Kafkasya Arnavutluk'unun etnokültürel mirası İsmayıllı'da araştırılıyor - keşif lideriyle röportaj

ANAS Arkeoloji ve Antropoloji Enstitüsü organizasyonuyla İsmayilli ilçesinde Kafkas Arnavutluk'un etno-kültürel mirasını incelemeye yönelik yeni antropolojik araştırmalar başlatıldı. Keşif, Tarih Doktoru Profesör Mehabbat Pashayeva tarafından yönetiliyor. UNEC Çok Kültürlülük Araştırma Merkezi'nin başkanı ve ANAS'ın önde gelen araştırmacısıdır Profesör Mehabbat Paşayeva, Azerbaycan etnografyası, çok kültürlülük tarihi ve Kafkas Arnavutluk'un maddi ve kültürel mirası üzerine temel çalışmaların yazarı olarak biliniyor. Daha önce Karabağ ve Doğu Zangezur'daki Arnavut mirasının araştırılması yönünde başarılı bilimsel projeler yürütmüştür Profesör Mehabbat Pashayeva, AZERTAC'a verdiği röportajda, yürütülen araştırmalar ve elde edilen ön sonuçlar hakkında bilgi verdi Aşkım, bu keşif gezisinin ana hedefleri ve beklenen sonuçları neler? Kafkas Arnavutluk'un modern etno-sosyal ortamında korunan etno-kültürel mirasının, yerel halkın geleneklerinde ve yaşam tarzında yaşayan izlerini kapsamlı bir şekilde araştırmak temel amacımızdır. Öncelikle İsmayıllı bölgesindeki Arnavut kabilelerinin antropolojik devamlılığını bilimsel olarak izlemeyi hedefliyoruz. Özellikle modern zamanlarda demografik gerilemenin gözlemlendiği bazı antik köylerin incelenmesine daha fazla yer veriyoruz. Amacımız kültürel mirasın tarihle günümüz arasındaki bağlarını yeniden kurmaktır. Toplanan yeni antropolojik materyallerin Arnavutluk etno-kültürel mirasının araştırılmasına önemli katkılar sağlayacağına inanıyoruz Neden İsmayilli? Bu bölgenin Kafkas Arnavutluk tarihi ve yerel halkın antropolojik kökleri açısından önemi nedir? Modern İsmayilli bölgesi, zengin etnik yapısı, kadim gelenekleri ve çok kültürlü yaşam tarzıyla öne çıkan bir bölgedir. Tarihsel olarak hem Kafkas Arnavutluk'un merkezini (Gabala) hem de stratejik açıdan önemli Girdiman ve Lpinya eyaletlerini içeriyordu. İşte bu nedenle İsmayıllı bize Arnavut etno-kültürel ve dini mirasının tarihsel sürekliliğinin izini sürmek için zengin materyaller ve yeni bilimsel bakış açıları sağlıyor Bölge, özellikle erken Orta Çağ'dan bu yana Arnavut-Türk ortak kültürünün önemli bir alanı olmuştur. En dikkat çekici noktalardan biri, Hıristiyanlığın resmi devlet dini statüsünü kaybetmesinden sonra bile İsmayıllı'da Arnavut Hıristiyan geleneklerinin yaşamaya devam etmesidir. Orta Çağ'dan bu yana bölgede faaliyet gösteren ve günümüze kadar varlığını sürdüren Arnavut kiliseleri ve Hıristiyan mezarları bu tarihi varlığın canlı kanıtıdır Bu nedenle İsmayıllı'daki Arnavut izlerinin araştırılması bilimsel açıdan oldukça önemlidir. Özellikle Ganza, Galagah, Tübükend, Galacık, İstisu, Mollaisaklı, Hacıhatamlı, Goşakend ve Sülut gibi antik köylerin maddi kültürü bilime çok önemli gerçekler sunmaktadır Sefer kapsamında yapılan çalışmalar ve uygulanan bilimsel yöntemler hakkında neler söyleyebilirsiniz? Keşif gezimizin multidisipliner bir bilimsel faaliyet planı mevcut olup, sürece tamamen multidisipliner bilimsel yöntemlerle yaklaşıyoruz. Şu anda sistematik saha araştırmalarıyla İsmayıllı bölgesinin bazı antik yerleşimlerinde saha gözlemleri yapıyoruz. Görsel antropolojik ve karşılaştırmalı karşılaştırmalar yoluyla, antik Hıristiyan nekropollerindeki mezar taşlarının, tapınak kalıntılarının ve inanç yerlerinin belirli unsurlarının tipolojik özelliklerini inceliyor ve bunları Kafkas Arnavut anıtlarının diğer örnekleriyle karşılaştırıyoruz. Maddi kültür örneklerinin incelenmesine paralel olarak, yaşayan taşıyıcılardan yani yerel halktan yerel hafızada korunan Arnavut izlerini taşıyan etno-folklorik bileşenleri, inançları, kutsal alanları ve sözlü gelenekleri kaydetmek için anket ve görüşme yöntemlerini kullanıyoruz. Toponimi ve dilbilimsel çalışmaları kullanarak bölgedeki antik yer adlarını karşılaştırmalı olarak analiz ediyoruz – Araştırma coğrafyanız yeterince geniş. Hangi köylerde çalışmalar yürütüldü ve Hıristiyanlık dönemi Arnavutluk'unun hangi maddi mirası kaydedildi? Bölgenin çok geniş bir alanını kapladık. Galacık, İstisu, Goşakend, Ağbulag, Mollaisağlı, Hacıhatamlı, Hapıt, Rushan, Veng, Galagah, Kurdeldarbeyli, Tubukend, Sülut, Ganza gibi antik yerleşimlerde sistematik saha araştırmaları yaptık. Bu çalışmalar sonucunda bölgenin çok katmanlı etnik tarihine ilişkin tamamen yeni antropolojik materyaller keşfedilmiş, önemli etnografik bilgiler elde edilmiştir Tarihsel olarak Kafkas Arnavutluk'unun önemli dini ve kültürel alanlarından biri olan İsmailli'deki tapınak kalıntıları ve belirli mimari unsurlar, Hıristiyanlık döneminde Arnavutluk'un önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. göstergelerdir. Özellikle adı geçen köylerdeki antik mezarlıklarda karşılaştığımız Arnavut etnosunun doğrudan izlerini taşıyan eşkenar haç işaretli mezar taşları, bu bölgenin eski Arnavut kabilelerinin yoğun nüfuslu ana merkezlerinden biri olduğunu bir kez daha doğrulamaktadır Devam eden saha araştırmalarında ne tür çalışmalar yapılıyor ve çalışma grubunuz hangi yönde araştırmalar yürütüyor? Pratik çalışmalara gelince, şu anda saha araştırmasını yoğunlaştırdığımız alan, modern çağda bazı demografik zorluklar (göç, nüfus azalması vb.) yaşayan ancak tarihi ve doğal açıdan en eşsiz köyler olarak kabul edilen Tubukand ve Ganza gibi antik yerleşimlerdir. Bilim kadromuz şu anda bu köylerdeki kültürel miras zincirini yeniden canlandırmak için yoğun antropolojik araştırmalar yürütüyor, antik anıtların ve mezarların görsel-antropolojik pasaportlarını çıkarıyor. Başka bir deyişle, nesli tükenmekte olan bu etnografik hafızayı bilimsel dolaşıma sokmak için bir nevi zamanla yarışıyoruz. Keşif gezimizin nihai sonuçlarının Azerbaycan tarihine değerli yeni bilimsel katkılar sağlayacağına inanıyoruz 2026 © AZERTAC. Telif hakkı saklıdır. Bilgilerin kullanımına hiper bağlantıyla atıfta bulunulmalıdır