Ermenistan'da 7 Haziran seçimleri - Rusya'nın Batı ile gizli mücadelesi - YORUM

Ermenistan'da 7 Haziran'da yapılacak parlamento seçimleri, ülke tarihinin en skandal ve önemli seçimleri olarak değerlendiriliyor. Muhalefet ile iktidar arasında uzun süredir devam eden mücadele, pazar günü sandıkta ölüm kalım mücadelesine dönüşecek. Meclis'te 101 sandalye için verilen mücadele aslında siyasi bir rekabet olmaktan çıktı. Çünkü seçimler hem ülkenin iç siyasi geleceği hem de bölgedeki jeopolitik dengeler açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor Şu anda asıl mücadelenin iktidar partisi ile intikamcı ve Rusya yanlısı muhalefet arasında olduğunu belirtmek gerekir. Bu nedenle sonuçlar egemen bir devlet olarak Ermenistan'ın geleceğini belirleyecektir. Çünkü intikamcıların iktidara gelmesi, Ermenistan'ın yeniden Rusya'nın boyunduruğu altına girmesi ve barış gündeminin saldırıya uğraması anlamına geliyor. Bu bile başlı başına ülkenin varlığını sorgulatıyor. İlginçtir ki parlamentoya girebilmek ve görev dağılımına katılabilmek için siyasi güçlerin bazı engelleri aşması gerekiyor. Örneğin partiler için bu barajın, verilen oyların yüzde 4'ünü, üç partiden oluşan ittifaklarda yüzde 8'i, dört ve daha fazla partiden oluşan ittifaklarda ise yüzde 10'u aşması gerekiyor İktidar ve muhalefetin aylardır başlattığı seçim kampanyası aslında Rusya ile Batı arasında Ermenistan'da nüfuz savaşı anlamına geliyor. Kremlin bu seçimlerde açıkça Samvel Karapetyan, Arman Tatoyan ve Robert Kocharyan'ı destekliyor ve seçimleri Nikol Paşinyan'ı iktidardan uzaklaştırma şansı olarak değerlendiriyor. Bunun için Rusya'daki siyasi çevreler tarafından bazı adımlar atılıyor. Örneğin Rus istihbaratının kontrolündeki ağlar, Ermeni toplumunda korku, güvensizlik ve kaos yaratmaya çalışıyor ve "Paşinyan kalırsa Azerbaycan'la yeni bir savaş olacak", "Paşinyan, Ermenistan'ı Türkiye ve Azerbaycan'ın vilayeti haline getiriyor", "Paşinyan, Ermenistan'ı kısmen Azerbaycan'a verecek" gibi tezler kullanılıyor. Rusya'da yaşayan Ermeni diasporası da mali kaynakları kullanarak, seçim günü Ermenileri Rusya'dan Erivan'a taşıyacağını ve Paşinyan'a karşı oy kullanacağını belirtiyor. Aynı zamanda Rusya, seçim öncesinde Ermenistan'dan ithal ettiği bazı sebze ve meyvelerde tutarsızlıklar bulduğunu ve ithalatını durdurduğunu duyurdu. Bununla birlikte binlerce çiftçide mevcut iktidara karşı memnuniyetsizlik yaratıp bu kişilerin oylarını seçimde kullanma planı ortalıkta dolaşıyor. Listelenenler, Kremlin'e yakın çevrelerin Ermenistan'daki seçimlere müdahale ettiği birçok örnekten sadece birkaçı Paşinyan da Rusya'nın gücünü ve nüfuzunu etkisiz hale getirmek için Batı'dan ve ABD'den yardım istiyor. Memnun olmayan çiftçileri ve ihracatçı işadamlarını memnun etmek için sübvansiyonlar ve tazminatlar vaat ediyor, başka yönlerde pazarlar vaat ediyor ve Avrupa ile pazarlık yapıyor. Ayrıca AB, Ermeni çiftçilere 50 milyon euro destek sözü de veriyor. Bütün bunlar gerilimi azaltmayı, Kremlin'in baskısını ve nüfuzunu en aza indirmeyi amaçlıyor Yukarıda da belirttiğimiz gibi Moskova'nın tehdit ve tehdit listesi oldukça geniştir. Seçim arifesinde Rusya, Ermenistan'ı gaz bombalarıyla ve Avrasya Ekonomik Birliği'yle tehdit etti. Bu bir ekonomik ve politik baskı dalgası olarak değerlendiriliyor. 2013 yılında Erivan ile Moskova arasında gaz satışına ilişkin anlaşma imzalandı ve bugün Ermenistan Rusya'dan gazı dünya piyasa fiyatından daha ucuza alıyor. Mayıs ayının sonunda Rus tarafı, Erivan'ın Batı rotasına devam etmesi halinde anlaşmanın tek taraflı olarak iptal edilebileceğini açıkladı. Moskova aynı zamanda Ermenistan'ın AB ile AB arasında seçim yapmasını talep ediyor. Çünkü Kremlin'e göre Erivan'ın AB standartlarına geçişi AB'nin ekonomik güvenliğine vurulan bir darbedir. Ancak ilginçtir ki, tüm bu baskılara rağmen Paşinyan'ın ekibi tarafsızlığını korumaya çalışıyor ve henüz Kremlin'e sert bir yanıt vermedi Ermenistan'daki seçimlerle ilgili dikkat çeken bir diğer nokta ise teknik ve hukuki değişikliklerdir. Daha önce parlamentoya giren parti koalisyon için 2 partiyi daha seçebiliyor olsaydı bu kısıtlama zaten kaldırılmıştı. Bu da seçimleri daha gergin bir aşamaya getiriyor 7 Haziran'da yapılması planlanan seçimleri diğerlerinden ayıran özellik bu kez mücadelenin 18 parti ve blok arasında olması. İktidardaki "Vatandaş Sözleşmesi" diğer parti ve bloklardan farklı olarak Azerbaycan'la barış çizgisini, Batı ile bütünleşmeyi ve Rusya'ya mesafeyi savunuyor. Üç ana rakibi var: Rus-Ermeni milyarder Samvel Karapetyan'ın "Güçlü Ermenistan" ittifakı, eski cumhurbaşkanı Robert Koçaryan'ın "Ermenistan" bloğu, işadamı Gagik Tsarukain'in "Çiçek Açan Ermenistan" partisi. Bu üç blok ve parti doğrudan Rusya'nın desteğiyle hareket ediyor Samvel Karapetyan'ın "Güçlü Ermenistan" partisi aracılığıyla ortaya çıkması, Kremlin'in eski muhafızlara, yani Robert Koçaryan ve Serj Sarkisyan'a alternatif yaratması olarak değerlendiriliyor. Moskova, toplumda nefret kazanan eski politikacılara alternatif olarak hayırsever kisvesi altında kendi adamını yaratıyor. Bugün medya araçları ve sosyal ağlar aracılığıyla "Güçlü Ermenistan" Paşinyan'ın ana rakibi olarak sunuluyor. Rusya şemsiyesine dönmek, kilisenin otoritesini yeniden tesis etmek, Azerbaycan'la müzakerelerde sert tutum sergilemek gibi platformları açıkça kullanıyor. Ancak anketlerde güçlü bir notu yok. Çeşitli uluslararası ve yerel araştırma merkezlerinin raporlarına göre derecelendirmesi yüzde 6 ila 13 arasında değişiyor. Bu, Moskova'nın büyük planının iflasa doğru gittiğinin işareti Ermenistan'ın ikinci cumhurbaşkanı Robert Koçaryan'ın "Ermenistan" bloğu, 2021 seçimlerinde 27 milletvekili çıkarsa da 7 Haziran seçimlerine ciddi anlamda zayıflamış ve bölünmüş bir şekilde girdi. Klasik intikamcılık, Azerbaycan karşıtı ve Türk sloganları sadece seçmenleri değil blok içindeki bazı kesimleri de rahatsız etti. Ayrıca Kocharya'nın toplumdaki nefreti, yolsuzluk ve rüşvet skandalları da onun reytingini ciddi şekilde etkiliyor. Her ne kadar Kremlin tarafından desteklense de son haberlere göre Koçaryan bloğu oyların yalnızca yüzde 3'ünü alabiliyor. Bu intikamcılığın sonu demektir. Bu aynı zamanda klasik intikamcılığın ve Karabağ söyleminin Ermeni toplumunda artık alıcısının kalmadığını da açıkça gösteriyor. Ermeni seçmenler Kocheryan'ın barışçıl bir gelecek değil, yeni bir savaş vaat ettiğini anlıyor İş adamı Gagik Tsarukyan'ın "Çiçek Açan Ermenistan" partisinin durumu pek iyi değil. 2021 seçimlerinde parlamentoya giremeyen parti, yaptığı açıklamalar ve platformlarla Kremlin'in kuklası olduğunu kanıtladı. Lüks yaşamı ve düğün törenleriyle toplumun nefret ettiği Tsarukyan'ın reytingi ise sadece yüzde 1. Bu nedenle son umudu seçimden sonra koalisyona katılmak Başkanlığını Gurgen Simonyan'ın yaptığı ve Batı eğilimli bir platformu ve Ermenistan'ın Rusya liderliğindeki tüm bloklardan derhal çekilmesini savunan Ermenistan Meritokrat Partisi, IRI anketinde yüzde 2 oy aldı. Gerekirse iktidar ekibiyle koalisyona gidileceği varsayılabilir Vakhtila Paşinyan'ın ekibinde yer alarak Erivan belediye başkanlığı görevini yürüten Hayk Marutyan, görevinden ve ekibinden ayrılarak "Yeni Guvva" partisini kurdu ve seçimlere katılmayı planlıyor. Hem Paşinyan'ı hem de Koçaryan'ı sert bir şekilde eleştiriyor ve kendisini alternatif bir güç olarak sunuyor. Samvel, Karapetyan'la ittifak kuracağını da dışlamıyor. Ancak son gelen haberlere göre (22 Mayıs) seçimlere katılmak için barajı geçemiyor Ermenistan'ın ilk cumhurbaşkanı Levon Ter-Petrosyan'ın "Ermeni Ulusal Kongresi" partisi seçimlere bloksuz olarak doğrudan katıldı. Ana hedefleri hükümeti değiştirmek olduğundan Samvel, Karapetyan bloğuyla koalisyon kurabilir. Çünkü seçimlerden önce bunu yapmaya çalıştı ama başaramadı. Ancak seçmenlerin bu partiye olan desteği ciddi anlamda düşük. IRI ve EVN anketlerine göre partinin reytingi yüzde 1-2 civarında. Bu yüzde 4 sınırını aşamayacağının işareti Nikol Paşinyan'a alternatif olarak hazırlanan ve başarısız olan insan hakları savunucusu Arman Tatoyan, "Birlik Kanatları" partisiyle seçimlere giriyor. Azerbaycan'a karşı önyargısı ve aptalca konuşmalarıyla anılan Tatoyan, Serj Sarkisyan'a yakınlığıyla tanınıyor. Şubat ayında kamuoyu yoklamalarına göre yüzde 2,5 oy aldı ama şu anda seçim oranı yalnızca yüzde 1. Bunun nedeni ise ortaya çıkan skandaldır. Dolayısıyla partinin seçim kampanyası beş ayda 2,5 milyon dolara mal olmuş olabilir ve Kremlin bağlantılı yapılarla bağlantılı Rus siyasi danışmanlarıyla koordinasyon içinde olduğuna dair kanıtlar var 2021 seçimlerinde başarısızlıkla karşı karşıya kalan Edmon Marukyan'ın geçmişte Paşinyan'ın özel görevlerde büyükelçisi olarak görev yapması, bir süre Ermeni toplumunda hükümetin cep muhalefeti olduğu yönünde konuşmalara neden oldu. Yaptığı açıklamalar ve açıklamalar kendisinin bu göreve aday olmadığını gösteriyor. Amacı sadece parlamentoya girmek. Ancak son kamuoyu yoklamalarına göre puan sadece 2 bir yüzdedir. Paşinyan'la koalisyon kurma planının son anda ortaya çıkabileceği varsayılabilir Aram Sarkisyan'ın kurduğu "Republika" partisi Batı ve Avrupa değerlerini savunuyor. İki kez "Vatandaş Anlaşması" ile koalisyon kurdu. Nikol Paşinyan, iç politikada pek çok konuda (özellikle Batı'ya yönelim hattında) hükümetle aynı pozisyonu alıyor ve "demokratik güçler" platformunda onunla ittifak yapıyor. 4 Haziran'da Devlet Televizyonunda yapılan resmi tartışmada Paşinyan, Karapetyan ve Koçaryan'ın seçimlere katılımının yasa dışı ilan edilmesini ve kayıtlarının iptal edilmesini talep etti. Partinin reytingi yüzde 2,2-3,5. Yine de Paşinyan'ın ekibiyle koalisyon kuracağı varsayılabilir Bunların yanı sıra "Cumhuriyet Mitingi", "Ermenistan Hıristiyan Demokrat Partisi", "Demokratik Konsolidasyon", "Göçebe Ulusal Diriliş ve Uyanış Partisi", "Ulusal Demokratik Kutup" ittifakı ve "Reformcular" partisi de seçimlere katılacak. Ancak bu siyasi partilerin hiçbiri seçim barajını geçemiyor. Aynı zamanda yüzde 1 oy alan "Tüm demokratik güçlere karşı" ve "Demokrasi, hukuk ve düzen" partileri de var Genel olarak Paşinyan liderliğindeki iktidar partisinin notunun yüzde 36 ile 49 arasında değiştiğini söyleyebiliriz. Seçimlerin en büyük stratejik önemi Azerbaycan'la barış sürecine doğrudan etkisidir. Paşinyan, seçimleri kazanması halinde anayasa referandumu yapacağını açıkladı. Bu, Azerbaycan'ın meşru şartının ve talebinin yerine getirilmesi demektir Kullanırken sitedeki materyallere başvurmak önemlidir. Web sayfalarında bilgi kullanıldığında hiperlink ile referans verilmesi zorunludur