Kırgızistan - 2030: Ulusal programın ilk yılının başarıları

The first four months of the year ended successfully for the economy, and the gross domestic product showed a growth of 12.4%. Uzmanlara göre değişim ekonominin tüm sektörlerinde görülüyor. Uluslararası analistler ise Kırgızistan'da yapılan yatırımların aktif olarak çalışıyor olması nedeniyle 2026 yılında GSYİH büyümesinin yüzde 10'un üzerinde olacağını öngörüyor. Bu değişikliklerin ülkenin 2030 yılına kadar kalkınmasına yönelik ulusal programda belirlenen hedeflerin hayata geçirilmesinin başlangıcı olduğu söylenebilir Kırgızistan'ın 2030 yılına kadar kalkınmasına yönelik ulusal programın onaylanmasının üzerinden bir yıl geçti. Dört ana yönün olduğu biliniyor. Bunlar: sanayileşme, bölgesel merkez fırsatlarının kullanımı, yüksek gelirli tarım ve turizmin yanı sıra yeşil enerji geliştirme vektörleridir Genel olarak önümüzdeki dört yıl boyunca GSYH hacminin 30 milyar dolara ulaşması ve ekonominin yıllık büyümesinin en az %8 seviyesinde tutulması gerekiyor. Kırgızistan'ın 2025 yılını 22 milyar dolar GSYİH ile kapattığını hatırlayalım. Kişi başına gösterge 3 bin doları aştı. Şimdi bu miktarın 2030 yılına kadar 4-4,5 bin dolara çıkarılması planlanıyor Ulusal programda küçük ve orta ölçekli işletmelerin payının yüzde 50'ye çıkarılması planlanıyor. 2025 yılında bu sektörün GSYİH içindeki payının %51'i aşacağı biliniyor Programın uygulanmasında şu ana kadar yapılan çalışmalara odaklanırsak bunlardan bir tanesi görünür hale geldi. Mesela sanayiye yönelik program doğrultusunda her yıl 100 üretim tesisi açılıyor ve faaliyet gösteriyor. Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı, "Kabar" ajansına, ağırlıklı olarak inşaat malzemeleri üretimi, madencilik, enerji, ilaç, işleme ve lojistik alanlarında büyük projelerin başlatıldığını bildirdi Ulusal programın bölgesel merkez bloğunun dikkate değer bir örneği "Kırgızistan-Çin-Özbekistan" demiryolunun inşasıdır. Söz konusu demiryolu sayesinde transit imkanları artacak ve uluslararası ticari ilişkiler gelişecektir. Büyük küresel ve bölgesel devletlerle çevrili jeostratejik konumumuz, Kırgızistan'ın sadece ulaşım için değil aynı zamanda lojistik, finans ve ticaret akışları için de bölgesel bir merkez haline gelmesine olanak tanıyor Ulusal yönergelerde, ekonominin önemli bir yönü olarak tarım ve turizmin yanı sıra yeşil enerjiye de özel vurgu yapıldı. Tarıma yönelik krediler ticari bankalara göre 2-3 kat daha ucuz olup, daha birçok avantaj sağlanmaktadır. Ve turizm sektörünün gelirini artırmak için bizzat devlet inisiyatif aldı. Sadece Kırgızistan'da değil, Orta Asya'da da devlet projelerinin en büyüğü, Issık-Kul'un gölgesinde inşa edilen dağ kayak kümesidir. Yaz-kış 2 milyon turisti ağırlayabilecek Kırgızistan'ın yeşil enerji potansiyeli, aralarında Çin'in de bulunduğu ülkelerden yatırımcıların ilgisini çekiyor. Bunların hepsi ekonominin itici güçleridir. Bu alanların reel ekonomik büyümeye dönüştürülebilmesi için ek fırsatların aktif olarak kullanılması gerekmektedir. Ekonomist İskender Sharsheev, "Kabar" ajansına verdiği röportajda, ülkemizin gelir elde etme fırsatlarının daha da geniş olduğunu kaydetti