İnsan embriyosunda gen düzenleme başarısı: “Tasarım bebek” tartışması yeniden gündemde | T24

ABD’de Columbia Üniversitesi’nde görev yapan bilim insanları, insan embriyolarında gen düzenleme alanında yeni bir başarıya imza attı. Genetikçi Dieter Egli liderliğindeki ekip, erken dönem insan embriyolarında DNA’daki tek tek genetik harfleri değiştirmeyi başardı Araştırmada, klasik CRISPR yönteminden farklı olarak DNA’yı kesmeden çalışan “base editing” tekniği kullanıldı. Bu yöntemin, geçmişteki CRISPR denemelerinde görülen büyük DNA hasarlarını azaltabileceği belirtiliyor Bilim insanları, deneylerde kalp hastalığı riskiyle bağlantılı PCSK9 geni ile fetüs döneminde hemoglobin üretiminde rol oynayan HBG genini hedef aldı. Bazı embriyolarda iki genin aynı anda düzenlenebildiği bildirildi Ancak araştırmacılar, yöntemin henüz klinik kullanım için hazır olmadığını vurguladı. Deneylerde bazı embriyolarda tüm hücrelerin aynı şekilde düzenlenmediği, bunun da “mozaik embriyo” olarak bilinen duruma yol açtığı belirtildi. Bu durumun, ileride sağlık riskleri doğurabileceği ifade edildi Çalışmanın başındaki Dieter Egli, embriyo genetiğine müdahalenin olası fayda ve risklerinin toplumda açık şekilde tartışılması gerektiğini söyledi. Araştırmanın henüz bilimsel bir dergide yayımlanmadığı, çevrim içi olarak paylaşıldığı ve hakem değerlendirme sürecinin sürdüğü kaydedildi Uzmanlara göre bu teknoloji, gelecekte kalıtsal hastalıklara yol açan genetik mutasyonların embriyo aşamasında düzeltilmesi için umut yaratabilir. Ancak aynı yöntem, embriyoların belirli özelliklere göre düzenlenmesi ihtimali nedeniyle etik tartışmaları da beraberinde getiriyor Biyoetik uzmanları, insan embriyolarında gen düzenlemenin yalnızca hastalıkları önleme amacıyla sınırlı kalmayabileceği uyarısında bulunuyor. Eleştirmenler, teknolojinin ileride boy, zekâ ya da fiziksel özellikler gibi alanlarda “tasarım bebek” uygulamalarına kapı aralayabileceğini belirtiyor İnsan embriyolarında gen düzenleme tartışması, 2018’de Çinli bilim insanı He Jiankui’nin CRISPR yöntemiyle genetiği değiştirilmiş bebeklerin doğduğunu açıklamasının ardından dünya gündemine gelmişti. He’nin çalışması, bilim dünyasında etik dışı ve riskli bulunmuştu Columbia Üniversitesi’nin yeni çalışması, insan embriyolarında daha hassas gen düzenleme yapılabileceğini göstermesi bakımından önemli görülüyor. Ancak uzmanlar, yöntemin güvenliği ve etik sınırları netleşmeden klinik uygulamaya geçilmemesi gerektiği konusunda uyarıyor Çerezler, bir web sitesinden gönderilen ve kullanıcının web tarayıcısı tarafından kullanıcının bilgisayarında, kullanıcı gezinirken saklanan küçük veri parçalarıdır. Tarayıcınız her mesajı çerez adı verilen küçük bir dosyada saklar. Sunucudan başka bir sayfa talep ettiğinizde, tarayıcınız çerezi sunucuya geri gönderir. Çerezler, web sitelerinin bilgileri hatırlaması veya kullanıcının tarama etkinliğini kaydetmesi için güvenilir bir mekanizma olacak şekilde tasarlanmıştır Bu tanımlama bilgileri, web sitesinin çalışması için gereklidir ve sistemlerimizde kapatılamaz. Bunlar genellikle yalnızca sizin işlemlerinizi gerçekleştirmek için ayarlanmıştır. Bu işlemler, gizlilik tercihlerinizi belirlemek, oturum açmak veya form doldurmak gibi hizmet taleplerinizi içerir. Tarayıcınızı, bu tanımlama bilgilerini engelleyecek veya bunlar hakkında sizi uyaracak şekilde ayarlayabilirsiniz ancak bu durumda sitenin bazı bölümleri çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizin performansını ölçebilmemiz ve iyileştirebilmemiz için sitenin ziyaret edilme sayısını ve trafik kaynaklarını sayabilmemizi sağlar. Hangi sayfaların en fazla ve en az ziyaret edildiğini ve ziyaretçilerin sitede nasıl gezindiklerini öğrenmemize yardımcı olurlar. Bu tanımlama bilgilerinin topladığı tüm bilgiler derlenir ve bu nedenle anonimdir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz sitemizi ne zaman ziyaret ettiğinizi bilemeyiz Bu tanımlama bilgileri, videolar ile canlı sohbet gibi gelişmiş işlevler ve kişiselleştirme olanağı sunabilmemizi sağlar. Bunlar, bizim tarafımızdan veya sayfalarımızda hizmetlerinden faydalandığımız üçüncü taraf sağlayıcılarca ayarlanabilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu işlevlerden tümü veya bazıları doğru şekilde çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizde reklam ortaklarımız tarafından ayarlanır. Bunlar, ilgili şirketler tarafından ilgi alanları profilinizi oluşturmak ve diğer sitelerde alakalı reklamlar göstermek için kullanılabilir. Benzersiz olarak tarayıcınızı ve cihazınızı belirleyerek çalışırlar. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz farklı sitelerde size özel reklam deneyimi sunamayız Not: Reklamlar çerez politikasından bağımsız olarak gösterilir Bu tanımlama bilgileri, içeriğimizi arkadaşlarınız ve ağınızla paylaşabilmenizi sağlamak için sitemize eklenen çeşitli sosyal medya hizmetleri tarafından ayarlanır. Diğer siteleri kullanırken de tarayıcınızı izleyip ilgi alanı profilinizi oluşturabilirler. Bu durum, ziyaret ettiğiniz diğer sitelerde gördüğünüz içerikleri ve mesajları etkileyebilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu paylaşım araçlarını kullanamayabilir veya göremeyebilirsiniz