Turkiy olim Yevropa arxivlaridagi temuriylarning “yo‘qolgan” merosini o‘rganadi

Bu haqda YuNESKOning madaniy diplomatiya bo‘yicha raisi, professor Selin Shenocak ma’lum qildi Uning soʻzlariga koʻra, oʻzi rahbarlik qilayotgan “Ajdodlar izidan” loyihasi doirasida Oksford, Edinburg, Parij, Berlin va Vena arxivlaridan 14-15-asrlarda temuriylar davriga oid muhim yodgorliklar topilgan. Tadqiqotchi ta’kidlaganidek, bu asarlar qimmatli tarixiy hujjatlar bo‘lib, Turkiston madaniy-ma’naviy xotirasining ajralmas qismidir Selin Şenocak O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning temuriylar davri merosini o‘rganishga qaratilgan izchil siyosati bunday izlanishlarga yangi sur’at berayotganini alohida ta’kidladi “O‘zbekiston tarixi nafaqat mamlakat ichida, balki uning merosi tarqoq shaklda aks ettirilgan ko‘plab Yevropa kutubxona va arxivlarida ham saqlanib qolganiga amin bo‘lamiz Mavjud ma’lumotlarga ko‘ra, Amir Temurning “Tuzukoti Temuriy” asari, shuningdek, Alisher Navoiyning chag‘atoy tilida yozilgan ilk devonlari Oksford va Berlindagi mashhur ilmiy-tadqiqot va kutubxona muassasalarida saqlanmoqda. Bundan tashqari, Yevropa arxivlarida birinchi turkiy hukmdor Satuq Bug‘roxonning islom dinini qabul qilganligi haqida hikoya qiluvchi asar bor. Bu yodgorliklar Rossiya imperiyasi va Sovet Ittifoqi davrida Turkistondan olingan Olimning aytishicha, so‘nggi yillarda Yevropaning bir qancha universitetlarida o‘zbek va chag‘atoy tillarini o‘rganish bo‘yicha ta’lim dasturlari yo‘lga qo‘yilgan. Yevropa davlatlari o‘z arxivlarida saqlanayotgan tarixiy merosning qadrini tobora ko‘proq e’tirof etmoqda. 2025 yil inventarizatsiyasi doirasida turli kutubxonalarda 1000 ga yaqin asarlar roʻyxatga olingan. Loyihaning pirovard maqsadi oʻzbekistonlik tadqiqotchilar bilan hamkorlikda “Turkiston raqamli kutubxonasi”ni yaratishdan iborat Frantsiyada tug'ilgan, ajdodlari 1862 yilda Buxoroni tark etgan Shayx Shokir afandi oilasidan bo'lgan Selin Shenocak uchun bu tadqiqot ishi alohida ahamiyatga ega "Har bir o‘qishim bobomning hayotligida amalga oshira olmagan orzusi ushalgan qadamdir. Uning niyatini hayotga tatbiq etish mening burchimdir. O‘zbekiston men uchun begona yurt emas, ajdodlar diyori, Vatanim", - dedi Selin Shenocak