Pisa Kulesi eğilmesine rağmen neden yıkılmıyor? | T24

Pisa Kulesi, İtalya'nın en simgesel yapılarından biri olarak kabul ediliyor Ancak yana yatmış tek yapı o değil. Hollanda'daki "Dans Eden Evler"den Çin'deki Tiger Hill Pagoda'ya kadar dünyanın farklı yerlerinde eğilmiş birçok ünlü yapı var Peki bu yapılar neden eğiliyor? Ve neden eğilmeleri mutlaka yıkılacakları anlamına gelmiyor? Hollanda'daki Delft Teknoloji Üniversitesi'nde zemin mühendisliği alanında çalışan Doç. Dr. Mandy Korff'a göre yapıların bir tarafa eğilmesinin birkaç farklı nedeni var Bazı durumlarda, örneğin Hollanda'daki ünlü "Dans Eden Evler"de olduğu gibi, bunun nedeni kullanılan temel sistemi Korff "Amsterdam şehir merkezindeki evlerin çoğu ahşap kazıklar üzerine inşa edildi" diyor Bu kazıkların binaların duvarlarının ve cephelerinin altına çifter çifter yerleştirildiğini anlatıyor Kazıklar, yumuşak kil, turba veya kumdan oluşan zeminin yaklaşık 12 metre altına kadar uzanıyor "Kazıklar sağlam kalırsa evlere hiçbir şey olmaz" diyor Ancak bu kazıklar zamanla çürümeye ya da bozulmaya başlarsa çatlaklar oluşabildiğini söyleyen araştırmacıya göre eşit olmayan aşınma veya ağırlık dağılımı da binaların zaman içinde eğilmesine yol açabiliyor Zemin koşulları da yapıların yana eğilmesine neden olabiliyor. Pisa Kulesi'nin durumu da buna örnek Pisa Üniversitesi'nden zemin mekaniği ve temel sistemleri profesörü Nunziante Squeglia, kulenin eğimini takip eden ekibin üyelerinden biri Squeglia, BBC radyo programı Witness History'ye yaptığı açıklamada "Kule, zeminin aşırı yumuşak olması nedeniyle inşaatın en başından itibaren eğilmeye başladı. Yaklaşık üç ila dört metre çöktü" diyor Bazı yapılar ise insan müdahalesi nedeniyle değişen zemin koşulları yüzünden eğiliyor. Hollanda'nın Delft kentindeki Oude Kerk yani Eski Kilise'nin kulesi buna örnek gösteriliyor Korff "Pisa Kulesi kadar bilinmese de benzer şekilde eğiliyor" diyor "Kanal tarafına doğru eğiliyor çünkü kanal açılırken zeminin bir kısmı kazıldı. Bir taraf daha yumuşak hale geldi. Yapıyı dik tutacak basınç azalınca bina inşa edilir edilmez eğilmeye başladı." Yeraltı suyundaki değişiklikler de yapıların eğilmesine yol açabiliyor. Korff bazı hallerde ise yapıların bilerek eğik inşa edildiğini söylüyor Korff, "Amsterdam'daki birçok ev öne doğru eğik şekilde yapılmıştır çünkü geçmişte tüccar evleri böyle inşa edilirdi" diyor Bu evlerin çoğunun kanal kenarında depo olarak kullanıldığını anlatan Korff, malların binaya daha kolay taşınabilmesi için yapıların özellikle öne doğru eğimli yapıldığını söylüyor "Bu yüzden öne doğru eğilmeleri bir sorun olduğu anlamına gelmiyor. Ama yana doğru eğiliyorlarsa bunun bilinçli yapılmadığını anlarsınız." Peki bu kadar çok eğik yapı varken neden daha fazla endişelenmiyoruz? Korff'a göre bir binanın eğilmiş olması, yapısal olarak güvensiz olduğu anlamına gelmiyor "Yapının gerçekten dengesiz hale gelmesi için oldukça fazla eğilmesi gerekir" diyor Ancak bazı durumlarda eğimin düzeltilmesi gerekiyor. Pisa Kulesi de bunlardan biri Kule daha inşaatın başında eğilmeye başlamış olsa da 20'nci yüzyılda yapılan ölçümler eğimin giderek arttığını gösterdi 1989'de İtalya'nın Pavia kentindeki Civic Tower'ın çökmesi ise dönüm noktası oldu Squeglia'ya göre bu olay "tetikleyici" oldu ve Pisa Kulesi bir yıl sonra ziyarete kapatıldı Kuleyi güvenli hale getirmek için hafifçe doğrultmaya yönelik birçok fikir ortaya atıldı Squeglia "Seçilen yöntem toprak çıkarılması oldu" diyor "Kuleye dokunmadan, temelin kuzey tarafındaki 37 metreküplük toprak çıkarıldı." Ancak Korff'a göre bu yöntem sıradan bir çözüm değil "Bu Pisa'ya özgü çok özel bir durum. Normal koşullarda böyle bir yöntem uygulanmaz" diyor Amsterdam'daki evlerde olduğu gibi ahşap kazıklar üzerine kurulu yapılarda, temellerin değiştirilmesi eğimin daha fazla artmasını engelleyebiliyor. Ancak bu yöntem zemin katın tamamen sökülmesini gerektiriyor Korff, bazen bir binanın otomobil kaldırır gibi krikolarla yukarı kaldırılarak da düzeltilebildiğini söylüyor. Ancak bunun bazen faydadan çok zarar verebildiğini belirtiyor "Yapı çok eğilmişse tamamen düz hale getirmek de tehlikeli olabilir çünkü bina zamanla bu eğik duruma uyum sağlamış oluyor" diyor "En azından durumu daha kötü hale getirmemek için çok dikkatli olmak gerekir." Korff'a göre bugün mühendisler binalarla ilgili neredeyse her şeyi yapabilecek teknolojiye sahip Korff'un araştırmasına göre yalnızca Hollanda'da ahşap kazıklar üzerine kurulu yaklaşık 75 bin ev hasar riski altında. Yüzeye yakın temellere sahip olduğu için risk taşıyan yapıların sayısı ise bunun yaklaşık üç katı Üstelik bu sorunların gelecekte daha da büyümesinden endişe ediliyor Korff "İklim değişikliği ve yeraltı suyundaki değişimler nedeniyle bazen daha hızlı bozulmalar görüyoruz" diyor Yeraltı su seviyesi düştüğünde ahşap kazıklar havayla temas ediyor ve bu da çürümeyi hızlandırabiliyor Yeraltı suyundaki değişiklikler zeminin katmanlarını da etkileyerek farklı temel sistemlerine sahip binalarda yeni sorunlara yol açabiliyor Ancak Korff bunun yavaş ilerleyen bir süreç olduğunu vurguluyor 2001'de tamamlanan 11 yıllık çalışmalar sonucunda kulenin eğimi 40 santimetreden fazla azaltıldı Mühendisler, kulenin en az 200 yıl boyunca güvenli kalacağını düşünüyor Çerezler, bir web sitesinden gönderilen ve kullanıcının web tarayıcısı tarafından kullanıcının bilgisayarında, kullanıcı gezinirken saklanan küçük veri parçalarıdır. Tarayıcınız her mesajı çerez adı verilen küçük bir dosyada saklar. Sunucudan başka bir sayfa talep ettiğinizde, tarayıcınız çerezi sunucuya geri gönderir. Çerezler, web sitelerinin bilgileri hatırlaması veya kullanıcının tarama etkinliğini kaydetmesi için güvenilir bir mekanizma olacak şekilde tasarlanmıştır Bu tanımlama bilgileri, web sitesinin çalışması için gereklidir ve sistemlerimizde kapatılamaz. Bunlar genellikle yalnızca sizin işlemlerinizi gerçekleştirmek için ayarlanmıştır. Bu işlemler, gizlilik tercihlerinizi belirlemek, oturum açmak veya form doldurmak gibi hizmet taleplerinizi içerir. Tarayıcınızı, bu tanımlama bilgilerini engelleyecek veya bunlar hakkında sizi uyaracak şekilde ayarlayabilirsiniz ancak bu durumda sitenin bazı bölümleri çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizin performansını ölçebilmemiz ve iyileştirebilmemiz için sitenin ziyaret edilme sayısını ve trafik kaynaklarını sayabilmemizi sağlar. Hangi sayfaların en fazla ve en az ziyaret edildiğini ve ziyaretçilerin sitede nasıl gezindiklerini öğrenmemize yardımcı olurlar. Bu tanımlama bilgilerinin topladığı tüm bilgiler derlenir ve bu nedenle anonimdir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz sitemizi ne zaman ziyaret ettiğinizi bilemeyiz Bu tanımlama bilgileri, videolar ile canlı sohbet gibi gelişmiş işlevler ve kişiselleştirme olanağı sunabilmemizi sağlar. Bunlar, bizim tarafımızdan veya sayfalarımızda hizmetlerinden faydalandığımız üçüncü taraf sağlayıcılarca ayarlanabilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu işlevlerden tümü veya bazıları doğru şekilde çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizde reklam ortaklarımız tarafından ayarlanır. Bunlar, ilgili şirketler tarafından ilgi alanları profilinizi oluşturmak ve diğer sitelerde alakalı reklamlar göstermek için kullanılabilir. Benzersiz olarak tarayıcınızı ve cihazınızı belirleyerek çalışırlar. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz farklı sitelerde size özel reklam deneyimi sunamayız Not: Reklamlar çerez politikasından bağımsız olarak gösterilir Bu tanımlama bilgileri, içeriğimizi arkadaşlarınız ve ağınızla paylaşabilmenizi sağlamak için sitemize eklenen çeşitli sosyal medya hizmetleri tarafından ayarlanır. Diğer siteleri kullanırken de tarayıcınızı izleyip ilgi alanı profilinizi oluşturabilirler. Bu durum, ziyaret ettiğiniz diğer sitelerde gördüğünüz içerikleri ve mesajları etkileyebilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu paylaşım araçlarını kullanamayabilir veya göremeyebilirsiniz