“Termez diyaloğu farklı görüşlere açıktır ve dışlayıcı bloklar yaratmayı amaçlamaz” - Eldor Aripov

Eldor Aripov. Fotoğraf: Stratejik ve Bölgelerarası Araştırmalar Enstitüsü'nün basın servisi "Termez diyaloğu farklı görüşlere açıktır ve ayrıcalıklı bloklar yaratmayı amaçlamaz" — Eldor Aripov Özbekistan, Stratejik ve Bölgesel Çalışmalar Enstitüsü müdürü Eldor Aripov Gazeta ile yaptığı röportajda, Özbekistan'ın Tirmez Diyaloğu'nu Orta ve Güney Asya işbirliği için açık bir platform olarak desteklediğini ve Afganistan'ı gelecekteki bölgesel bağlantının temel dayanağı olarak gördüğünü söyledi. Ўзбек тилида O'zbek tilida На русском языке Today, 21:39 Politika Fotoğraf: Stratejik ve Bölgelerarası Araştırmalar Enstitüsü'nün basın servisi Geçen hafta Taşkent, Orta ve Güney Asya Arasındaki Bağlantı Konulu Termez Diyalogunun İkinci Toplantısına ev sahipliği yaptı Gazeta, Özbekistan Devlet Başkanı Stratejik ve Bölgesel Araştırmalar Enstitüsü (ISRS) Direktörü Eldor Aripov ile Termez Diyaloğu'nun hedefleri, Afganistan'ın iki bölgeyi birbirine bağlamadaki rolü ve Özbekistan'ın bu platformun geleceğine ilişkin vizyonu hakkında konuştu — Afganistan, Orta ve Güney Asya'yı birbirine bağlayan bağlantı vizyonunun merkezinde yer almaktadır. Coğrafi konumu, iki bölge arasında doğal bir köprü olma rolünü tarihsel olarak belirlemiştir.Gazeta'da reklam Yüzyıllar boyunca Orta, Güney, Orta Doğu ve Doğu Asya bölgelerini birbirine bağlayan en önemli ticaret yollarından bazıları günümüz Afganistan topraklarından geçmiştir. Burada ne zaman barış ve istikrar hüküm sürse, genişleyen ticaretten, kentsel büyümeden ve canlı kültürel ve bilimsel alışverişten tüm bölge yararlandı Ancak on dokuzuncu ve yirminci yüzyıllarda dış güçler arasındaki jeopolitik rekabet ve ardından onlarca yıl süren çatışmalar bu doğal bağlantıları bozdu. Sonuç olarak Orta ve Güney Asya sadece siyasi olarak değil aynı zamanda altyapı açısından da bölünmüş durumda Bugün, istikrarlı ve gelişen bir Afganistan olmadan bölgeler arası bağlantının tam potansiyelinin gerçekleştirilemeyeceği giderek daha açık hale geliyor. Bu sadece güvenlik meselesi değil aynı zamanda ekonomik kalkınma meselesidir Özbekistan, Afganistan'ın bir sorun kaynağı olarak değil, bölgesel sorunların çözümünün bir parçası olarak görülmesi gerektiğini sürekli olarak savundu. Taşkent'in Afganistan'ın bölgesel işbirliği çerçevelerine entegrasyonunu teşvik etmeyi amaçlayan kapsamlı bir strateji izlemesinin nedeni budur İkili ticari ve ekonomik işbirliği aktif olarak gelişiyor. Son üç yılda istikrarlı bir olumlu eğilim gözlendi. 2025 yılında ikili ticaret cirosu 1,7 milyar dolara ulaştı; bu, bir önceki yıldaki 1,1 milyar dolara kıyasla %55 artış anlamına geliyor Bu stratejinin önemli bir bileşeni sınır ötesi altyapının geliştirilmesidir. Özbekistan tarafından kurulan Uluslararası Ticaret Merkezi Termez ve Termez Kargo Merkezi taşımacılık ve lojistik merkezi ikili bir amaca hizmet ediyor: Ticaretin genişlemesini kolaylaştırırken aynı zamanda uluslararası insani yardımın ulaştırılmasında kilit kanallar olarak işlev görüyorlar Ayrıca elektrik ihracatından, Orta Asya'yı Hint Okyanusu limanlarına bağlayan en kısa kara koridorunu kurma potansiyeline sahip Termez-Mazar-i Şerif-Kabil-Peşaver demiryolu projesinin geliştirilmesine kadar pratik iş birliği projelerini hayata geçiriyoruz Demiryolunun faaliyete geçmesiyle Pakistan ile Özbekistan arasındaki kargo geçiş süresini 35 günden sadece 3−5 güne indirecek, nakliye maliyetlerinin ise %40 oranında azalması bekleniyor Afganistan aslında bölgenin çevresi değil, en önemli bağlantı halkasıdır — Bu kesinlikle zorlu bir görev ama tamamen gerçekçi. Temel argüman, Afganistan'ın entegrasyonunun yalnızca Kabil'in değil, aynı zamanda tüm komşu devletlerin çıkarlarına da hizmet ettiğidir Afganistan için bu, yatırım, istihdam yaratma, altyapı geliştirme ve genişletilmiş ekonomik fırsatlar anlamına geliyor. Orta ve Güney Asya ülkeleri için yeni ulaşım koridorları, daha geniş pazarlar ve gelişmiş bölgesel güvenlik sunuyor Afganistan'ı tecrit etme politikasının son yıllarda beklenen sonuçları vermekte başarısız olduğunu kabul etmek önemlidir. Ne kalıcı bir güvenlik sağladı ne de ekonomik istikrar. Tam tersine, kalkınma fırsatlarının eksikliği çoğu zaman kayıt dışı ekonominin, uyuşturucu kaçakçılığının, düzensiz göçün ve diğer ulusötesi tehditlerin devam etmesine katkıda bulunmaktadır Dolayısıyla bugünkü soru, Afganistan'ın bölgesel kalkınmaya dahil olup olmayacağı değil. süreçler. Asıl soru, bu tür bir katılımın, tüm paydaşların çıkarlarını dikkate alarak, kademeli ve sorumlu bir şekilde nasıl sağlanacağıdır Termez Diyaloğu'nun ele almaya çalıştığı zorluk tam olarak budur. Hükümetlerin, uluslararası kuruluşların, uzman topluluğunun ve Afgan tarafının temsilcileri arasında doğrudan katılım için bir platform sağlayarak ticaret, ulaştırma, enerji ve güvenlik alanlarında pratik çözümler arayışını kolaylaştırıyor — Orta ve Güney Asya arasındaki işbirliği potansiyeli mevcut etkileşim düzeyinin çok üzerindedir Her şeyden önce idari, tarife ve tarife dışı engeller varlığını sürdürüyor. Teknik standartlardaki farklılıklar, hantal gümrük prosedürleri ve mevzuat uyumunun yetersiz olması, işletme maliyetlerini artırmakta ve yatırım faaliyetlerini kısıtlamaktadır İkinci büyük zorluk ise yetersiz ulaşım ve lojistik bağlantısıdır. Coğrafi yakınlıklarına rağmen bölgeler hâlâ yeterli sayıda güvenilir ve etkin ulaşım koridorundan yoksundur Bu nedenle ulaştırma koridorlarının geliştirilmesi yalnızca bir altyapı meselesi değil aynı zamanda ekonomik entegrasyonun temel ön koşullarından biridir Son olarak, iş dünyası, uzmanlar ve devlet kurumları arasında doğrudan katılım eksikliği devam ediyor. Termez Diyaloğu büyük ölçüde bu boşluğu kapatmak için kuruldu — Her şeyden önce ulaştırma, lojistik, enerji, ticaret ve dijital ekonomi. Bölgelerimiz birbirini tamamlayıcı niteliktedir. Orta Asya, güney rotaları üzerinden küresel pazarlara daha geniş erişim arayışındayken, Güney Asya ülkeleri güvenilir ulaşım koridorlarına, enerji kaynaklarına ve ekonomik işbirliği için yeni fırsatlara ihtiyaç duyuyor Altyapı projeleri ayrı bir önem taşıyor. Bunlar yalnızca ticari büyümeyi teşvik etmekle kalmıyor, aynı zamanda ülkeler arasında kalıcı ekonomik karşılıklı bağımlılık da yaratıyor ve bu da başlı başına istikrar için önemli bir faktör haline geliyor Aynı zamanda kültürel ve eğitimsel işbirliğinde de muazzam bir potansiyel mevcuttur. Orta ve Güney Asya, asırlık tarihi bağlarla ve ortak kültürel ve entelektüel mirasla birleşiyor. Bugün öncelik, yeni etkileşim biçimleri yaratmaktan çok, tarihsel olarak bölgelerimizi birbirine bağlayan doğal bağları yeniden kurmak ve geliştirmektir Uzun vadeli bir ortaklığın temel itici gücü tam olarak ekonomik pragmatizm ile kültürel ve eğitimsel işbirliğinin birleşimidir — Termez Diyaloğu, cumhurbaşkanı Shavkat Mirziyoyev'in Orta ve Güney Asya arasındaki bağlantıyı güçlendirmeyi amaçlayan küresel girişiminin pratik bir somut örneğini temsil ediyor. Bu stratejik vizyon, oybirliğiyle uluslararası destek aldı ve 2022'de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun özel kararıyla resmen onaylandı Özünde platform, Özbekistan'ın açıklık, iyi komşuluk ve karşılıklı yarar sağlayan işbirliği ilkelerine dayanan çağdaş dış politikasının canlı bir yansımasıdır Son yıllarda Orta Asya aktif bir işbirliği alanına dönüştü. Bölge içi ticaret önemli ölçüde arttı, yatırım bağları genişledi ve sanayi, enerji, ulaştırma ve tarım alanlarında onlarca ortak proje hayata geçiriliyor Bugün amaç, bu olumlu deneyimi daha geniş Orta ve Güney Asya alanına yaymaktır Aynı zamanda Tirmez Diyaloğu hiçbir partiye yönelik değildir ve dışlayıcı bloklar oluşturma amacı taşımamaktadır. Aksine, felsefesi farklı bakış açılarının ve çıkarların temsil edilebileceği açık ve kapsayıcı bir diyalog platformu oluşturmaktır Özbekistan için dış rekabet nesnesi olarak değil, işbirliği, kalkınma ve ortak sorumluluk için bağımsız bir alan olarak algılanan bir bölgenin şekillendirilmesine yardımcı olmak önemli — Termez Diyaloğu'nu yalnızca zorlukları tartışmaya değil aynı zamanda pratik çözümler geliştirmeye odaklanan uzun vadeli bir platform olarak görüyoruz Bu yılki genel kurul oturumunun Asya'da Etkileşim ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CICA) ile ortaklaşa düzenlenmesi dikkat çekicidir. Forum sadece uzman topluluğunun üyelerini değil aynı zamanda politika yapıcıları ve uygulayıcıları da (üst düzey yetkililer ve çeşitli ülkelerden ekonomi, ulaştırma ve maliye bakan yardımcıları da dahil olmak üzere ilgili hükümet kurumlarının temsilcileri) bir araya getirdi Bu, diyaloğun giderek tamamen uzman tartışmasının sınırlarının ötesine geçtiğini ve bir platform haline geldiğini gösteriyor. ticaret, ulaştırma, yatırım, enerji ve bölgesel kalkınma alanlarında somut girişimlerin ilerletilmesi için Uzun vadede, Termez Diyaloğu'nu devlet kurumlarını, uzman topluluğunu, uluslararası kuruluşları ve özel sektörü birbirine bağlayan sürdürülebilir bir ortaklıklar ağı olarak tasavvur ediyoruz Ayrıca platform altında sadece Özbekistan'da değil, Orta ve Güney Asya'nın diğer ülkelerinde de etkinlikler düzenlemekle ilgileniyoruz. Bu, katılımı genişletecek, bölgenin geleceğine yönelik ortak sorumluluk duygusunu güçlendirecek ve ortak projelerin daha etkili şekilde ilerlemesini kolaylaştıracaktır Tirmez Diyaloğu'nun temel misyonu, karşılıklı olarak kabul edilebilir çözüm arayışlarını kolaylaştıran bir güven ve pratik işbirliği ortamını teşvik etmektir Bu web sitesindeki materyaller önceden yazılı izin alınmadan çoğaltılamaz veya dağıtılamaz Teşekkür ederim. Mesajınızı aldık ve hatayı yakında düzelteceğiz