Gölgede ve korumasız. Orta Asya'dan gelen göçmen kadınlar Türkiye'de nasıl yaşıyor, kayboluyor ve ölüyor?

Orta Asya'dan on binlerce kadın çalışmak için Türkiye'ye geliyor. Ancak sıkı göç kuralları ve yasal statü eksikliği genellikle onları izole edilmiş yerel çalışmaya zorlar, kendilerini işverenlere tamamen bağımlı bulurlar – ve şiddete karşı savunmasız kalırlar. Onların ortadan kaybolması, sömürü ve öldürmeleri, topluluklarının neredeyse görünmez kalması bir krize işaret ediyor Yılın başında, iki Uzbek vatandaşı, Durdona Khakimova ve Sayyora Ergashalieva, İstanbul'da bulundu. Bedenleri çöpe atıldı. Acı suçlar Türkiye'de protestolara yol açtı. Kadın aktivistler sokaklara alındı, kadınların güvenliği, özellikle göçmen kadınlar hakkında tartıştı “Bu insanlık dışı. Bu insanlar cezaevinde çürümelidir, ölü Durdona'nın akrabalarından biri diyor. Burada sadece çalışmak için geldi... Bu kızlar hiçbir şeyden masum değildir Türkiye'deki kadınlara karşı şiddet büyümeye devam ediyor. Socio-Political Research için bağımsız merkeze göre, 2025 yılında 420 kadın öldürüldü ve 508 şüpheli koşullarda öldü Protestolara rağmen, suçlar devam ediyor. Toplum Ocak ayında çifte cinayeti tartışırken, Balykesir eyaletinde 2 Mart'ta başka bir kadının kalıntıları keşfedildi. İki ay önce ortadan kaybolan bir Uzbek göçmen olduğuna inanılıyor. DNA sınavının sonuçları henüz yayınlanmadı Uzun bir süre boyunca, Rusya Orta Asya'dan iş göçünin ana yönünü korudu. Ancak 2014 ekonomik krizden bu yana, daha fazla insan vizesiz seyahat, yumuşak kurallar ve kültürel yakınlığı nedeniyle Türkiye'yi seçti Göçmenlerin akışı, özellikle kadınlar, dramatik bir şekilde arttı. Birçok kişi nannies, hemşireler veya ev sahibi olarak çalışıyor Ama zamanla, şeyler değişti. Ekonomik zorluklar ve artan göçmen duyguları, Türk yetkililer politikalarını sıkılaştırdı. 2022'den beri vizeler ve konut izinleri yayınlandı ve yasadışı istihdam daha aktif bir şekilde mücadele edildi İstanbul'daki Kırgızstan Başkonsolosluğu RFE/RL'nin Kırgız servisiyle konuşmada: Verilerimize göre, Kırgızstan'ın yaklaşık 4700 vatandaşı 2024'te sınır dışı edildi. 2025 için, istatistikler hala açıklanmaktadır, ancak rakam aynı olabilir. Yasaların sıkılaşması nedeniyle, yayınlanan konut izinlerinin sayısı keskin bir şekilde azaldı.” Binlerce insan, yasal koruma olmadan gölge ekonomisinde kapanıyor “Evden çalışanlar bazen 3-5 yıl boyunca dışarı çıkmıyorlar. Bazı işler 24 saat dinlenmeden bir gün. Çünkü belgeleri yok, kendilerini savunamazlar, Ryskul, Türkiye'de bir Kırgız aktivisti diyor Ayzharkyn (güvenli nedenlerden dolayı isim değişti) birçok yıl boyunca Türkiye'de yaşayan ve çalışan bir Kırgızlı kadının kızıdır “Annem vize yoktu, bu yüzden burada yasadışı bir şekilde yaşadı. Bir vize alamadım ve yedi yıl boyunca Kırgızstan'a geri dönebilirdim 2023 yılında kadın ortadan kayboldu. Ayzharkin bir hafta boyunca onunla iletişim kuramadı - telefon çıktı. Sonra polise gitti “Annemi üç ay boyunca arıyorduk. Yabancı vatandaşlar biraz dikkat alırlar. Polise gittiğimde, kimse başka bir bilgi topladı, Ayzharkyn dedi Ancak daha sonra araştırmacılar yüzlerce kamerayı incelediler ve düzinelerce insanla röportaj yaptılar. Kadın, Antalya şehrinin Serik bölgesinde özel bir evde görüldü. Sonraki şey belirsiz kalır Şüphelilerden biri vücudunu gömmeye kabul etti Dedi ki: “Yakırda yalan söylediğini söyledim ve “Ben bir baş ağrısım var.” Kontrol ettiklerinde öldüklerini söylediler. Korkmuştum, ne yapacağını bilmiyordum, bu yüzden onu aldım ve onu gömdüm. Onu evinden uzak değil gömdü, kızı dedi 26 Aralık'ta site kazındı ve bir vücut bulundu. Ana sanık, mahkeme kararıyla serbest bırakıldıktan sonra neredeyse iki yıl hapis geçirdi Ayzharkyn, Kırgızstan'dan Türkiye'ye geldi ve bir temyiz açtı “Bir ambulans çağrıldıysa, belki de hayatta kalacaktı. Ama kimseye söylemek yerine, gömüldü. Bunu kaydettik ve tekrar mahkemeye gittik. Dava hala devam ediyor, dedi Birçok durumda, sonuç sadece yasaya bağlı değil, aynı zamanda biri adalet aramaya istekli olup olmadığına bağlıdır Kaliph Türk bir avukattır. Malika Nutieva'nın çıkarlarını temsil etti, vahşi saldırı, köle ticareti ve yıllardır cinsel istismar kurbanı olan bir Kırgız kadını. Türk vatandaşı olan saldırgan 13 yıl hapis cezasına çarptırıldı Avukat, bu tür davalarla ilgili "Mağdur Türkiye'de kalıp kavga ederse sonuçları olur... Ama duruşma sırasında ayrılırsa onu savunacak kimse kalmayabilir" diyor Belgesi olmayan kadınlar için evde çalışmak (hemşire, dadı, aşçı ve temizlikçi olarak) genellikle hayatta kalmanın tek yolu ve aynı zamanda bir tuzak haline geliyor Türkiye'deki bir diğer Kırgız aktivist Sharapat, "'Belgeleriniz yok, burada kalıp çalışmanız gerekiyor...' Tehdit ediliyorlar...' Yasadışı statülerinden yararlanan insanlar var... Bazılarına hiç maaş ödenmiyor" diyor Birçoğu kendilerini neredeyse işverenlerinin evlerinde kilitli buluyor. Türkmenistanlı kadınlar özellikle savunmasız durumda: Ülkeleri pasaport verme kurallarını sıkılaştırdı; pasaportlar yalnızca ülkede verilebiliyor. Ancak çoğu kişi için ayrılma veya sınır dışı edilme, Türkmenistan'dan bir daha ayrılamama anlamına gelebilir Türkiye'deki Türkmen aktivist Diana, "Kadınlarımızın çoğunun belgesi yok. Bundan faydalanarak yakın ilişkiye zorlanıyorlar. Bu genellikle doğrudan şiddet yoluyla oluyor. Sınır dışı edilirlerse, Türkmenistan'a döndüklerinde bir daha ayrılamama riski var. Türkmenistan'da ekonomik kriz var ve tabii ki kimse geri dönmek istemiyor. Çünkü burada, psikolojik ya da fiziksel şiddet ne olursa olsun, hâlâ para kazanıp ailelerine gönderme umudu var" diyor Türkmenistanlı bir göçmen olan Zamira, on yılı aşkın süredir Türkiye'de yaşıyor ve bir evden diğerine taşınıyor "Pasaportumun süresi doldu... Bu yüzden burada yasa dışı kalma riskini göze aldım" diyor İşverenlerin sürekli baskısından bahsediyor: "'İstifa edersen seni polise veririz diyorlar...' O yüzden ödevlere takılıp kalıyoruz. Bize ne söyleniyorsa onu yapmak zorundayız. Beş dakika gecikirsen bağırmaya başlıyorlar. Hatta bazıları ellerini kaldırmaya çalışıyor... Yarım saat geciktiğimde... Bana vurmaya çalıştılar." Zamira, "Polisi gördüğümüzde fare gibi saklanıyoruz" diyor Zamira'ya göre kanuna uyması gereken kişiler tarafından da suiistimaller yaşanıyor: "'Çıkmana yardım edeceğim, seni buradan kurtaracağım ama benimle odaya gelmen gerekiyor' diyorlar.' Bazı polisler bizi taciz ediyor." Birçok şiddet vakası asla gün ışığına çıkmıyor Diana, "Türkmenistan vatandaşlarını ilgilendiren davalar kamuoyunda pek yankı uyandırmıyor" diyor. — Çünkü Türkmenistan'da sivil toplum ve dayanışma çok zayıf. Mesela yurttaşımız Ezhegül Avezova öldü. Öldüğünden, Türkiye'de böyle bir hemşerimizin varlığından bile haberimiz yoktu. Ölümü ancak Aisha adlı bir Türk öğrencinin ölümüyle ilgili hikayeden sonra öğrenildi. Her iki kadın da polis tarafından öldürüldü." RFE/RL, Orta Asya'dan gelen göçmen kadınların durumuyla ilgili soruları Türkiye İçişleri Bakanlığı'na iletti. Yayınlandığı sırada herhangi bir yanıt alınmadı Azattyk Asya © 2026 RFE/RL, Inc. | Tüm hakları saklıdır