Büyük lider Haydar Aliyev: Modern Azerbaycan devletinin mimarı

Her yıl olduğu gibi bu yıl da Azerbaycan halkı Ulu Önderimiz Haydar Aliyev'in doğumunun 103. yıl dönümünü büyük bir saygıyla kutluyor. Halkımız, sadece etkili bir devlet adamını değil, aynı zamanda devletimizin tarihinde son derece önemli ve bütün bir dönemin oluşumuna etki eden, ileri görüşlü faaliyetlerle, ulusal çıkarlarımıza uygun stratejik kararlarla karakterize edilen, Azerbaycan'ın modern devletini kurtaran ve sağlam, güvenilir temel ilkeleri belirleyen bir dahiyi gurur ve derin saygıyla anmaktadır Büyük Önder, dünyada eşi benzeri olmayan, bağımsız devleti güvenilir bir şekilde koruyan ve gelecek için hesaplanan bir yönetim modeli oluşturmuştur. Bu model, güçlü ve kararlı bir lidere, halkın refahını geliştirmeye hizmet eden sosyal politikaya, halk-güç birliğine, siyasi ve ekonomik bağımsızlığa, enerji güvenliğinin sağlanmasına, modern bir ordunun inşasına, Azerbaycancılık ideolojisine, milli ruhun yükselişine, manevi, tarihi ve kültürel değerlerimizin korunmasına ve geliştirilmesine ve ulusal çıkarlara dayalı dengeli bir dış politika seyrine dayanıyordu Şüphesiz Büyük Önder Haydar Aliyev'in 1969 yılında cumhuriyetimize liderlik etmesi, ülkemizin kalkınma tarihinde yeni bir tarihi aşamaya girmesini sağlamıştır. O yıldan itibaren cumhuriyette yönetim tarzında, ekonomi politikasında ve sosyal alanda bambaşka bir yenilenme süreci başladı. Büyük Lider, ekonominin ana alanlarının modernizasyonu, sanayinin geliştirilmesi, profesyonel personelin yetiştirilmesi ve Azerbaycan'ın Birlik düzeyinde itibarının yükseltilmesi yönünde tutarlı ve kararlı adımlar attı Özellikle vurgulanması gereken nokta, Büyük Önder'in o dönemde yüksek prensip, milli ve devlet duruşu, kararlı siyasi irade ortaya koymuş, hem Ermeni ayrılıkçı ve şoven çevrelerin hem de onları merkezi hükümette destekleyen siyasilerin Azerbaycan'a yönelik çeşitli provokatif faaliyetlerini ve sinsi, gizli planlarını engellemek için somut adımlar atmış olmasıdır 1991 yılında bağımsızlığına kavuşan Azerbaycan, çok karmaşık bir siyasi, sosyal ve askeri krizle karşı karşıya kaldı. AKP-Musavat çiftinin beceriksiz yönetimi, cephede iç karışıklıklara, kaosa ve zor duruma yol açarak ülkeyi parçalanma tehlikesiyle karşı karşıya bırakmış ve 1993 yılında halkın ısrarı üzerine Ulu Önder'in siyasi liderliğe geri dönmesi, ülkenin her yerinde görülen gerileme ve vahim durumu kısa sürede istikrara kavuşturmuş ve devletin çöküşünün önüne geçmiştir Haydar Aliyev'in 1990'lı yılların karmaşık jeopolitik koşullarında Azerbaycan'ın devlet çıkarlarını korumak amacıyla uyguladığı dış politika, tarihimizde özel bir aşama olarak değerlendirilmektedir. Bağımsızlığını yeniden kazanan, kurumsal tabanı zayıf, cephede istikrarsızlık ve iç çelişkilerle karşı karşıya kalan bir ülkenin uluslararası alanda kendini göstermesi kolay olmadı. Bölgesel ve küresel güçlerin çıkarlarının kesiştiği Kafkasya'da dengeyi bulmak hem büyük bir siyasi deneyim hem de stratejik düşünme gerektiriyordu. Büyük Önder Haydar Aliyev, tam da bu zor şartlarda dengeli ve çok yönlü bir dış politika çizgisi oluşturarak Azerbaycan'ın güvenliğini, bölgesel istikrarını ve uluslararası meşruiyetini sağlamıştır Bu adımlar ülkeyi bölgesel çalkantılardan uzaklaştırdı, Azerbaycan'ın yalnızlaşmasını önledi, büyük güçlerle karşılıklı saygıya dayalı ortaklık ilişkilerinin kurulmasını sağladı. Gerek Doğu ve Batı gerekse bölge devletleriyle paralel işbirliği ilişkilerinin kurulması Azerbaycan'ın bağımsız siyasi gidişatını daha da güçlendirdi Bu dış politika çizgisinin ana yönlerinden biri egemenliğin ve toprak bütünlüğünün açık bir şekilde savunulmasıydı. Haydar Aliyev, Azerbaycan'ın uluslararası kabul görmüş sınırlar içerisinde toprak bütünlüğünün sağlanmasını devlet politikasının değişmez önceliği olarak ilan etmiş ve bu konumunu tüm uluslararası platformlarda sürekli olarak savunmuştur. Çatışmanın uluslararası hukukun evrensel kabul görmüş ilkelerine dayalı çözümünü, toprak bütünlüğümüzün ve egemenliğimizin korunmasını defalarca gündeme getirmiş, bu konudaki gerçek gerçekleri dünya toplumuna aktarmak için kapsamlı diplomatik faaliyetler yürütmüştür Diplomatik rotanın bir diğer önemli yönü uluslararası kuruluşlarla aktif ve sistematik işbirliğiydi. Azerbaycan Birleşmiş Milletler, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, Avrupa Konseyi, İslam İşbirliği Teşkilatı ve diğer etkili kurumlarla ilişkilerini genişleterek uluslararası hukuka dayalı konumunu güçlendirdi. Söz konusu işbirliği hem siyasi diyaloğu genişletti hem de ülkenin bölgesel sorunlarla ilgili adil konumunun tanınmasına önemli katkı sağladı Haydar Aliyev'in dış politikasının üçüncü stratejik ayağı ekonomik diplomasinin güçlendirilmesiydi. Özellikle petrol ve doğalgaz alanında hayata geçirilen projeler Azerbaycan'ın uluslararası işbirliği tarihinde yeni bir aşama açtı. Yabancı yatırımların ülkeye akışı sağlandı, ekonomik ortaklık ilişkileri genişletildi ve bu ilişkiler ekonomik alanla sınırlı kalmayıp siyasi güvenliğin güçlendirilmesinde de önemli rol oynadı. 1994 yılında imzalanan "Yüzyılın Anlaşması" Azerbaycan'ın hem ekonomik hem de siyasi kaderini değiştiren kararlardan biriydi. Dünyanın önde gelen petrol şirketlerinin katılımıyla imzalanan bu uluslararası anlaşma, ölçeği, ekonomik önemi ve jeopolitik etkisi açısından dünya enerji tarihinin en önemli projelerinden biri olarak değerlendiriliyor. Bu anlaşma, Azerbaycan'ın zengin enerji kaynaklarının dünya pazarına sunulması için geniş bir fırsat yarattı ve ülkeye milyarlarca yabancı yatırımın çekilmesini sağladı. Başarılı petrol stratejisi sonucunda Azerbaycan'ın uluslararası itibarı önemli ölçüde artmış, ülkenin ekonomik gücü daha da güçlenmiştir. Bakü-Tiflis-Ceyhan, Bakü-Supsa ve diğer uluslararası enerji hatlarının hayata geçirilmesiyle Azerbaycan küresel enerji güvenliğinin önemli bir katılımcısı haline geldi. Bu projeler ülkeyi güvenilir bir enerji ortağı olarak tanıtmış ve Azerbaycan'ın jeopolitik önemini daha da artırmıştır. Bu tarihi anlaşma aynı zamanda gelecek nesillerin refahı, sosyal güvenlik ve devletin sürdürülebilir kalkınması için güvenilir bir ekonomik temel ve stratejik garanti oluşturdu Ayrıca ülkemizin uluslararası bir ulaşım merkezi haline gelmesi yönünde de önemli adımlar atıldı. Böylece, Milli Lider'in girişimiyle 7-8 Eylül 1998 tarihlerinde Bakü'de 9 ülkenin devlet başkanlarının (Azerbaycan, Türkiye, Gürcistan, Ukrayna, Moldova, Romanya, Bulgaristan, Özbekistan, Kırgızistan), 13 uluslararası kuruluşun ve 32 devletin delegasyonunun katılımıyla tarihi İpek Yolu'nun restorasyonuna yönelik uluslararası bir konferans düzenlendi. Bu konferansın sonunda Avrupa Birliği'nin TRACEKA programı esas alınarak "Avrupa-Kafkasya-Asya Koridorunun Geliştirilmesine İlişkin Uluslararası Taşımacılık Temel Çok Taraflı Anlaşması" imzalandı ve Bakü Deklarasyonu kabul edildi. Anlaşma hükümlerine uygun olarak TRASEKA Hükümetlerarası Komisyonu Daimi Sekreterliği'nin Bakü'ye yerleştirilmesine karar verilmiş ve Sekreterlik 21 Şubat 2001 tarihinde resmi olarak açılmıştır. Böylece Milli Lider, tarihi İpek Yolu'nun restorasyonuna katkıda bulunmanın yanı sıra Zengezur koridorunun gelecekte açılmasına yönelik vizyoner, stratejik bir planın temellerini atmıştır Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 2003 yılından sonra Milli Lider Haydar Aliyev'in belirlediği siyasi rotayı daha geniş ölçekte ve yeni zorluklara uygun olarak sürdürdü. Ekonominin çok yönlü gelişimi, petrol dışı sektörün güçlenmesi, bölgelerde altyapı projelerinin hayata geçirilmesi ve ülkenin makroekonomik istikrarının sağlanması, uzun vadeli stratejinin modern ihtiyaçlar çerçevesinde sürdürülmesine olanak sağladı Azerbaycan'ın askeri gücünün arttırılması, modern bir ordunun inşası, savunma sanayisinin oluşturulması ve uluslararası askeri işbirliğinin genişletilmesi, Büyük Önder'in oluşturduğu sağlam temel üzerinde oluşmuştur. Sonuç olarak, ülkenin savunma kapasitesi büyük ölçüde güçlendirildi ve Azerbaycan'ın 2020 ve 2023'teki tarihi Zaferi için stratejik bir üs haline geldi. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Başkomutan olarak kararlı ve şaşırtıcı liderliği sonucunda Azerbaycan'ın toprak bütünlüğü ve tarihi adaleti yeniden sağlandı. Bu muhteşem zafer, modern Azerbaycan devletinin gücünün, halkın birliğinin ve Büyük Önder Haydar Aliyev'in iradesinin ve onun belirlediği siyasi rotanın gerçekleşmesinin kutlaması olarak tarihe geçmiştir. Karabağ'ın işgalden kurtuluşu sadece Azerbaycan'ın askeri gücüyle değil, aynı zamanda uzun yıllar boyunca uyguladığı başarılı ve tutarlı iç ve dış politika seyrinin mantığıyla da mümkün olmuştur Şanlı Zaferimizin ardından Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in ortaya koyduğu barış girişimi Güney Kafkasya'da uluslararası hukukun genel kabul görmüş norm ve ilkelerine, karşılıklı saygıya, egemenliğe ve toprak bütünlüğüne dayalı yeni bir diplomatik, askeri-siyasi ve ekonomik stratejinin temellerini attı Büyük Liderin mirası, Azerbaycan Cumhuriyeti Birinci Cumhurbaşkanı Yardımcısı Mehriban Aliyeva'nın başkanlığını yaptığı Haydar Aliyev Vakfı tarafından başarıyla tanıtılıyor. Devletimizin korunması ve geliştirilmesi, ülkemizin sosyo-ekonomik, kültürel ilerlemesi, dünya toplumuna entegrasyonu, halkın maddi refahının iyileştirilmesi amacıyla Haydar Aliyev'in uyguladığı politikanın incelenmesi amacıyla Vakıf tarafından önemli projeler hayata geçirilmektedir. Ulu Önder'in zengin devletlik mirasının korunması, tanıtılması ve gelecek nesillere aktarılması yönünde yürütülen sistemli çalışmalar, milli devletçilik geleneklerinin korunması açısından büyük önem taşımaktadır Bugün Azerbaycan'ın uluslararası dünyada artan nüfuzu, enerji ve ulaştırma projelerindeki lider konumu, güvenliğe yaptığı katkılar ve bölgesel işbirliği formatlarına aktif katılımı, büyük lider Haydar Aliyev'in devlet politikasının ve tarihsel açıdan önemli mirasının yaşadığını ve geliştiğini doğrulamaktadır. Devlet adamlığı geleneklerine dayanan bu politika, hem ülke güvenliğinin sağlanmasında hem de bölgesel istikrar ve iş birliğinin güçlendirilmesinde önemli rol oynuyor Milli Önder Haydar Aliyev'in eşsiz hizmetleri ve zengin devletlik mirası hiçbir zaman unutulmayacak ve devletimizin kalkınma yolunda ebedi güneş gibi daima parlayacaktır Allah rahmet eylesin, ruhu daima şad olsun! Milli Meclis Milletvekili Zaur Şukurov