qilmoqda, ulardan 10 tasi Yevropa Ittifoqiga a'zo davlatdir. Bundan tashqari, Avstriya va Germaniya ham Ozarbayjonga energiya ta'minotini yaxshilash uchun murojaat qilgan Rossiya va Ukraina oʻrtasida urush boshlanganidan soʻng tomonlar oʻrtasida 2022-yil iyul oyida imzolangan “Strategik energiya hamkorligi boʻyicha oʻzaro anglashuv memorandumi” 2027-yilgacha Kaspiy dengizi havzasidan Yevropaga tabiiy gaz yetkazib berishni ikki barobarga oshirish va qayta tiklanadigan energiya sohasida hamkorlikni yoʻlga qoʻyishni nazarda tutadi Yevropa Ittifoqi va Ozarbayjon oʻrtasidagi strategik muloqotning yana bir yoʻnalishi transport sohasi boʻlib, bu yerda gap Kaspiy va Qora dengizlar orqali Yevropani Osiyo bilan bogʻlovchi loyihalar, TRIPP loyihasi va nihoyat, global ahamiyatga ega boʻlgan Oʻrta koridor haqida bormoqda. Yevropa Ittifoqi ushbu loyihalarning barchasini amalga oshirishdan nihoyatda manfaatdor va rasmiy Bokuning bu boradagi roli va tashabbuslariga katta ahamiyat beradi Shu nuqtai nazardan, Ozarbayjon va Armaniston o'rtasida imkon qadar tezroq aloqalarni ochish va shuning uchun Ozarbayjon muallifi bo'lgan mintaqada tinchlik dasturini ilgari surish Yevropaning manfaatiga mos keladi. Rossiya-Ukraina urushi va Eron atrofida sodir bo'layotgan voqealar Yevropa Ittifoqi uchun Janubiy Kavkazda tinchlik va xavfsizlikning ahamiyatini ikki baravar oshiradi Shu bois Yevroparlament va Yevropa Kengashi Parlament Assambleyasi kabi institutlarning arman lobbisi ta’sirida mintaqada tinchlik o‘rnatishga to‘sqinlik qilish harakatlari amaliy natija bera olmaydi Aytgancha, yaqinda Xalqaro jinoiy sudning sobiq sudyasi Luis Moreno Okampo arman oligarxlariga pul evaziga xizmat ko‘rsatganini isbotlovchi videolar tarqalgach, Yevropa institutlarida Ozarbayjonga qarshi rezolyutsiyalar tinchlik jarayoniga qarshi qaratilganini tasdiqladi Shunga qaramay, Ozarbayjon tinchlik dasturini real qadamlar bilan olg‘a surmoqda, Armaniston esa uning iqtisodiy oqibatlarini allaqachon his qilmoqda. Ozarbayjon hatto Armanistonning energiya xavfsizligiga hissa qo'shmoqda, bu esa qo'shni davlatni Eron atrofidagi keskinliklar tufayli yuzaga kelishi mumkin bo'lgan energiya taqchilligidan qutqaradi Shu ma’noda Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyevning Yerevanda bo‘lib o‘tgan Yevropa siyosiy ittifoqi sammitidagi nutqi mintaqada tinchlik o‘rnatilishiga hissa qo‘shadigan tarixiy voqea sifatida baholanishi va Yevropa Ittifoqi rahbariyati tomonidan munosib baholanishi kerak Ulardan foydalanganda saytdagi materiallarga murojaat qilish muhimdir. Veb-sahifalarda ma'lumotlardan foydalanilganda, giperhavola orqali havola qilish majburiydir