Kamuoyu CHP'deki son gelişmelere ve 'yeni parti' seçeneğine nasıl bakıyor? | T24

Türkiye üç haftadır ana muhalefet partisi CHP'de yaşananları konuşuyor Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21 Mayıs'ta aldığı mutlak butlan kararıyla, Genel Başkan Özgür Özel ve yönetiminin görevine son verdi, eski genel başkan Kemal Kılıçdaroğlu ve ekibi göreve iade edildi Yüksek Seçim Kurulu (YSK) da karara karşı yapılan itirazı reddetti, siyasi partilerin kongre uyuşmazlıklarının özel hukuk kapsamında olduğunu kaydetti Süreç Yargıtay aşamasında olsa da mahkeme kararı doğrultusunda ve Ankara Valiliği'nin talimatıyla emniyet güçleri eşliğinde boşaltılan CHP Genel Merkezi'nde artık Kılıçdaroğlu ve ekibi var Bu durumu "yargı eliyle yapılmış bir siyasi darbe" olarak nitelendiren Özel, 9 Haziran'da CHP Meclis Grup Toplantısı'na "Genel Başkan" anonsuyla çıktı ve mücadeleyi meclis çatısı altında sürdüreceğini ilan etti Özel, "26 Temmuz'u geçirmeden kurultay yapılmalıdır. Seçime girilmesi tehlikeye girmektedir" dedi Kılıçdaroğlu yine 9 Haziran'da CHP Genel Merkezi'nde yaptığı konuşmada "Kirli olanların tamamının işine son vereceğiz, kirlilikten arınacağız" diye konuştu, herhangi bir tarih vermeden "Önünüze ahlaklı ve erdemli bir kurultay getireceğime söz veriyorum" ifadelerini kullandı BBC Türkçe'ye konuşan araştırma şirketi temsilcileri ise CHP'yle ilgili mutlak butlan kararının parti seçmeninde büyük oranda rahatsızlık yarattığını söylüyor Peki CHP seçmeni Özel'i mi, Kılıçdaroğlu'nu mu haklı görüyor? Özel ve arkadaşları yeni bir parti kurarsa bu partinin oy potansiyeli ne olabilir? Türkiye'de CHP merkezli son siyasi gelişmeler seçmen tercihlerini nasıl etkileyebilir? Kamuoyu araştırma ve danışmanlık şirketi KONDA'nın Mayıs ayında 67 ilde 1514 kişiyle gerçekleştirdiği araştırma, kamuoyunun önemli bölümünün mutlak butlan kararına mesafeli yaklaştığına işaret ediyor Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 52'si mutlak butlan kararını yanlış, yüzde 11'i doğru bulduğunu söyledi. Yüzde 37'lik kesim ise "Ne doğru, ne yanlış" yanıtını verdi BBC Türkçe'ye konuşan KONDA Genel Müdürü Aydın Erdem'e göre "Ne doğru, ne yanlış" diyenlerin yüksek oranı özellikle AKP ve MHP seçmenlerinde görülüyor Özellikle kararsız ve çekimser seçmen oranının dikkat çekici olduğunu belirten Erdem, bu durumun daha önceki siyasi krizlerde de görüldüğünü söylüyor: "Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanması, 17-25 Aralık süreci ve Sedat Peker videolarında da benzer bir tablo ortaya çıkmıştı." Erdem, iktidar seçmeninin ilk aşamada çekimser kaldığını ancak zaman içinde iktidarın tezlerine daha fazla destek verme eğilimi gösterdiğini belirtiyor Araştırmaya göre CHP seçmeninin mutlak butlan kararına karşı tutumu ise çok daha net CHP seçmeni olduğunu belirten katılımcıların yüzde 80'i mutlak butlan kararını yanlış bulurken, yüzde 8'i doğru bulduğunu, yüzde 12'si ise görüş belirtmediğini ifade etti CHP seçmenlerinin yüzde 53'ü partinin hızla yeni bir kurultaya gitmesi gerektiğini savundu, yalnızca yüzde 5'i Kemal Kılıçdaroğlu'nun yeniden genel başkan olması gerektiğini söyledi Erdem, bu oranın zaman içinde bir miktar artabileceğini ancak Kılıçdaroğlu'nun CHP tabanında geniş destek bulmasının şu aşamada zor göründüğünü belirtiyor: "Kılıçdaroğlu'nun parti içindeki siyasi ağırlığı devam ettikçe farklı aktörlerle pazarlık yapma ve desteğini artırma imkânı olacaktır "Ancak bunun meşruiyet sağlayacak seviyeye ulaşıp ulaşmayacağını şimdiden söylemek mümkün değil." KONDA'nın verilerine göre AKP seçmenlerinin yüzde 40'ı, MHP seçmenlerinin ise yüzde 31'i Kılıçdaroğlu'nun CHP genel başkanlığı görevine dönmesini destekliyor Erdem, bunun CHP'nin güçlenmesini istemekten ziyade, Kılıçdaroğlu'nun rakip siyasi blok açısından daha avantajlı görüldüğü düşüncesinden kaynaklandığı görüşünde KONDA Genel Müdürü Aydın Erdem ayrıca araştırma sonuçlarının kesin hükümler vermek için erken olduğuna dikkat çekiyor Aydın Erdem'e göre mevcut araştırma, toplumdaki ilk tepkileri ve eğilimleri ortaya koyan bir başlangıç fotoğrafı niteliğinde Erdem, yine de araştırmadaki en çarpıcı bulgunun kayyum tartışmalarına ilişkin veriler olduğu kanısında: "Daha önce yapılan başka bir ankette, DEM Parti seçmenleri, CHP'ye kayyum atanması ihtimaline, CHP seçmenlerinden daha yüksek oranda itiraz etmişti. Türkiye'de demokrasi anlayışının önemli bir kısmı hâlâ 'bana kadar demokrasi' yaklaşımıyla şekilleniyor." Kamuoyu araştırma ve veri analitiği platformu Gündemar da 24-27 Mayıs tarihlerinde 60 ilde 2 bin 275 kişiyle Türkiye Gündemi Araştırması düzenlendi Araştırmaya göre, Kılıçdaroğlu'nun CHP Genel Başkanı kalması durumunda seçmenlerinin yarısı protesto oyu kullanabilir Ayrıca katılımcılara, CHP'nin başında Kemal Kılıçdaroğlu'nun kaldığı ve Özgür Özel, Ekrem İmamoğlu ve Mansur Yavaş'ın yeni bir parti kurması halinde ne yapacakları soruldu Katılımcıların oylarına göre, kararsızlar dağıldıktan sonra, kurulacak yeni partinin yüzde 35,65 ile birinci parti olduğu görüldü BBC Türkçe'ye konuşan Gündemar Araştırma Genel Müdürü Tamer Bolat, bu tablonun yalnızca CHP seçmeninin tercihini değil, farklı seçmen gruplarından gelen potansiyel desteği de gösterdiğini söylüyor: "CHP tabanı aslında partinin CHP olarak devam etmesini istiyor. Ancak mevcut koşullarda değişimin mümkün olmayacağını düşünürse, mücadeleyi yeni bir siyasi yapı içinde sürdürme eğilimi ortaya çıkıyor." Araştırmaya göre, 2023 seçimlerinde CHP'ye oy verdiğini söyleyen seçmenlerin yaklaşık yüzde 72'si yeni kurulacak partiye oy vereceğini, yüzde 12'si ise CHP'de kalacağını söyledi Gündemar'ın araştırmasında katılımcılara CHP'deki tartışmaların nasıl çözülebileceği de soruldu Katılımcıların yüzde 45'i "CHP en kısa sürede yeni bir kurultaya gitmelidir" görüşünü dile getirdi Yüzde 29'u "Özgür Özel siyasi meşruiyeti olan genel başkan olarak devam etmelidir" derken, yüzde 21'i Kemal Kılıçdaroğlu'nun hukuken göreve dönmesini destekledi CHP seçmenine bakıldığında ise yüzde 49 yeni kurultay isterken, yüzde 45 Özgür Özel'in görevine devam etmesi gerektiğini söyledi Kılıçdaroğlu'nun göreve dönmesini destekleyen CHP seçmenlerinin oranı ise yüzde 4'te kaldı Bolat, araştırmanın en çarpıcı bulgularından birinin Kemal Kılıçdaroğlu'na ilişkin duygusal tepki ölçümleri olduğunu söylüyor Araştırmada katılımcılara çeşitli siyasi isimler için "güven ve umut" ile "tedirginlik ve endişe" arasında hangi duyguya daha yakın oldukları soruldu Bolat; Recep Tayyip Erdoğan, Ekrem İmamoğlu, Mansur Yavaş ve Özgür Özel için seçmen kümelerinin büyük ölçüde kendi siyasi pozisyonlarına göre kutuplaştığını, ancak Kılıçdaroğlu söz konusu olduğunda farklı bir tablo ortaya çıktığını belirtiyor Bolat, "Kemal Kılıçdaroğlu için neredeyse tüm seçmen kırılımlarında yüzde 80'lere varan oranlarda tedirginlik ve endişe hissedildiğini görüyoruz" diyor Gündemar'ın araştırmasında cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turuna ilişkin çeşitli senaryolar da test edildi Kararsızlar dağıtıldıktan sonra Ekrem İmamoğlu'nun Recep Tayyip Erdoğan karşısında yüzde 56'ya yüzde 44; Mansur Yavaş'ın yüzde 59'a yüzde 41; Özgür Özel'in ise yüzde 53'e yüzde 47 oranında destek aldığı görüldü Kılıçdaroğlu ile Erdoğan'ın karşı karşıya geldiği senaryoda ise protesto oyları ile kararsız seçmenlerin toplamı yaklaşık yüzde 50'ye ulaştı Bolat, bu durumun seçmen nezdinde güçlü bir tepkiyi yansıttığını belirterek, "Burada ciddi bir olumsuzluk görüyoruz. Kılıçdaroğlu-Erdoğan senaryosundaki %50'lik boşta duran bir kitlenin varlığı, başlı başına dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor" diyor Araştırma, danışmanlık ve eğitim şirketi GENAR'ın başkanı İhsan Aktaş, CHP'nin "öz kitlesinin" büyük ölçüde Özgür Özel'in yanında konumlanacağını öngörüyor İhsan Aktaş, "CHP'nin yüzde 24'lük öz kitlesinin yüzde 75-80'inin Özgür Özel tarafında yer alacağını düşünüyorum" diyor Aktaş'a göre, CHP'nin son yerel seçimlerin ardından oy oranındaki yükselişte yalnızca geleneksel tabanı değil, farklı siyasi tercihlere sahip seçmenleri de etkileyen bir genişleme yaşandı "CHP'nin son yerel seçimlerden sonra yaklaşık 7-8 puanlık bir artışla 30'lu seviyelere ulaştığını gördük" diyen Aktaş, bu süreçte partiye "rasyonel seçmen" olarak tanımladığı yeni bir kitlenin yöneldiği söylüyor Bu seçmen grubunun CHP'yi iktidar alternatifi olarak gördüğü için destek vermiş olabileceğini belirten Aktaş'a göre, parti içi kriz derinleştikçe bu kesimin kararsızlığa yönelme ihtimali var: "Bu seçmenler 'Sizin kendi içinizdeki kavga bizim meselemiz değil' diyerek kararsız seçmen kategorisine geçebilir." Yeni parti ihtimalini değerlendiren Aktaş, bugünkü tablo ile yeni parti kurulması sonrasındaki tablonun aynı olmayabileceğini söylüyor Aktaş'a göre, ilk aşamada Özgür Özel'e destek veren seçmenlerin önemli bir bölümü zaman içerisinde CHP'de kalmayı tercih edebilir "CHP'nin çok farklı toplumsal kesimlerden oluşan, güçlü bir aidiyet duygusuna sahip bir kitlesi var" diyen Aktaş, özellikle kentli ve kendisini CHP kimliğiyle tanımlayan seçmenlerin parti markasına bağlılığının belirleyici olacağını söylüyor Yeni parti tartışmalarında sıkça yapılan AKP benzetmelerine de değinen İhsan Aktaş, mevcut siyasi koşulların döneminden farklı olduğunun altını çiziyor İhsan Aktaş, AKP'nin kuruluş sürecinde güçlü bir teşkilat yapısına ve parçalanmış bir siyasi tabloya sahip olmasının avantaj yarattığını, bugünkü koşullarda kurulacak yeni bir partinin karşısında ise daha konsolide bir Cumhur İttifakı bulunduğunu söylüyor Aktaş'a göre olası yeni oluşumların başarısının yalnızca ilk dönemdeki toplumsal tepkiye değil, uzun vadeli örgütlenme kapasitesine ve siyasi söylemine bağlı olacak Araştırma ve danışmanlık şirketi Optimar'ın başkanı Hilmi Daşdemir ise CHP'deki sürecin seçmen üzerindeki etkisini görmek için zamana ihtiyaç olduğunu söylüyor Hilmi Daşdemir, yeni parti senaryolarına ilişkin kesin değerlendirmeler yapmak için ise erken olduğunu görüşünde Daşdemir, böylesi bir partinin oy oranının yüzde 30'lara çıkacağı şeklindeki görüşlere katılmıyor: "Henüz partinin ideolojisi ve kimlerden oluşacağı belli değil. Ayrıca devam etmekte olan bu rüşvet davalarının da bir sonucu olacak. Bazılarının üzerinde fezleke baskısı var. Yeni parti bu tür sıkıntıları da içerisinde barındırıyor." Daşdemir'e göre, yeni parti senaryosunda dahi, "CHP tabelasının" her koşulda yüzde 10'un üzerinde bir oy potansiyeli var Çerezler, bir web sitesinden gönderilen ve kullanıcının web tarayıcısı tarafından kullanıcının bilgisayarında, kullanıcı gezinirken saklanan küçük veri parçalarıdır. Tarayıcınız her mesajı çerez adı verilen küçük bir dosyada saklar. Sunucudan başka bir sayfa talep ettiğinizde, tarayıcınız çerezi sunucuya geri gönderir. Çerezler, web sitelerinin bilgileri hatırlaması veya kullanıcının tarama etkinliğini kaydetmesi için güvenilir bir mekanizma olacak şekilde tasarlanmıştır Bu tanımlama bilgileri, web sitesinin çalışması için gereklidir ve sistemlerimizde kapatılamaz. Bunlar genellikle yalnızca sizin işlemlerinizi gerçekleştirmek için ayarlanmıştır. Bu işlemler, gizlilik tercihlerinizi belirlemek, oturum açmak veya form doldurmak gibi hizmet taleplerinizi içerir. Tarayıcınızı, bu tanımlama bilgilerini engelleyecek veya bunlar hakkında sizi uyaracak şekilde ayarlayabilirsiniz ancak bu durumda sitenin bazı bölümleri çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizin performansını ölçebilmemiz ve iyileştirebilmemiz için sitenin ziyaret edilme sayısını ve trafik kaynaklarını sayabilmemizi sağlar. Hangi sayfaların en fazla ve en az ziyaret edildiğini ve ziyaretçilerin sitede nasıl gezindiklerini öğrenmemize yardımcı olurlar. Bu tanımlama bilgilerinin topladığı tüm bilgiler derlenir ve bu nedenle anonimdir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz sitemizi ne zaman ziyaret ettiğinizi bilemeyiz Bu tanımlama bilgileri, videolar ile canlı sohbet gibi gelişmiş işlevler ve kişiselleştirme olanağı sunabilmemizi sağlar. Bunlar, bizim tarafımızdan veya sayfalarımızda hizmetlerinden faydalandığımız üçüncü taraf sağlayıcılarca ayarlanabilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu işlevlerden tümü veya bazıları doğru şekilde çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizde reklam ortaklarımız tarafından ayarlanır. Bunlar, ilgili şirketler tarafından ilgi alanları profilinizi oluşturmak ve diğer sitelerde alakalı reklamlar göstermek için kullanılabilir. Benzersiz olarak tarayıcınızı ve cihazınızı belirleyerek çalışırlar. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz farklı sitelerde size özel reklam deneyimi sunamayız Not: Reklamlar çerez politikasından bağımsız olarak gösterilir Bu tanımlama bilgileri, içeriğimizi arkadaşlarınız ve ağınızla paylaşabilmenizi sağlamak için sitemize eklenen çeşitli sosyal medya hizmetleri tarafından ayarlanır. Diğer siteleri kullanırken de tarayıcınızı izleyip ilgi alanı profilinizi oluşturabilirler. Bu durum, ziyaret ettiğiniz diğer sitelerde gördüğünüz içerikleri ve mesajları etkileyebilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu paylaşım araçlarını kullanamayabilir veya göremeyebilirsiniz