Çatışma kaynaklı yerinden edilme – sertleşen göç politikalarının failleri - YORUM

Dünya, mültecilerin ve ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin olmadığı bir gün bile geçirmedi. Her gün binlerce insan çatışma ve zulüm nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kalıyor BM raporuna göre 2026 yılı başında 118 milyon kişi zulüm ve çatışma nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kalan kişiler olarak kayıtlara geçti. Raporlama döneminde başka nedenlerle sığınma talebinde bulunanların sayısı yaklaşık 9 milyon kişiye ulaştı BMMYK'nin dün yayınladığı belgede, dünya genelinde 118 milyon kişinin zulüm, çatışma, şiddet ve insan hakları ihlalleri nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kaldığı belirtildi. Bu, raporlama döneminin sonuçlarına göre dünya nüfusunun her 70'inden birinin ülke içinde yerinden edildiği anlamına geliyor Yukarıda belirtilen toplam yerinden edilmiş kişi sayısının 35,6 milyonu mülteci, 68,7 milyonu ise ülke içinde yerinden edilmiş kişi olarak sınıflandırılmıştır. Rapora göre, başvurularıyla ilgili karar bekleyen sığınmacıların sayısı yaklaşık 645 bin artarak yaklaşık 9 milyona çıktı Bu arada bu istatistiklerde ABD ve İsrail'in İran'a karşı savaşı nedeniyle 2026 yılının ilk aylarındaki göç akışları hesaba katılmıyor. Ayrıca raporda doğal afetler, iklim değişikliğinin etkileri veya maddi sıkıntılar nedeniyle evlerini terk eden kişiler de dikkate alınmıyor 1988'den sonra 1 milyon Azerbaycanlı Ermenistan'dan, Karabağ'dan ve Azerbaycan'ın çevre bölgelerinden mülteci ve ülke içinde yerinden edilmiş kişi haline geldi Modern zamanlarda Azerbaycanlıların mülteci ve zorla yerlerinden edilme süreci, onların Ermenistan'dan sınır dışı edilmesiyle başlamıştır. O yıllarda SSCB liderlerinin yardım ve himayesiyle 300.000 Azerbaycanlı evlerini, evlerini terk etmek zorunda kaldı Azerbaycan Cumhuriyeti'nin toprak bütünlüğünün sağlanması sonucunda ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin ana vatanlarına geri dönüş süreci başlamıştır Ancak 300.000 Batı Azerbaycanlının vatandaşlık ve mülkiyet hakları 38 yıldır çiğneniyor Dünyanın önde gelen devletleri ve uluslararası kuruluşlar, Azerbaycanlıların bu yöndeki insan hakları ihlallerine ya yardımcı olmadılar ya da aralarındaki çelişkiler nedeniyle bunu yapamadılar. Bu açıdan bakıldığında dünya güçlerinin çıkar çatışmalarının mültecilerin ve zorla yerinden edilmelerin oluşmasında küçük bir rolü yoktur Son yıllarda Suriye, Irak, İran, Yemen, Ukrayna ve Rusya'daki çatışmalar, mültecilerin ve ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin sayısı üzerinde önemli bir etki yarattı Pakistan ve Afganistan arasındaki silahlı çatışma, her iki taraftaki sınır bölgesi sakinlerinin yerlerinden edilmesine yol açtı ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları, güvenlik açısından İslam Cumhuriyeti'nde ülke içinde yerinden edilmelerin artmasına neden oldu Rusya'nın Ukrayna'da yürüttüğü savaş ve toprakların işgali, Ukraynalıların ülkeden ve yaşadıkları bölgelerden kitlesel göçüne neden oldu Ukrayna'nın Rusya topraklarına yönelik saldırıları da bu eyaletlerde zorla yerinden edilmeye neden oldu. Ayrıca Rusya'nın çok sayıda tanınmış vatandaşı da bu savaşa karşı çıktı. Güvenlik nedeniyle ülkeden kaçtılar Geçtiğimiz günlerde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, "Rusya Federasyonu'nun çıkarlarına aykırı faaliyetler nedeniyle" ülkeyi terk eden vatandaşların mallarına el konulmasına izin veren bir yasayı imzaladı. Kanun 1 Eylül'de yürürlüğe girecek Dolayısıyla çatışma aynı zamanda mültecilerin gayrimenkullerine ve mali kaynaklarına devlet tarafından el konulmasıyla da sonuçlanıyor Bu tür vakalar göçmenlere baskı yapma ve kamuoyunu etkileme aracı olarak değerlendiriliyor Zorunlu yerinden edilmenin, mülteciliğin güçler çatışması sonucu ortaya çıkan bir insani felaket olduğu bir sır değil İnsanları evlerinden çıkmaya zorlayanlar ise göç politikasını sıkılaştırarak onların huzurlu ve güvenli bir yaşam hakkını güvence altına almalarına imkan vermiyor ABD, son yıllarda Latin Amerika ülkelerinden gelen göçü engellemek amacıyla Meksika sınırına beton duvar örmüştü. Asya, Doğu Avrupa ve Afrika ülkelerinden gelen göçmenlerin kabulünde zorluklar ve bürokratik engeller yaratılıyor. Göç politikasının sıkılaştırılmasıyla göçmen sayısının azaltılması ve kota uygulanması amaçlanıyor. ABD'den gelen sığınmacılar özel merkezlerde aylarca karar bekliyor ya da üçüncü ülkelere gönderiliyor. Bu da belirsizlik yaratarak insanları şiddet içeren bölgelere geri gönderilme riskiyle karşı karşıya bırakıyor Avrupa Birliği, "Avrupa Kalesi" konseptiyle dış sınırlarının korunmasını güçlendiriyor. Yabancı Yasadışı göçmenlerin sınır dışı edilmesinin finansmanı, ülkelerde göçmen kabul merkezleri oluşturularak gerçekleştiriliyor. Bu tür önlemler göçmenlerin gözaltına alınmasını ve sınır dışı edilmesini hızlandırmaya hizmet ediyor Rusya Federasyonu, Ukrayna'daki savaşı için insan gücü toplama konusunda göçmen işçilere baskı yapıyor. Rusya Federasyonu'nda kalabilmek ve çalışabilmek için vatandaşlığı kabul etmeleri ve Ukrayna'da savaşmaları gerekiyor. Bu ve bunun gibi faktörler nedeniyle Rusya Federasyonu'ndaki göç mevzuatı son yıllarda önemli ölçüde sıkılaştırıldı İran ayrıca ülke içinde yerinden edilen kişilerin Afganistan'dan geri dönüşüne yönelik bir dizi katı adım attı Diğer ülkeler de ülke içinde yerinden edilmiş kişilere ve mültecilere karşı benzer adımlar attı Önde gelen ülkelerin göç politikasının sıkılaştırılması sonucunda, son on yılda ilk kez yeniden yerleştirilenlerin sayısı 5,4 milyon kişi yani %4 azaldı Devrimlerle birlikte görülen küresel ve bölgesel çatışmalar, savaşlar, zulümler ve iktidar değişiklikleri, büyük güçlerin karşı karşıya gelmesi ve aralarındaki çelişkiler sonucunda ortaya çıkmaktadır. Bu, multimilyonluk bir göçmen ordusu yaratıyor BM raporuna göre, dünyada yerinden edilmiş yaklaşık her on kişiden yedisi şu anda beş yıl, hatta bazı durumlarda daha uzun süre "mülteci" statüsünde yaşıyor. Bazen bu "isim" ömür boyu kalır Bu nedenle göç esas olarak yetişkin göçünün bir türevidir. Çünkü çoğu insan mecbur kalmadıkça ülkelerini terk etme eğiliminde değil. Bir zamanlar Karabağ'da olduğu gibi Batı Azerbaycan'da da Kullanırken sitedeki materyallere başvurmak önemlidir. Web sayfalarında bilgi kullanıldığında hiperlink ile referans verilmesi zorunludur